Thiếu cơ chế vượt trội, TPHCM sẽ mất hàng thế kỷ mới làm xong 500km metro

TPHCM mất khoảng 20 năm để làm 20km tuyến metro số 1. Nếu không có cơ chế vượt trội mà cứ thực hiện theo quy trình đầu tư công thì thành phố sẽ mất hàng thế kỷ mới có thể làm xong 500km metro.

Thông tin này được ghi nhận tại Hội nghị Hội đồng điều phối vùng Đông Nam bộ lần thứ tư, diễn ra vào ngày 10/8 tại TPHCM do Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì.

Trình bày tham luận về phương án hoàn thiện mạng lưới đường sắt đô thị TPHCM, ông Phan Văn Mãi, Chủ tịch UBND TPHCM, cho biết thành phố đang thực hiện Kết luận 49 của Bộ Chính trị về định hướng phát triển giao thông vận tải đường sắt Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Thành ủy TPHCM đã thành lập Tổ công tác xây dựng Đề án phát triển đường sắt đô thị thành phố; mời tổ tư vấn là các chuyên gia trong và ngoài nước để góp ý cho Đề án này.

Nội dung cơ bản của đề án là dự kiến đến năm 2035, TPHCM sẽ xây dựng thêm 183 km đường sắt đô thị. Lúc đó, năng lực vận tải công cộng của đường sắt đô thị chiếm 15 – 20%. Đến năm 2045, thành phố có thêm 168 km, nâng tổng số đường sắt đô thị là 352 km, năng lực vận tải công cộng chiếm từ 40 đến 50%. Đến năm 2060, hoàn thành mạng lưới đường sắt đô thị thành phố với tổng chiều dài là 510 km, năng lực vận tải công cộng chiếm 50 – 60%.

Chủ tịch UBND TPHCM Phan Văn Mãi phát biểu tại hội nghị (Ảnh: VGP)

Theo ông Mãi, để triển khai khối lượng hệ thống đường sắt đô thị, TPHCM xác định nguồn vốn trong nước và đầu tư công là chủ yếu. Nhu cầu vốn đến năm 2035 là khoảng 36 tỉ đô la Mỹ, năm 2045 cần 33 tỉ đô la, năm 2060 cần 48 tỉ đô la.

Số vốn này được huy động qua các nguồn như đầu tư công của thành phố bằng cách bố trí hằng năm, tăng thu, tiết kiệm chi; nguồn từ khai thác quỹ đất; nguồn từ Trung ương hỗ trợ qua các dự án trọng điểm; nguồn từ vay trái phiếu chính quyền địa phương và sẽ trả từ các nguồn thu từ ngân sách thành phố.

Để triển khai đề án, ông Mãi cho rằng, thành phố cần có cơ chế vượt trội để xây dựng đề án, giải phóng mặt bằng, huy động vốn và quản lý. Nếu không có cơ chế vượt trội mà cứ thực hiện theo quy trình đầu tư công thì thành phố phải mất hàng thế kỷ mới có thể làm xong 500km metro.

Chính quyền TPHCM dự kiến sẽ trình Quốc hội ban hành nghị quyết liên quan đến vấn đề này. Trong đó, có các cơ chế, chính sách về quy hoạch, thu hồi đất, bồi thường tái định cư, huy động vốn và thủ tục dự án. Thành phố đang phối hợp thành phố Hà Nội và Bộ Giao thông Vận tải để hoàn thiện hồ sơ, dự kiến trình Quốc hội vào kỳ họp cuối năm nay.

Hùng Lê

(KTSG Online)