Quy hoạch phải đi trước một bước, gắn với nguồn lực và khả năng thực thi
Phát biểu đề dẫn tại Diễn đàn, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy quy hoạch, tổ chức hiệu quả không gian phát triển, huy động các nguồn lực và tăng cường liên kết vùng. Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới, quy hoạch chiến lược địa phương cần trở thành công cụ quan trọng để kiến tạo mô hình phát triển, nâng cao năng lực cạnh tranh và tạo động lực tăng trưởng dài hạn.
Theo ông Nguyễn Thanh Nghị, yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược đến năm 2030, năm 2045 đòi hỏi công tác quy hoạch phải có cách tiếp cận toàn diện hơn. Quy hoạch không chỉ dừng ở việc bố trí không gian hay xác định danh mục dự án, mà cần định hình cấu trúc phát triển, tổ chức lại nguồn lực và mở ra các dư địa tăng trưởng mới cho địa phương.
Trên cơ sở đó, Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương đề xuất 4 định hướng trọng tâm. Thứ nhất, quy hoạch phải đi trước một bước, tạo lập không gian và động lực tăng trưởng mới. Thứ hai, phát huy vai trò của đô thị với tư cách là trung tâm, động lực phát triển và hạt nhân liên kết vùng. Thứ ba, tổ chức lại không gian phát triển quốc gia theo hướng tăng cường liên kết vùng thực chất, gắn kết đất liền với biển đảo. Thứ tư, tích hợp các giới hạn sinh thái, rủi ro biến đổi khí hậu và yêu cầu nâng cao khả năng chống chịu ngay trong quá trình lập và triển khai quy hoạch.
Để cụ thể hóa những định hướng này, Diễn đàn tập trung thảo luận 5 nhóm vấn đề: chuyển hóa lợi thế địa phương thành năng suất và động lực tăng trưởng mới; bảo tồn các giá trị thiên nhiên, văn hóa, di sản gắn với phát triển bền vững; tích hợp rủi ro thiên tai, biến đổi khí hậu vào quy hoạch và đầu tư; tăng cường kết nối hạ tầng, không gian kinh tế và liên kết giữa các địa phương; nâng cao năng lực quản trị, bảo đảm tính khả thi và hiệu quả thực thi quy hoạch trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Một trong những yêu cầu được nhấn mạnh là phải gắn quy hoạch với nguồn lực và cơ chế tổ chức thực hiện cụ thể. Theo Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương, quy hoạch chỉ thực sự phát huy giá trị khi xác định rõ trách nhiệm, nguồn lực, lộ trình, cơ chế phối hợp và kết quả đầu ra. Cùng với đó, cần công khai dữ liệu, tăng cường giám sát, trách nhiệm giải trình và bảo đảm sự tham gia thực chất của người dân, doanh nghiệp.
Hiệu quả quy hoạch vì vậy không chỉ được đánh giá qua tầm nhìn hay mức độ hoàn thiện của hồ sơ, mà còn thể hiện ở khả năng huy động, phân bổ và sử dụng nguồn lực; tạo động lực tăng trưởng mới; nâng cao chất lượng cuộc sống người dân; bảo tồn các giá trị lâu dài và tăng cường sức chống chịu trước những biến động về môi trường, khí hậu.
Ban Chính sách, chiến lược Trung ương sẽ phối hợp với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, TP Đà Nẵng và các cơ quan liên quan tổng hợp các kiến nghị tại Diễn đàn, báo cáo cấp có thẩm quyền phục vụ nghiên cứu, hoàn thiện chủ trương, cơ chế, chính sách về quy hoạch vùng và quản trị địa phương.
Đà Nẵng cụ thể hóa quy hoạch, tổ chức lại không gian phát triển
Phát biểu chào mừng Diễn đàn, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Đà Nẵng Nguyễn Đức Dũng nhấn mạnh yêu cầu đổi mới tư duy quy hoạch chiến lược địa phương, tăng cường liên kết vùng, sử dụng hiệu quả các nguồn lực, đồng thời bảo đảm hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo tồn các giá trị văn hóa, thiên nhiên và bảo vệ môi trường.
Theo ông Nguyễn Đức Dũng, việc sắp xếp đơn vị hành chính, vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp và đổi mới mô hình tăng trưởng đang đặt ra những yêu cầu mới đối với công tác tổ chức không gian phát triển. Điều này đòi hỏi các địa phương phải đổi mới phương thức quản trị, tăng cường kết nối vùng và nâng cao hiệu quả huy động, phân bổ, sử dụng nguồn lực.
Trong bối cảnh đó, quy hoạch chiến lược cần được tiếp cận theo hướng tổng thể, gắn tổ chức không gian với định hướng phát triển kinh tế – xã hội, xác định rõ các động lực tăng trưởng và thúc đẩy liên kết vùng. Đồng thời, quá trình phát triển phải bảo đảm sự hài hòa giữa kinh tế với bảo tồn các giá trị văn hóa, thiên nhiên, bảo vệ môi trường và nâng cao khả năng thích ứng trước biến đổi khí hậu, thiên tai.
Đối với Đà Nẵng, sau hợp nhất, thành phố có không gian phát triển rộng lớn, hội tụ nhiều tiềm năng và lợi thế bổ sung cho nhau. Đây là cơ sở để tổ chức lại các hoạt động kinh tế, hình thành những cực tăng trưởng mới và thúc đẩy liên kết vùng. Tuy nhiên, quy mô và đặc điểm của thành phố sau hợp nhất cũng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quy hoạch, kết nối hạ tầng, phân bổ nguồn lực và bảo đảm sự phát triển hài hòa giữa các khu vực.
Đáng chú ý, ngày 21/10/2026, Quy hoạch chung TP Đà Nẵng đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Đây là cơ sở pháp lý và định hướng chiến lược quan trọng để thành phố tổ chức không gian phát triển, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế và triển khai các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn mới.
Trên cơ sở quy hoạch chung đã được phê duyệt, nhiệm vụ đặt ra là khẩn trương cụ thể hóa các định hướng thành cơ chế, chính sách, chương trình và dự án phù hợp; đồng thời huy động, sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nâng cao năng lực quản trị và chất lượng tổ chức thực hiện.
Chủ tịch HĐND Thành phố Nguyễn Đức Dũng nhấn mạnh, việc triển khai quy hoạch cần hướng đến sự hài hòa giữa phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường, qua đó từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống nhân dân.
Ông Nguyễn Đức Dũng kỳ vọng Diễn đàn sẽ tạo điều kiện để các nhà hoạch định chính sách, nhà khoa học và chuyên gia trong nước, quốc tế trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ luận cứ khoa học và đề xuất các giải pháp thiết thực về quy hoạch, hoàn thiện thể chế, huy động nguồn lực và nâng cao năng lực thực thi tại địa phương.
Thông qua Diễn đàn, Đà Nẵng mong muốn tiếp thu những kinh nghiệm và cách tiếp cận phù hợp với thực tiễn, góp phần nâng cao chất lượng quy hoạch và hiệu quả tổ chức thực hiện. Đây cũng là cơ sở để thành phố phát huy các lợi thế sau hợp nhất, tăng cường kết nối hạ tầng, khai thác hiệu quả không gian phát triển và bảo đảm sự cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế với bảo tồn tài nguyên, môi trường, hướng tới phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.
Xuân Lam
