Ngày 31/12/2025, Chính phủ ban hành Nghị định số 354/2025/NĐ-CP quy định về khu công nghệ số tập trung, cụ thể hóa các quy định của Luật Công nghiệp công nghệ số, tạo hành lang pháp lý thống nhất cho việc hình thành, quản lý và phát triển các khu công nghệ số tập trung, một cấu phần hạ tầng then chốt của kinh tế số, công nghiệp số trong giai đoạn tới.
Phải có diện tích tối thiểu từ 5 ha, 60% nhân lực công nghệ số
Điểm nổi bật đầu tiên của Nghị định số 354/2025/NĐ-CP là lần đầu tiên quy định tương đối đầy đủ, có tính định lượng về tiêu chí của khu công nghệ số tập trung, từ chức năng, quy mô đến tổ chức không gian.
Về chức năng, khu công nghệ số tập trung không chỉ là nơi sản xuất phần mềm hay cung ứng dịch vụ công nghệ số, mà được định vị là không gian tích hợp toàn chuỗi giá trị công nghiệp công nghệ số. Các chức năng cốt lõi bao gồm: nghiên cứu – phát triển, ứng dụng và chuyển giao công nghệ số; sản xuất, kinh doanh sản phẩm công nghệ số; nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử chip bán dẫn và thiết bị phục vụ công nghiệp bán dẫn; đào tạo, phát triển nhân lực; ươm tạo doanh nghiệp, xúc tiến đầu tư – thương mại; cung cấp hạ tầng và dịch vụ hỗ trợ cho doanh nghiệp và người lao động.
Cách tiếp cận này cho thấy định hướng xây dựng hệ sinh thái công nghệ số hoàn chỉnh, thay vì các khu chức năng đơn lẻ, manh mún như trước đây.
Về quy mô, Nghị định số 354/2025/NĐ-CP đặt ra các ngưỡng cụ thể nhằm bảo đảm tính tập trung và hiệu quả đầu tư. Theo đó, khu công nghệ số tập trung phải có diện tích tối thiểu từ 5 ha, riêng khu chuyên về phần mềm, nội dung số và dịch vụ công nghệ số có thể từ 01 ha. Về nhân lực, yêu cầu tối thiểu 2.000 lao động công nghiệp công nghệ số, hoặc 1.000 lao động đối với khu chuyên phần mềm – dịch vụ, trong đó nhân lực công nghệ số phải chiếm ít nhất 60% tổng lao động.
Đây là các tiêu chí quan trọng, giúp phân biệt khu công nghệ số tập trung với các khu làm việc công nghệ quy mô nhỏ, đồng thời đặt nền tảng cho việc thu hút đầu tư có chọn lọc.
Về quy hoạch phân khu, Nghị định số 354/2025/NĐ-CP yêu cầu khu công nghệ số tập trung phải tổ chức tối thiểu hai nhóm phân khu: (i) nhóm phân khu thực hiện hoạt động công nghiệp công nghệ số và (ii) nhóm phân khu dịch vụ hỗ trợ. Đáng chú ý, tối thiểu 50% diện tích đất phải dành cho các hoạt động công nghiệp công nghệ số; mật độ xây dựng, tỷ lệ cây xanh và hạ tầng kỹ thuật cũng được quy định rõ, nhằm bảo đảm phát triển bền vững, có kiểm soát.
Song song với tiêu chí, Nghị định số 354/2025/NĐ-CP cũng quy định 6 điều kiện thành lập, trong đó nhấn mạnh yêu cầu phù hợp với chiến lược phát triển công nghệ số quốc gia, quy hoạch hạ tầng thông tin – truyền thông, quy hoạch tỉnh và quy hoạch sử dụng đất; đồng thời bảo đảm quốc phòng, an ninh, môi trường và biến đổi khí hậu. Đặc biệt, trường hợp chưa phù hợp quy hoạch thì bắt buộc phải điều chỉnh quy hoạch trước khi thành lập, qua đó tăng kỷ luật pháp lý trong tổ chức không gian phát triển công nghệ số.
Cơ chế ưu đãi, hỗ trợ và chính sách đặc thù
Nội dung đáng quan tâm thứ hai của Nghị định 354/2025/NĐ-CP là cơ chế ưu đãi, hỗ trợ và thủ tục đặc thù dành cho khu công nghệ số tập trung và các chủ thể hoạt động trong khu.
