Động đất ở Nhật Bản từng khiến cho hàng nghìn người bị thiệt mạng, thế nhưng nhiều thành phố hàng chục triệu dân trên thế giới hiện đang “ngồi trên thùng thuốc súng”.
Ngoài những đám mây phóng xạ, một “Thanh gươm Damocles” nữa đang treo lơ lửng trên đầu thủ đô Tokyo và 35 triệu cư dân của nó. Nói cụ thể, nguy cơ không treo lơ lửng trên đầu Tokyo mà lại đang sôi sục dưới lòng thành phố.
“Siêu động đất” ở Tokyo?
Qua phân tích các trận động đất trong lịch sử và số liệu lưu trữ, các nhà vật lý địa chất cho rằng trong vòng vài chục năm tới, khu vực Tokyo có thể phải đối mặt với một trận “siêu động đất” nữa.
Lý giải cho tiên đoán khủng khiếp này, các nhà vật lý địa chất cho biết tại rãnh nứt có tên Nankai-Trog nằm sâu dưới đáy biển, mảng địa tầng Philippine và Thái Bình Dương đang đội mảng địa tầng Âu-Á lên và đang “mắc kẹt” với nhau. Đây cũng là một nguyên nhân làm xảy ra trận động đất 7,9 độ Richter năm 1923 ở khu vực Tokyo-Yokohama, khiến cho 140.000 thiệt mạng. Trong một cuốn sách, chuyên gia động đất Bill McGuire của Đại học Tổng hợp London gọi Tokyo là “Thành phố đang chờ đón tử thần”.
Chỉ có điều, Tokyo chỉ là một trong nhiều siêu thành phố nằm trên Vòng cung lửa Thái Bình Dương có nguy cơ bị động đất tàn phá. Hơn 95% các trận động đất mà thế giới ghi nhận được đã xảy ra ở khu vực này.
Những thành phố bị đe dọa nhiều nhất
Nguy cơ xảy ra động đất cũng đe dọa nghiêm trọng nhiều khu vực khác trên thế giới: từ Trung Quốc qua Nepal, Iran, Thổ Nhĩ Kỳ đến tận Nam Âu.
Nhiều thành phố của các nước nói trên lại có mật độ dân cư đông đúc, thường ở ven biển và luôn đối mặt với nguy cơ động đất-sóng thần.
Trong số các thành phố bị đe dọa nhiều nhất, có New Delhi, Mumbai, Manila, Islamabad, Teheran, Jakarta Karachi, Istanbul, Bogota, Mexiko City, Guatemala City, San Salvador, Quito und Lima. Tại các nước công nghiệp phát triển, ngoài Tokyo còn có Los Angeles.
- Ảnh bên : Thành phố Istanbul của Thổ Nhĩ Kỳ
Mặc dù dân số Tokyo nhiều gấp nhiều lần Kathmandu, nhưng động đất ở thủ đô Nepal lại khiến cho con số thương vong cao gấp bội. Nguyên nhân chính là do nhà cửa ở đây không được thiết kế xây dựng để có thể trụ vững trước các trận động đất lớn. Có một thực tế là số nạn nhân trực tiếp của động đất không nhiều, nhưng số nạn nhân do nhà cửa sụp đổ do động đất và sóng thần mới là đáng kể.
Các nhà khoa học cho rằng nếu xảy ra một trận “siêu động đất” ở các nước đang phát triển, con số nạn nhân có thể lên tới hàng chục hoặc thậm chí hàng trăm nghìn người, nhưng tổn thất về của lại không nhiều bằng ở các nước công nghiệp phát triển.
Theo các nhà vật lý địa chất thế giới, trong vòng vài chục năm tới có thể xảy ra một trận động đất lớn (The Big One). Nguy cơ thì đã nhãn tiền, nhưng khốn nỗi nhân loại lại không thể biết nó xảy ra khi nào và ở đâu?
Hiện thời, mọi con mắt đầu đổ dồn vào Nhật Bản. Các nhà khoa học của ĐHTH Kyoto và giới khoa học địa chất Mỹ cho rằng trong vòng 30 năm tới, khả năng xảy ra động đất 7,9 độ Richter ở khu vực Tokyo là 20%, trong khi khả năng xảy ra động đất 7,3 độ Richter lên tới 35-40%.
Một trong những thành phố bị động đất đe dọa nhiều nhất ở các nước cận công nghiệp phát triển là Istanbul (Thổ Nhĩ Kỳ). Trận động đất 7,6 độ Richter ở thành phố Izmit cách Istanbul 100 km về phía đông đã cướp đi sinh mạng của 18.000 người. Trong khi đó, dân số của Izmit chỉ có 300.000 người, còn dân số của Istanbul vào khoảng 13 triệu người.
Việc Istanbul chưa bị động đất tàn phá trong vòng 250 năm qua suy cho cùng lại không phải là điềm lành. Các nhà nghiên cứu của Đài quan sát Kandilli đã tiên đoán nguy cơ xảy ra động đất lớn ở Istanbul trong vòng 30 năm tới là 60%.
Minh Bích (theo Welt.de)
