Nâng cao vai trò điều phối của Chính phủ
Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 80/NQ-CP nhằm sửa đổi, bổ sung và cập nhật Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 06-NQ/TW và Kết luận 224-KL/TW, trong bối cảnh yêu cầu phát triển đô thị bước sang giai đoạn mới.
Việc cập nhật chương trình không chỉ mang tính kỹ thuật mà còn thể hiện rõ vai trò kiến tạo và điều phối của Chính phủ trong phát triển hệ thống đô thị. Theo đó, các mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp được cụ thể hóa gắn với lộ trình triển khai rõ ràng, phân công trách nhiệm cụ thể giữa các bộ, ngành và địa phương, bảo đảm tính khả thi trong tổ chức thực hiện.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của chương trình là tạo chuyển biến mạnh mẽ về nhận thức và hành động trong toàn hệ thống chính trị đối với công tác quy hoạch, xây dựng và quản lý đô thị. Điều này được coi là điều kiện tiên quyết để bảo đảm sự thống nhất trong chỉ đạo, điều hành, đồng thời nâng cao hiệu quả triển khai các chính sách phát triển đô thị.
Về mục tiêu cụ thể, chương trình đặt ra các chỉ tiêu rõ ràng cho từng giai đoạn. Đến năm 2030, tỷ lệ đô thị hóa toàn quốc đạt trên 50%, số lượng đô thị đạt khoảng 1.000 – 1.200 đô thị. Hệ thống đô thị không chỉ phát triển về số lượng mà còn nâng cao chất lượng, với yêu cầu 100% đô thị có quy hoạch đầy đủ, đồng bộ, đồng thời hoàn thiện tiêu chí hạ tầng, đặc biệt là y tế, giáo dục và văn hóa đô thị.
Bên cạnh đó, các chỉ tiêu về hạ tầng kỹ thuật và chất lượng sống cũng được xác định rõ, như tỷ lệ đất giao thông, diện tích cây xanh, diện tích nhà ở bình quân đầu người, phản ánh xu hướng chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang nâng cao chất lượng đô thị.
Đáng chú ý, chương trình cũng nhấn mạnh vai trò của kinh tế đô thị, với mục tiêu đóng góp khoảng 85% GDP cả nước vào năm 2030, đồng thời thúc đẩy phát triển kinh tế số trong các đô thị, tạo động lực tăng trưởng mới trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.
5 nhóm mục tiêu trọng tâm
Để đạt được các mục tiêu trên, chương trình xác định 5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, trong đó nổi bật là nâng cao chất lượng quy hoạch và quản lý quy hoạch. Các bộ, ngành và địa phương được yêu cầu rà soát, điều chỉnh và hoàn thiện hệ thống quy hoạch từ cấp quốc gia đến địa phương, bảo đảm tính đồng bộ và liên kết giữa các vùng, miền.
Song song đó, việc đầu tư phát triển hạ tầng đô thị được đặt ở vị trí trung tâm, với yêu cầu xây dựng hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại, có khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Chương trình hướng tới hình thành ít nhất 100 đô thị tiêu biểu có khả năng chống chịu, giảm phát thải, thông minh và có bản sắc, đóng vai trò dẫn dắt phát triển.
Một nội dung quan trọng khác là xây dựng và hoàn thiện thể chế. Chương trình yêu cầu nghiên cứu, đề xuất các luật mới và sửa đổi các luật liên quan như nhà ở, kinh doanh bất động sản, cũng như nghiên cứu xây dựng các quy định về quản lý không gian ngầm, một lĩnh vực ngày càng quan trọng trong phát triển đô thị hiện đại.
Bên cạnh đó, việc phát triển các đề án chuyên ngành như cơ sở dữ liệu quốc gia, chiếu sáng đô thị, an ninh đô thị và nguồn nhân lực cũng được xác định là những yếu tố nền tảng để nâng cao năng lực quản lý và vận hành đô thị.
Đáng chú ý, chương trình đặt trọng tâm vào phát triển đô thị thông minh, với mục tiêu xây dựng mạng lưới đô thị thông minh cấp quốc gia và cấp vùng, đồng thời hình thành một số đô thị có thương hiệu tầm khu vực và quốc tế. Đây là bước đi quan trọng nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của hệ thống đô thị Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hóa.
Tầm nhìn đến năm 2045, hệ thống đô thị Việt Nam được định hướng phát triển theo mô hình mạng lưới đồng bộ, liên kết chặt chẽ giữa các vùng, có khả năng chống chịu và thích ứng với biến đổi khí hậu, đồng thời hình thành các đô thị tầm cỡ quốc tế, đóng vai trò đầu mối kết nối với khu vực và thế giới.
Việc cập nhật Chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 06 không chỉ là bước hoàn thiện chính sách, mà còn là nền tảng để chuyển từ định hướng chiến lược sang triển khai thực chất, tạo động lực thúc đẩy phát triển hệ thống đô thị Việt Nam theo hướng hiện đại, bền vững và hội nhập sâu rộng.
Minh Nhật
