Xã hội càng phát triển, nhu cầu về một cuộc sống chất lượng cao của con người càng lớn, do vậy tổ chức quy hoạch không gian sống, không gian đô thị sao cho gắn kết, hài hòa và hợp lý là điều ngày càng cần thiết.
Vai trò của điêu khắc ứng dụng trong xã hội hiện đại
Có thể thấy trong quá trình phát triển đô thị, vai trò của điêu khắc ngoài trời như tượng đài, tượng trang trí đài phun nước, trang trí kiến trúc, trang trí vườn hoa, công viên… là vô cùng quan trọng. Chúng thực sự là những yếu tố tạo nên giá trị của cảnh quan đô thị và trở thành một phần không thể thiếu để tạo nên bộ mặt đẹp cho đô thị hiện đại. Ví dụ như điêu khắc tượng đài mang vai trò khá rõ nét, tạo ra sự hài hòa kết nối kiến trúc với không gian xung quanh, từ đó chính không gian lại vô hình trở thành chất keo gắn kết hai thành phần không thể thiếu của không gian đô thị – đó là điêu khắc và kiến trúc, tạo nên một thể thống nhất, phát huy tối đa tính năng của nghệ thuật trang trí ứng dụng, làm không gian môi trường quanh ta trở nên phong phú và hấp dẫn.
Tượng đài trên quảng trường Chiến thắng (Mátxcơva – LB Nga)
Với một xã hội hiện đại, ngoài điêu khắc tượng đài mang tầm ảnh hưởng lớn và tính chủ đạo đối với không gian tổng thể, một số loại hình điêu khắc ngoài trời khác như tượng trang trí kiến trúc, trang trí đài phun nước, trang trí vườn hoa, công viên… cũng đóng góp rất nhiều giá trị và ý nghĩa trong việc tạo nên diện mạo chung của xã hội.
Bên cạnh việc tạo nên diện mạo đô thị của xã hội hiện đại, điêu khắc ứng dụng còn tạo ra muôn vàn sản phẩm phục vụ không gian sống, phục vụ nhu cầu hàng ngày của con người như tượng, phù điêu trang trí không gian nội thất, điêu khắc ứng dụng kích thước nhỏ với những chiếc chặn giấy, ống bút xinh xắn trang trí bàn làm việc; những chiếc mề đay, kỷ niệm chương, mẫu cup phục vụ sự kiện; hay tay nắm cửa, khung gương bàn trang điểm phục vụ những nhu cầu thiết yếu hàng ngày…
Điêu khắc dưới đáy đại dương tại bãi lặn Vinperal Nha Trang
Không dừng lại ở những sản phẩm trong không gian truyền thống, điêu khắc ứng dụng ngày nay còn thỏa mãn cả những nhu cầu khám phá, thám hiểm của con người mang tính viễn tưởng khi tạo ra các tác phẩm điêu khắc dưới đáy đại dương, thúc đẩy phát triển ngành du lịch nghỉ dưỡng. Dưới làn nước biển trong xanh, mang bộ đồ lặn du khách có thể thực hiện thám hiểm, khám phá lòng đại dương mênh mông với những rạn san hô xen lẫn những tác phẩm điêu khắc thực sự như trong truyện cổ tích, hay khám phá con tàu Titanic huyền thoại dưới đáy đại dương bao la, đem lại những điều kỳ thú cho con người sau một kỳ nghỉ dưỡng.
Hội thảo ngành Điêu khắc – Cơ hội hiện tại và tương lai
Có thể thấy sự hiện diện của Điêu khắc ứng dụng trong xã hội hiện đại rất phong phú và đa dạng, nhu cầu của con người đối với Điêu khắc ứng dụng là rất lớn, không thể phủ nhận. Tuy nhiên nhận thức của xã hội đối với vấn đề này còn chưa đầy đủ dẫn đến mất cân bằng giữa nhu cầu xã hội và nguồn nhân lực phục vụ. Nhìn thấy rõ điều này, vừa qua ngành Điêu khắc – khoa Trang trí Nội ngoại thất, Trường đại học Mỹ thuật công nghiệp Hà Nội đã phối hợp với công ty Lixil tổ chức Hội thảo “Ngành Điêu khắc – cơ hội của hiện tại và tương lai” mở ra cơ hội cho mọi người hiểu rõ hơn về vai trò của Điêu khắc ứng dụng đối với xã hội. Đặc biệt, chương trình phù hợp với các em học sinh cuối cấp đang có nguyện vọng thi vào học Điêu khắc tại Trường đại học Mỹ thuật công nghiệp Hà Nội – đối tượng chủ lực giúp từng bước tăng nhanh nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực Điêu khắc ứng dụng.
Ngày hôm nay, Việt Nam đang là nước phát triển có tốc độ đô thị hóa và hiện đại hóa đô thị rất nhanh, do vậy nhu cầu về Điêu khắc ứng dụng là rất lớn. Chúng ta cần nhìn nhận vấn đề một cách tổng quát và bền vững hơn, đặt ngành Điêu khắc ứng dụng đúng vị trí xứng đáng sẽ phát huy hết sức mạnh to lớn phục vụ xã hội, đặc biệt là vị trí của Điêu khắc tượng đài – một thành phần không thể thiếu của không gian đô thị hiện đại.
TS. Phạm Hoàng Vân – Trường Đại học Mỹ thuật công nghiệp Hà Nội
