Dự kiến 130 triệu xe đạp điện bán ra trên toàn cầu, từ 2020 đến 2023, là sản phẩm bán chạy nhất của dòng xe “xanh” trong thập kỷ tới.
Thập kỷ tiếp theo sẽ có một cuộc cách mạng với việc chuyển sang sử dụng nguồn năng lượng từ pin. Dòng xe sẽ dẫn đầu không phải Tesla Model 3 hay các mẫu bốn bánh khác, cũng không phải xe scooter chạy điện. Mà là xe đạp điện.
Vài năm qua, xe đạp điện bị “cho ra rìa” tại phần lớn quốc gia trên thế giới. Từ 2006 đến 2012, dòng sản phẩm này chiếm chưa đến 1% doanh số xe đạp mỗi năm. Trong 2013, chỉ 1,8 triệu xe đạp điện bán ở châu Âu, trong khi khách hàng Mỹ cũng chỉ mua 185.000 chiếc.
Một người đi xe đạp điện tại New York, Mỹ. (Ảnh: Mark Lennihan)
Nhưng mọi thứ đang thay đổi, nhờ những cải tiến của công nghệ pin lithium-ion, mức giá, công suất, cũng như sự dịch chuyển tại các thành phố, nơi đang giảm dần xe chạy xăng để sang dòng xe không khí thải. Các nhà phân tích dự đoán, doanh số xe đạp điện sẽ tăng chóng mặt trong vài năm tới.
Deloitte, vừa phát hành các dự báo về viễn thông, truyền thông và công nghệ hàng năm vào tuần trước, dự kiến 130 triệu xe đạp điện sẽ bán ra trên toàn cầu từ 2020-2023. Hãng cũng nhấn mạnh, rằng “số xe đạp điện trên đường sẽ dễ vượt qua những dòng xe điện khác tính đến cuối 2020”.
Dự báo có thể khiến nhiều người nghi ngờ. Thực tế, người Mỹ vốn thích ôtô, và thường là “xe càng to càng tốt”, trong khi truyền thông thường o bế những dòng xe điện mới, đặc biệt từ các hãng như Tesla. Chính người Mỹ cũng coi xe đạp điện như một loại xe mang tính giải trí hơn là một phương tiện giao thông chính thống, và là thứ được sử dụng vào những ngày đẹp trời, không phải cả trong ngày mưa hay tuyết như ở Hà Lan. Ở Mỹ và Canada, chỉ khoảng 1% người đi làm sử dụng xe đạp.
Nhưng nếu ai đó tin rằng doanh số xe đạp điện sẽ đạt mức 40 triệu chiếc mỗi năm tính đến 2023, và khi nhìn vào tỷ lệ lựa chọn dòng xe điện, sẽ đưa ra được dự báo như trên. Cuối năm 2018, chỉ khoảng 5,1 triệu xe điện hoạt động, và chỉ 12 triệu xe điện (ôtô con và xe tải) dự kiến bán ra trong 2025, theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế IEA.
Sự tăng trưởng đáng kể về doanh số dường như báo trước sự dịch chuyển mạnh mẽ về cách thức đi lại. Deloitte dự báo mức tăng 1% tỷ lệ người đi xe đạp đi làm từ 2019 đến 2022. Con số có thể không nhiều trên diện tích chung, nhưng tính theo xuất phát điểm thấp, sự khác biệt rất lớn. Hàng chục tỉ chuyến xe đạp mỗi năm có nghĩa ít các chuyến ôtô hơn và khí thải sẽ ít đi.
Xe đạp điện có thể tùy chỉnh, sử dụng linh hoạt, kể cả chở người hay hàng hóa. (Ảnh: BikeRumor)
Jeff Loucks, giám đốc điều hành của Deloitte, cho rằng doanh số xe đạp điện tại Mỹ không tăng đồng đều trên khắp liên bang. Các thành phố sẽ có tỷ lệ lựa chọn lớn nhất.
Deloitte không phải đơn vị duy nhất dự báo về cuộc cách mạng xe đạp điện. Ryan Citron, một nhà phân tích cho Guidehouse (trước là Navigant)cũng dự đoán tổng cộng 113 triệu xe đạp điện bán ra từ 2020-2023. Con số này ít hơn đôi chút so với mức dự báo của Deloitte, nhưng vẫn cho thấy mức tăng ấn tượng.
Doanh số xe đạp điện vẫn tăng trưởng những năm qua, nhưng chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ trên thị trường xe đạp ở Mỹ. Mức tăng lớn được ghi nhận là từ 2016 đến 2017, với 91%, và sau đó là 72% từ 2017 đến 2018, theo hãng nghiên cứu thị trường NPD Group. Doanh số xe đạp điện tại Mỹ đã tăng hơn tám lần kể từ 2014.
Nhưng Matt Powell của NPD nghĩ rằng, Deloitte và những đơn vị khác có thể đã đánh giá quá mức sự phát triển của xe đạp điện. Dự báo của Deloitte được cho là “hơi cao” khi NPD chỉ nêu ra con số 100.000 xe đạp điện bán tại Mỹ trong 2020. Powell cũng không đồng ý với nhận định xe đạp điện sẽ vượt qua ôtô điện trong vài năm tới. Tuy nhiên, NPD hiểu rõ phân khúc phát triển nhanh nhất ở thị trường xe đạp sẽ là dòng xe điện.
Sự thật là doanh số ôtô điện chỉ tăng nhẹ tại Mỹ. Trong khi châu Âu đã thông qua các chính sách tích cực với mục tiêu giảm khí thải carbon ở dòng xe mới. Tesla bán được hàng trăm nghìn xe, nhưng các hãng ôtô truyền thống cũng nỗ lực tìm kiếm thành công tương tự với các mẫu xe điện đầu tiên.
Xe đạp điện có thể trở nên phổ biến, nhưng chắc chắn không dành cho tất cả mọi người. Nhiều người vẫn cảm thấy đạp xe không an toàn, hoặc cần một chiếc xe hơi để chở con hay hàng hóa. Nhưng Deloitte cho rằng, điện khí hóa sẽ mang đến những trải nghiệm đặc biệt. Xe hai bánh có thể được tùy chỉnh để chở trẻ em, đồ tạp hóa, thậm chí giao hàng tại địa phương mà không cần quá nhiều sức lực.
Xe đạp điện còn có một số lợi thế so với ôtô điện, như rẻ hơn, dễ sạc hơn, và không đòi hỏi đầu tư quá lớn cho cơ sở hạ tầng. Các đô thị cũng cần tạo ra những thay đổi cần thiết nhằm khuyến khích người dân đi xe đạp – như xây dựng một hệ thống các làn xe dành riêng, hạn chế nghiêm ngặt ôtô tại một số khu vực, và cung cấp những nơi an toàn để cất giữ xe đạp. Tất cả sẽ là lý do để xe đạp điện giữ vị trí dẫn đầu trong dòng xe xanh.
Mỹ Anh
(VnExpress /Theo The Verge)
