Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế kiểm soát và kiềm chế giá bất động sản, tập trung vào ba giải pháp gồm kiểm soát tín dụng cho người mua nhà, thành lập trung tâm giao dịch bất động sản và phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp.
Theo đề xuất, người mua căn nhà thứ hai trở lên sẽ bị hạn chế vay vốn. Cụ thể, khoản vay mua nhà thứ hai chỉ được tối đa 50% giá trị hợp đồng, còn với căn nhà thứ ba, hạn mức giảm xuống không quá 30%.
Hiện ngân hàng cho vay tối đa 70-80% giá trị tài sản thế chấp. Nhiều chủ đầu tư còn cho phép người mua chỉ trả trước 10-30%, phần còn lại vay tới 90%, tạo cơ hội cho giới đầu cơ mua gom, lướt sóng, đẩy rủi ro cho thị trường.
Bộ Xây dựng lý giải, bất động sản có mối liên hệ chặt chẽ với hệ thống tài chính – ngân hàng và tác động lớn đến kinh tế vĩ mô, an sinh xã hội. Giá nhà tăng cao vượt xa thu nhập người dân không chỉ làm mất cân bằng cung cầu mà còn tiềm ẩn nguy cơ bất ổn tài chính.
Bộ cho rằng giá nhà đất bị chi phối bởi đầu cơ, quy hoạch và tâm lý đám đông, chưa phản ánh đúng cung cầu. Dư nợ tín dụng bất động sản đến cuối tháng 8 cũng đã nâng lên mức 4 triệu tỉ đồng, tăng 19% so với cùng kỳ.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy nhiều nước kiểm soát hiệu quả giá nhà nhờ hạn chế đầu cơ và siết tín dụng. Trong khi đó, ở Việt Nam, các công cụ như thuế, tín dụng, quy hoạch và định giá đất còn thiếu đồng bộ, khiến người thu nhập trung bình và thấp, nhất là lao động đô thị, khó mua nhà.
Dự thảo cũng đề xuất thành lập Trung tâm giao dịch bất động sản, hoạt động trên nền tảng điện tử, kết nối các cơ quan, tổ chức trong mua bán, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê mua nhà đất, đồng thời giám sát và xác thực giao dịch.
Bộ Xây dựng còn đề xuất dành tối thiểu 20% số dự án nhà ở thương mại giai đoạn 2026-2030 cho phân khúc giá phù hợp. Chủ đầu tư các dự án này được ưu đãi như không phải đấu giá, đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, được hưởng lợi nhuận tối đa 20% tổng vốn đầu tư (kể cả tiền sử dụng hoặc thuê đất) và không phải dành quỹ đất cho nhà ở xã hội.
Trước đó, tại Hội nghị Chính phủ với địa phương ngày 5-10, Thủ tướng Phạm Minh Chính nhận định thị trường bất động sản đã có dấu hiệu cải thiện nhưng vẫn còn nhiều khó khăn, giá nhà đất ở mức cao.
Thủ tướng yêu cầu các cơ quan chức năng tăng cường quản lý và kiểm soát giá nhà đất, hướng tới sự phát triển ổn định và hợp lý của thị trường.
Bình Dương
