Hội thảo “Xây dựng TP Đà Nẵng ngang tầm với các TP phát triển của khu vực ASEAN và châu Á” vừa được tổ chức tuần qua. Các ý tưởng tham gia theo gợi ý của ban tổ chức là tập trung vào các lĩnh vực du lịch, dịch vụ, thương mại hạ tầng đô thị, công nghiệp công nghệ cao, môi trường, nhân lực văn hóa, đa dạng về quy mô nhằm đưa ra các hướng đi, cách làm mới độc đáo, có giá trị hiện thực cao và tầm nhìn dài hạn về phát triển TP.
Trước hết cần nói rằng đây là một hội thảo cần thiết để các nhà quản lý và hoạch định chính sách (không chỉ riêng Đà Nẵng) nghe tư vấn từ nhiều nguồn, nhiều kết quả nghiên cứu về phát triển đô thị hiện nay và tương lai, khi mà các đô thị ngày càng đối mặt với những hệ lụy về nhiều mặt làm cho chất lượng sống của con người giảm sút. Vì vậy, cũng cần nói thêm, đô thị phát triển chính là một đô thị mà trước hết cư dân ở đó cảm thấy họ có một cuộc sống chất lượng cao về mặt vật chất lẫn tinh thần và khách đến đó luôn có cảm giác yên tâm, thân thiện.
Theo những tiêu chí đó, hằng năm trên thế giới và châu Á cũng đã có nhiều cuộc hội thảo, điều tra xã hội để đánh giá đô thị phát triển theo các tiêu chí khác nhau.
Nhà nghiên cứu của Công ty nghiên cứu về nguồn nhân lực Mercer (Mỹ), TS Slagin Parakatil nhận định: “Khi kinh tế ngày càng toàn cầu hóa hơn, các TP mới nổi ở Trung Đông hay châu Á ngày càng có nhiều hơn các công ty nước ngoài tới làm ăn kinh doanh và thu hút các làn sóng du khách. Để đảm bảo chất lượng cuộc sống của nhân viên khi đi công tác nước ngoài, hay yên tâm khi đi du lịch, người ta đang có khuynh hướng tìm hiểu bức tranh tổng thể về chất lượng sống ở những nơi đó để đưa ra quyết định…”. Trong khi đó, Jon Copestake, một nhà nghiên cứu kinh tế đô thị người Anh, nhấn mạnh: “Các TP cỡ trung bình ở những nước phát triển với mật độ dân cư tương đối thấp (như ở Canada và Úc) có xu hướng được đánh giá chất lượng sống cao hơn vì có lợi ích từ văn hóa và cơ sở hạ tầng; trong khi ít phải đối phó với tỷ lệ cao về tội phạm và nạn ách tắc giao thông…”.
Theo chúng tôi, dù nhìn trên bình diện nào, chất lượng đô thị phát triển phải hướng tới là nhằm phục vụ trước hết cho cư dân tại chỗ và Đà Nẵng cũng như nhiều đô thị khác ở VN như Huế, Cần Thơ, Hải Phòng, Nha Trang… đang có nhiều cơ hội do lịch sử phát triển, địa lý và các điều kiện nội tại (trong đó có cả sự đồng thuận của cư dân) tạo nên. Muốn làm được như vậy, trên cơ sở hội thảo vừa tổ chức, các đô thị có quy mô dân số khoảng 1 triệu dân cần có một cơ quan thường trực về chiến lược phát triển đô thị, được xác lập theo các tiêu chí ổn định, tiên tiến và lâu dài, làm cơ quan tư vấn… để tạo sự ổn định dài hạn, bền vững; đồng thời tránh được tình trạng thay đổi, điều chỉnh quy hoạch theo ý muốn cá nhân của các nhà quản lý như vẫn thấy lâu nay.
Trương Điện Thắng
