Một trong những động lực chính đem lại cho đô thị Đà Nẵng một diện mạo khác biệt trong tiến trình phát triển của hệ thống đô thị quốc gia chính là các giải pháp mạnh mẽ để mở rộng không gian đô thị đã được Đà Nẵng triển khai thực hiện trong 25 năm qua. Tuy chưa thể sánh được với các nước khác trong khu vực nhưng so với các thành phố lớn của cả nước thì quy hoạch phát triển đô thị Đà Nẵng được đánh giá cao.
Để có được sự phát triển về quy hoạch đô thị của Đà Nẵng hôm nay cần nhìn lại những ngày đầu khi Đà Nẵng chính thức trở thành thành phố trực thuộc Trung ương vào ngày 01/01/1997 mới thấy được sự phát triển của đô thị trong nhiều năm qua đã nỗ lực như thế nào.
Ở thời điểm này địa giới hành chính của Đà Nẵng với diện tích tự nhiên là 128.340 ha, dân số là 633.115 người. Diện tích đô thị nhỏ hẹp lại bị chia cắt bởi dòng sông Hàn và các dãy núi khiến cho không gian đô thị thiếu tính liên kết. Các công trình đô thị thiết yếu không cân đối với diện tích đất dành cho mục đích khác. Thiếu không gian phát triển làm cho kinh tế thành phố gặp rất nhiều khó khăn.
Với một xuất phát điểm thấp, quy hoạch rời rạc, cơ sở hạ tầng thấp kém, giao thông đi lại khó khăn, thành phố có những bãi biển đẹp nhất hành tinh nhưng vẫn còn hoang sơ, vắng vẻ, tình hình phát triển kinh tế cũng chưa có gì… Từ xuất phát điểm này nhiều vấn đề quy hoạch được đặt ra và phải làm như thế nào để vươn lên đó cũng là thử thách không nhỏ đối với một thành phố non trẻ như Đà Nẵng.
Để phát triển kinh tế phải quy hoạch lại đô thị, mở rộng không gian đô thị, mở rộng cơ sở hạ tầng thu hút đầu tư, thu hút mọi nguồn lực thì mới có thể phát triển kinh tế – xã hội. Đây là một bước đi đúng đắn mà Đà Nẵng đã lựa chọn.
Với chủ trương quy hoạch lại đô thị, hạ tầng giao thông vừa mở rộng được không gian đô thị đã tạo một cú hích lớn cho sự phát triển kinh tế – xã hội của Đà Nẵng. Khi thực hiện chủ trương này cơ bản đã đáp ứng nhu cầu sử dụng đất của các thành phần kinh tế, vừa thu hút và tăng nguồn vốn đầu tư xã hội đã tạo ra động lực cho phát triển kinh tế của thành phố. Nguồn vốn đầu tư từ ngân sách hàng năm liên tục tăng, kéo theo tổng nguồn vốn đầu tư xã hội tăng theo. Tốc độ tăng trưởng kinh tế liên tục tăng trong nhiều năm, quy mô kinh tế năm 2021 đạt 105 ngàn tỷ đồng gấp 12 lần, tổng thu ngân sách đạt 21 ngàn tỷ gấp 18 lần năm 1997. Diện tích đất xây dựng đô thị là 18.396 ha mở rộng gấp 3,5 lần so với năm 1997.
Trong quá trình phát triển quy hoạch đô thị cũng đã mang lại nhiều hiệu quả tích cực cho việc phát triển kinh tế – xã hội của TP Đà Nẵng. Thế nhưng bên cạnh đó cũng có những hệ lụy từ sự phát triển quá nhanh này. Một số khu vực phát triển không đồng bộ, cấu trúc đô thị biến dạng và mất cân đối, một số chỉ tiêu vẫn chưa đạt được theo quy định… Đà Nẵng đã nhìn nhận ra khuyết điểm này và hiện đang điều chỉnh bằng đồ án quy hoạch mới đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt vào tháng 3/2021 kỳ vọng sẽ giúp thành phố giải quyết bài toán nói trên.
Không dừng ở việc quy hoạch để phát triển kinh tế – xã hội, Đà Nẵng còn hướng đến trở thành một thành phố thông minh, hiện đại, hướng đến một đô thị công nghệ số. Đến năm 2025, thông minh hóa các ứng dụng và đến năm 2030, thông minh hóa ứng dụng cộng đồng và hoàn thành xây dựng đô thị thông minh kết nối đồng bộ mạng lưới đô thị thông minh trong nước và khu vực ASEAN. Hiện Đà Nẵng đã triển khai nhiều ứng dụng, tiện ích trên môi trường số, dưới dạng app cho điện thoại di động và có được sự sử dụng, tương tác lớn của người dân, doanh nghiệp. Về quản trị thông minh, thành phố đã triển khai hệ thống giám sát tập trung Mini IOC và 6 dịch vụ đô thị thông minh cơ bản theo hướng dẫn thí điểm dịch vụ đô thị của Bộ TT&TT về dịch vụ phản ánh, góp ý, dịch vụ giám sát dịch vụ công, dịch vụ giám sát giao thông, dịch vụ giám sát an ninh trật tự đô thị, dịch vụ giám sát an toàn thông tin…
Chia sẻ về công tác quy hoạch đô thị Đà Nẵng, ông Phùng Phú Phong – Giám đốc Sở Xây dựng Đà Nẵng cho biết: Công tác quy hoạch đô thị ở Đà Nẵng đã được thực hiện nghiêm túc, bài bản và khoa học, xuyên suốt qua nhiều thời kỳ. Ngay cả đồ án quy hoạch chung khi được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt điều chỉnh, thành phố đã tổ chức công bố công khai đồ án quy hoạch được duyệt một cách minh bạch đến các tổ chức, cá nhân, cũng như xúc tiến đầu tư cởi mở. Đồng thời, triển khai cụ thể hóa bản quy hoạch này với các nhiệm vụ trọng tâm, đầu mục công việc và tiến độ thực hiện. Nghiên cứu mời các chuyên gia góp ý trong quá trình triển khai thực hiện quy hoạch và lấy ý kiến cộng đồng dân cư, doanh nghiệp có liên quan để đảm bảo sự đồng thuận cao cũng như làm cơ sở điều chỉnh phù hợp với thực tiễn phát triển của địa phương.
Nguyễn Nam
(Báo Xây dựng)
