Bên cạnh những yếu tố phân định giá trị các chung cư như vị trí, thiết kế, chất lượng xây dựng, “giá trị mềm” của một khu chung cư – môi trường sinh hoạt, cộng đồng dân cư, các tiện ích – đang trở thành yếu tố quan trọng. Bài cảm nhận thực tế dưới đây sẽ mô tả rõ cái “giá trị mềm” của căn hộ chung cư.
Người viết bài này đã từng sống ở hai khu chung cư rất khác nhau tại TP.HCM, có thể phân định là bình dân và cao cấp. Khu chung cư bình dân ở đây là chung cư Miếu Nổi, một toà nhà 18 tầng, nằm ở một vị trí tương đối trung tâm, giáp ranh giữa quận 1 và quận Bình Thạnh. Miếu Nổi là khu tái định cư bên dòng kênh đen, dành cho những người dân trước đây sống ở các khu lụp xụp ven kênh Nhiêu Lộc. Sài Gòn Pearl là dự án căn hộ cao cấp có vốn đầu tư nước ngoài, cũng ở vị trí giáp ranh quận 1, quận Bình Thạnh, soi bóng xuống sông Sài Gòn.
- Ảnh bên : Cảnh quan bên ngoài của Sài Gòn Pearl.
Mặc dù là khu tái định cư, nhưng cư dân ở Miếu Nổi khá đa dạng, không chỉ có người dân ở dọc kênh được đền bù nhà, mà có rất gia đình trẻ ở độ tuổi trên dưới 30, còn độc thân hoặc mới lập gia đình. Ngoài ra, còn có cả người nước ngoài, các cô gái trẻ ban ngày ở nhà, ban đêm ra đường. Ở tầng trệt là các quán càphê mở nhạc ầm ĩ suốt ngày đêm. Trong chung cư, một số căn hộ đồng thời là những hộ buôn bán nhỏ: có hộ bán hàng tạp hoá, rau quả, có hộ mở tiệm làm tóc, sơn sửa móng tay, lại có cả tiệm mở spa. Ghé căn hộ là tiệm làm tóc, chị em có thể nghe đủ các thứ chuyện “tám” về cư dân trong chung cư, điển hình là, chuyện nhiều căn hộ chủ nhân là những người tình được đàn ông có vợ bao, chuyện lâu lâu có vài bà vợ đến nhớn nhác tìm đánh ghen. Một đêm, người viết bài bị đánh thức vì tiếng đập cửa ầm ĩ và tiếng la thất thanh từ một căn hộ liền kề. Một phụ nữ bị chồng (hoặc tình nhân) đánh, đang kêu cứu. Ở chung cư, nhưng chuyện nhà này quét rác hất sang trước cửa nhà kia, là chuyện xảy ra như cơm bữa. Tất cả những câu chuyện trên đây chỉ là một phần nhỏ trong cuộc sống ở chung cư này. Điều đáng sợ nhất, đối với người viết bài này, là việc các chú chuột thường xuyên hiên ngang diễu hành ở hành lang khu chung cư. Mỗi khi nhìn thấy người, chúng chỉ giương mắt nhìn lại, đôi khi không thèm bỏ chạy nếu người không doạ.
Từ Miếu Nổi chuyển sang Sài Gòn Pearl, nhiều người nói đùa là từ “miếu nổi bên kênh”chuyển về “lâu đài bên sông.” Vẫn chỉ là một khu chung cư, nhưng Sài Gòn Pearl hiện nay là một trong số ít các khu chung cư tại thành phố có không gian sống tách biệt với sự ồn ào đô thị. Trong ba toà tháp lớn với tổng số căn hộ lên đến trên 1.500 căn, đã có hai toà nhà được sử dụng với số căn hộ có người ở lên đến trên 50%. Tuy dân cư đã đông, nhưng ít khi nào có cảm giác quá đông đúc ở khu vực này. Cư dân ở đây, khá đông là người nước ngoài, một số gia đình hưu trí, và các gia đình Việt Nam trẻ, có thu nhập cao. Ban ngày, khi hầu hết cư dân đi làm, thi thoảng chỉ thấy vài người lớn tuổi đi dạo. Ở những khu vực công cộng như sân chơi cho trẻ em, các khu bãi cỏ, các con đường đi dạo ven sông… chủ yếu là những người giúp việc, trông trẻ… dắt trẻ em đi dạo.