Trước hết, khu công nghệ số tập trung được hưởng các chính sách ưu đãi theo Điều 24 Luật Công nghiệp công nghệ số và các quy định pháp luật có liên quan. Trọng tâm ưu đãi không chỉ hướng tới doanh nghiệp, mà còn nhấn mạnh yếu tố con người – nguồn lực cốt lõi của công nghiệp công nghệ số.
Theo đó, nhân lực công nghệ số chất lượng cao làm việc trong khu được xem xét miễn, giảm thuế thu nhập cá nhân; được hưởng các chính sách thu hút, trọng dụng nhân tài theo Luật Công nghiệp công nghệ số. Đây là điểm then chốt, thể hiện nỗ lực cạnh tranh về nhân lực trong bối cảnh khu vực và quốc tế.
Đối với dự án đầu tư, Nghị định số 354/2025/NĐ-CP dành cơ chế đặc biệt cho các dự án có hàm lượng công nghệ cao và giá trị chiến lược, như: trung tâm nghiên cứu – phát triển, trung tâm dữ liệu; dự án chip bán dẫn; dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số chiến lược, công nghệ cao theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ. Các dự án này được áp dụng thủ tục đầu tư đặc biệt, qua đó rút ngắn thời gian, giảm chi phí tuân thủ.
Ngoài ra, doanh nghiệp trong khu còn được hỗ trợ chi phí sở hữu trí tuệ, từ tra cứu, đăng ký đến bảo vệ sáng chế, bản quyền phần mềm, dữ liệu số – một yếu tố then chốt để thúc đẩy đổi mới sáng tạo thực chất.
Nghị định số 354/2025/NĐ-CP cũng dành một Chương quy định rõ về doanh nghiệp chế xuất trong khu công nghệ số tập trung, với yêu cầu ngăn cách, kiểm soát hải quan tương tự khu phi thuế quan, đồng thời cho phép áp dụng các ưu đãi dành cho doanh nghiệp chế xuất trong khu công nghiệp, khu kinh tế khi đáp ứng điều kiện.
Có thể thấy, Nghị định 354/2025/NĐ-CP không chỉ là văn bản hướng dẫn kỹ thuật, mà là công cụ chính sách quan trọng nhằm hình thành các cực tăng trưởng công nghệ số, gắn phát triển hạ tầng, doanh nghiệp và nhân lực trong một không gian được quản lý thống nhất, kỷ luật và có ưu đãi đủ mạnh. Nghị định số 354/2025/NĐ-CP có hiệu lực từ 1/1/2026 đặt ra yêu cầu sớm rà soát quy hoạch và chuẩn bị dự án ở các địa phương, nếu muốn nắm bắt cơ hội từ làn sóng phát triển công nghiệp công nghệ số trong giai đoạn mới.
| Theo Luật Công nghiệp công nghệ số được Quốc hội khoá XV thông qua ngày 14/6/2025, có hiệu lực từ 1/1/2026, khu công nghệ số tập trung là nơi nghiên cứu, đào tạo, ươm tạo và đổi mới sáng tạo, đồng thời sản xuất, kinh doanh sản phẩm số và cung cấp hạ tầng, dịch vụ cho doanh nghiệp. Việt Nam hiện có 8 khu công nghệ số tập trung chính tại Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng và Cần Thơ, bao gồm: Công viên Phần mềm Hà Nội, Khu CNTT Cầu Giấy, Công viên Phần mềm Quang Trung, Khu CNTT Đà Nẵng, Công viên Phần mềm Đà Nẵng, Khu CNTT Cần Thơ, Khu CNTT Bình Dương và Khu Phức hợp Văn phòng FPT Đà Nẵng, đóng vai trò là trung tâm cho R&D, đổi mới sáng tạo, sản xuất sản phẩm số và cung cấp hạ tầng, dịch vụ công nghệ cao, thúc đẩy mạnh mẽ kinh tế số quốc gia. Các khu này tập trung doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học để tạo ra môi trường kết nối, thúc đẩy khởi nghiệp và thử nghiệm công nghệ mới (AI, IoT, an toàn thông tin); sử dụng đất hiệu quả, mang lại giá trị khoảng 10 triệu USD/ha/năm, cao hơn các khu chức năng khác; nuôi dưỡng và thu hút nhân lực chất lượng cao, tạo ra sản phẩm, dịch vụ số có giá trị; góp phần quan trọng vào chiến lược chuyển đổi số quốc gia, hướng đến phát triển kinh tế số bền vững. |
Ngọc Khánh
