Chương trình chống ngập đô thị không chỉ giúp người dân chủ động ứng phó, mà thể chế và khung pháp lý thực thi cũng được hoàn thiện hơn. Đây là tín hiệu tích cực trong bối cảnh biến đổi khí hậu, nước biển dâng diễn biến tiêu cực, gây ngập úng ngày càng nghiêm trọng tại các đô thị ở Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) nói riêng và cả nước nói chung.
Nhiều tuyến đường tại Trung tâm TP Cần Thơ ngập sâu trong đợt triều cường mới đây. (Ảnh: Trung Chánh)
Tại hội thảo “Tổng kết chương trình thoát nước và chống ngập úng đô thị ứng phó với biến đổi khí hậu – từ chính sách đến người dân” được tổ chức vào hôm 24/11, tại TP Cần Thơ, ông Lương Ngọc Khánh, Trưởng phòng quản lý thoát nước và xử lý nước thải thuộc Cục hạ tầng kỹ thuật của Bộ Xây dựng cho biết, chương trình thực hiện được chia làm hai giai đoạn. Giai đoạn 1 từ năm 2013 đến 2016 tại năm tỉnh Bình Định, Phú Yên, Khánh Hòa, Quảng Ngãi và Sóc Trăng; giai đoạn 2 từ năm 2017 đến 2019 tại ba tỉnh Cà Mau, Kiên Giang và An Giang.
Về kết quả, ông Khánh cho biết, trong giai đoạn 1, chương trình giúp xây dựng khung pháp lý, tạo điều kiện cho công tác quản lý thoát nước và chống ngập úng; điều chỉnh định hướng phát triển đô thị và khu công nghiệp đến năm 2025, tầm nhìn đến 2050; hỗ trợ các đô thị Quy Nhơn (Bình Định), Tuy Hoà (Phú Yên) và Sóc Trăng (Sóc Trăng) lập quy hoạch thoát nước và chống ngập.
Ngoài ra, trong giai đoạn 1, chương trình cũng giúp tăng cường năng lực của cán bộ, giúp người dân chuẩn bị và ứng phó với thiên tai thông qua lắp đặt hệ thống cảnh báo lũ sớm ở sông Ba của Phú Yên, sông Hà Thanh và sông Kôn của Bình Định; hỗ trợ tỉnh Phú Yên và Bình Định xây dựng kế hoạch phòng chống thiên tai.
Trong khi đó, ở giai đoạn 2, chương trình giúp thể chế hoá quy hoạch thoát nước với phương thức tích hợp như hỗ trợ Bộ Xây dựng hướng dẫn các quy định về thoát nước và chống ngập úng ứng phó với biến đổi khí hậu; xây dựng hướng dẫn thiết kết và thực hiện mô hình thoát nước mưa đô thị theo hướng bền vững.
Trong giai đoạn này, chương trình cũng giúp phân tích rủi ro ngập úng và hỗ trợ lập quy hoạch thoát nước cho ba đô thị Cà Mau (Cà Mau), Rạch Giá (Kiên Giang) và Long Xuyên (An Giang); xây dựng giá dịch vụ thoát nước và xây dựng quy định về thoát nước đô thị.
Các đại biểu tham dự hội thảo vào hôm nay, 24/11 tại TP Cần Thơ. (Ảnh: Trung Chánh)
Thông tin từ Ban tổ chức cho biết, chương trình cũng đã giúp 6.000 người dân tại Rạch Giá, Cà Mau và Long Xuyên được hưởng lợi từ ba công trình thí điểm giảm thiểu ngập úng, tăng cường vệ sinh môi trường và tạo cảnh quan nơi công cộng; có 752.000 người từ ba đô thị này được hưởng lợi từ việc nâng cao chất lượng dịch vụ thoát nước và chống ngập nhờ những quy định của địa phương, quy hoạch thoát nước và lộ trình giá dịch vụ thoát nước.
Chương trình giúp 17,2 triệu người dân ở ĐBSCL được hưởng lợi từ việc tăng cường năng lực cảnh báo lũ sớm và có 96 triệu người dân Việt Nam được hưởng lợi từ chính sách về phòng chống thiên tai và sử dụng viện trợ nước ngoài cho thiên tai.
Từ những kết quả đã đạt được, bà Mai Thị Liên Hương, Cục trưởng Cục hạ tầng kỹ thuật của Bộ Xây dựng cho biết, trong thời gian tới, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục phối hợp với Cơ quan Hợp tác phát triển Đức (GIZ) nhân rộng những kết quả chính của chương trình tại tất cả các địa phương ở ĐBSCL và tại các đô thị của Việt Nam.
Ông Marcel Reymond, Trưởng bộ phận hợp tác và phát triển, Đại sứ quán Thuỵ Sĩ tại Việt Nam cho biết, Chính phủ Thuỵ Sĩ sẽ tiếp tục hỗ trợ cho chương trình trong giai đoạn tiếp theo. “Chúng tôi mong muốn tăng cường khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu cho các đô thị ĐBSCL thông qua tăng cường liên kết phát triển vùng”, ông cho biết.
Trong khi đó, ông Tim McGrath, Giám đốc chương trình thoát nước và chống ngập úng đô thị ứng phó với biến đổi khí hậu cho biết, chương trình mới sẽ được thực hiện từ năm 2021 đến 2025 với ba hợp phần, trong đó, có các hoạt động thí điểm về mô hình “thành phố bọt biển”, hạ tầng xanh trong phòng chống ngập úng đô thị.
Theo đó, ba hợp phần được đề cập ở trên, gồm quy hoạch thoát nước và đô thị tích hợp; phân tích rủi ro ngập úng và quy hoạch, quản lý rủi ro thiên tai.
Ông Khánh cho biết, mục tiêu của chương trình trong giai đoạn mới, đó là tăng cường năng lực cho các cơ quan nhà nước ở cấp Trung ương và địa phương về khả năng thích ứng của đô thị thông qua xây dựng chính sách và tiêu chuẩn quốc gia liên quan đến thoát nước đô thị và giảm thiểu rủi ro ngập úng.
Trung Chánh
(TBKTSG)