Không gian nội thất cao cấp ở chung cư Sài Gòn Pearl.
Sự khác biệt rất lớn ở khu chung cư cao cấp này so với nhiều khu chung cư khác ở vị trí trung tâm với tiện nghi sinh hoạt trong toà nhà đủ đáp ứng nhu cầu, là không gian sống rộng rãi, một điều khá hiếm ở trung tâm đô thị đang ngày càng chật chội. Giữa các toà nhà có các khoảng trống được trồng cây xanh, có các đường đi dành cho xe hơi, người đi bộ, cũng như các vườn cỏ và khu dạo mát ở ven sông. Đây là điều tương đối hiếm ở các khu đô thị cũng như các khu chung cư cao cấp khác trong khu vực trung tâm. Các dự án phát triển mới xa trung tâm hơn đều đang nhấn mạnh đến yếu tố này, tạo không gian sống thoáng mát cho cư dân.
Ở nhà phố, ở các khu dân cư theo mô hình cũ ở thành phố, thì đa số người dân cứ về đến nhà thì nhà nào đóng cổng, biết nhà đó. Nhưng cũng có những khu phố mà tình cộng đồng, chòm xóm cao thì nhà cuối ngõ làm gì, có chuyện gì, nhà đầu ngõ cũng biết. Ở chung cư, đa số các cư dân về đến nhà thì cũng đóng cửa, ít khi giao lưu với hàng xóm của mình. Trẻ con ít khi nô đùa ở các hành lang, vì các em được người lớn cho xuống sảnh hoặc khu vui chơi của trẻ em. Thế nhưng không phải chung cư không có tính cộng đồng. Ở Sài Gòn Pearl chẳng hạn, nhiều người nước ngoài quen biết nhau lập nên trang facebook của “những cư dân Sài Gòn Pearl.” Hai tháng sau khi thành lập, trang facebook này đã có trên 40 thành viên. Đây là nơi để các thành viên chia sẻ thông tin từ giá thuê nhà, dịch vụ trong toà nhà, đến giờ cắt điện và mua bán đồ đạc khi chuyển đi. Đa số các khu cao cấp thuê các dịch vụ quản lý cũng “cao cấp” cho nên phí quản lý mà cư dân phải trả cũng cao, bù lại, họ luôn luôn có cảm giác an toàn trong một không gian được bảo đảm. Với những người hay đi công tác xa, sống trong những khu chung cư có bảo vệ, có dịch vụ quản lý tốt là một giải pháp rất an toàn. Bạn có thể đi vài tuần đến hàng tháng cũng không lo mất đồ đạc trong nhà.
Mặc dù vậy, chưa hẳn vào chung cư cao cấp là đảm bảo mọi cư dân sinh hoạt trong đó đều có ý thức cao trong sinh hoạt và cách hành xử. Thỉnh thoảng, ban quản lý lại phải gửi thông báo nhắc nhở một vài trường hợp vứt rác bừa bãi qua cửa sổ, hoặc đàn ông cởi trần, mặc áo may ô đi nghênh ngang ở khu vực công cộng, một số gia đình phơi quần áo lủng lẳng ở cửa sổ, nơi không phải là chỗ treo quần áo, hoặc tình trạng mở nhạc lớn, ảnh hưởng đến hàng xóm… Đa số những trường hợp bị nhắc nhở này rơi vào các cư dân người Việt Nam nhiều hơn người nước ngoài.
Anh Sa – ảnh: LHT
