Việc điều chỉnh Quy hoạch thành phố Huế thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 được đặt ra trong bối cảnh Huế bước vào giai đoạn phát triển mới với vai trò là thành phố trực thuộc Trung ương, đồng thời phải giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa bảo tồn di sản và yêu cầu tăng trưởng kinh tế, mở rộng không gian đô thị và nâng cao chất lượng sống cho người dân.
Trong quá trình điều chỉnh Quy hoạch TP Huế, thành phố đã tổ chức tham vấn, lấy ý kiến rộng rãi của các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và các cơ quan chuyên môn nhằm rà soát, đánh giá toàn diện những vấn đề đặt ra trong thực tế phát triển.
Thực tiễn triển khai quy hoạch cho thấy Huế đã đạt được những kết quả tích cực về tăng trưởng kinh tế, mở rộng quy mô đô thị và cải thiện diện mạo không gian. Tuy nhiên, mô hình phát triển hiện nay vẫn bộc lộ những giới hạn nhất định, nhất là trong khai thác tiềm năng không gian đầm phá, ven biển; khả năng liên kết vùng; cũng như việc chuyển hóa giá trị di sản thành nguồn lực phát triển bền vững. Điều chỉnh quy hoạch vì vậy không chỉ nhằm cập nhật các chỉ tiêu kỹ thuật, mà hướng tới tái cấu trúc toàn diện mô hình phát triển đô thị.
Một trong những định hướng xuyên suốt của việc điều chỉnh Quy hoạch TP Huế là mở rộng cách tiếp cận không gian phát triển. Thay vì nhìn Huế chủ yếu như một đô thị bên sông Hương, quy hoạch mới xác lập tầm nhìn Huế là đô thị di sản sông – đầm phá – biển.
Trong cấu trúc này, sông Hương tiếp tục giữ vai trò trục cảnh quan – văn hóa trung tâm; hệ đầm phá Tam Giang – Cầu Hai được xác định là không gian sinh thái, sinh kế và du lịch đặc thù; dải ven biển trở thành không gian đô thị biển, dịch vụ, logistics và kinh tế biển hiện đại. Cách tiếp cận này tạo điều kiện để Huế khai thác đầy đủ hơn tiềm năng tự nhiên, đồng thời nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và các xu thế phát triển xanh, bền vững.
Trên cơ sở tầm nhìn đó, việc điều chỉnh quy hoạch tập trung tái định vị các động lực tăng trưởng của thành phố. Văn hóa và di sản được xác định là nền tảng cốt lõi, không chỉ để bảo tồn mà còn để phát triển kinh tế di sản.
Các ngành dịch vụ chất lượng cao, kinh tế tri thức, du lịch chuyên sâu, y tế, giáo dục và kinh tế biển, đầm phá được định hướng trở thành các động lực chủ yếu. Quy hoạch cũng chú trọng tổ chức không gian đô thị sinh thái, giảm áp lực lên khu vực di sản trung tâm, đồng thời mở rộng các cực phát triển mới theo hướng từ núi xuống biển, tăng cường liên kết nội vùng và liên vùng.
Tháo gỡ điểm nghẽn trong quy hoạch
Một nội dung quan trọng khác của điều chỉnh quy hoạch là nhận diện và tháo gỡ các điểm nghẽn phát triển. Những hạn chế về hạ tầng kỹ thuật, năng lượng, nguồn nhân lực chất lượng cao, năng lực quản trị đô thị, cơ chế huy động nguồn lực xã hội và xung đột trong sử dụng không gian được xem xét một cách tổng thể. Trên cơ sở đó, quy hoạch hướng tới xây dựng mô hình đô thị quản trị thông minh, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, nâng cao hiệu quả điều hành và sức cạnh tranh của thành phố.
Đặc biệt, điều chỉnh Quy hoạch TP Huế đặt trọng tâm vào việc đưa di sản và văn hóa trở thành trục ưu tiên trong cấu trúc phát triển. Di sản không chỉ được bảo vệ về mặt không gian và cảnh quan, mà còn được tích hợp vào đời sống đương đại thông qua các ngành công nghiệp văn hóa, không gian sáng tạo, nghệ thuật biểu diễn, lễ hội, ẩm thực và thủ công truyền thống gắn với công nghệ số. Cách tiếp cận này nhằm tạo ra giá trị gia tăng mới, góp phần hình thành hệ sinh thái kinh tế văn hóa mang bản sắc Huế.
Về dài hạn, điều chỉnh Quy hoạch TP Huế hướng tới mục tiêu trở thành đô thị di sản đặc trưng của Việt Nam, trung tâm lớn của khu vực Đông Nam Á về văn hóa, du lịch và y tế chuyên sâu; trung tâm giáo dục đào tạo, khoa học – công nghệ đa ngành; đồng thời là một cực phát triển kinh tế biển quan trọng của cả nước.
Quy hoạch mới được kỳ vọng sẽ tạo ra khuôn khổ phát triển hài hòa giữa bảo tồn và đổi mới, giữa di sản và hiện đại, giúp Huế phát huy đầy đủ giá trị riêng có và đóng góp ngày càng lớn cho sự phát triển chung của vùng và quốc gia.
Thiện Tùng
