Để xây dựng Thủ đô phát triển hiện đại, giàu bản sắc, Hà Nội đã, đang và sẽ thực hiện một loạt quy hoạch đô thị, từ việc được coi là nhỏ, như quy hoạch thiết kế hai bên tuyến phố, đến những đồ án lớn, có tính chiến lược quốc gia.
Chủ trương xây dựng những tuyến phố hiện đại, đồng bộ đã có từ hàng chục năm trước, song Hà Nội vẫn chưa đi đến đích. Khoảng tháng 8/2013, lần đầu Hà Nội công bố đồ án thiết kế đô thị, tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan tuyến đường Trần Phú – Kim Mã (tỷ lệ 1/500). Mục tiêu là chỉnh trang hai bên tuyến phố và là cơ sở quan trọng để xử lý, ngăn chặn tái diễn tình trạng nhà siêu mỏng, siêu méo sau khi thực hiện các dự án mở đường. Bước đầu cơ bản tuyến đường này dẹp được tình trạng nhà “siêu mỏng, siêu méo”, tuy nhiên, chưa thực hiện được triệt để mục tiêu đặt ra, bởi vẫn còn nhiều việc phải làm.
Mới đây, UBND thành phố ban hành tiếp hai quyết định liên quan đến thiết kế đô thị trên địa bàn quận Đống Đa. Trước tiên, là phê duyệt nhiệm vụ đồ án thiết kế đô thị hai bên tuyến phố Khâm Thiên, tỷ lệ 1/500 (đoạn từ phố Lê Duẩn đến Ô Chợ Dừa). Theo quyết định, phạm vi nghiên cứu hai bên tuyến phố Khâm Thiên có điểm đầu từ nút giao phố Lê Duẩn với phố Nguyễn Thượng Hiền, điểm cuối tại nút giao Ô Chợ Dừa, với tổng diện tích đất nghiên cứu thiết kế đô thị khoảng 8,5 ha. Chiều dài nghiên cứu toàn tuyến khoảng 1,2km. Mục tiêu của đồ án thiết kế đô thị tuyến này là cụ thể hóa các quy hoạch đã được phê duyệt. Rà soát, đánh giá hiện trạng sử dụng đất, các công trình kiến trúc, không gian cảnh quan, hệ thống hạ tầng kỹ thuật nhằm khớp nối và bổ sung thiết kế đô thị cho các quy hoạch chi tiết, quy hoạch tổng mặt bằng các dự án đầu tư, đồng bộ toàn tuyến đường; đồng thời, đề xuất giải pháp cải tạo, chỉnh trang, kết hợp tổ chức không gian kiến trúc cảnh quan hai bên tuyến đường, các nút giao thông, tạo bộ mặt kiến trúc đẹp, văn minh, hiện đại hóa khu dân cư hiện có, tuân thủ quy định, bảo đảm tính thống nhất của khu vực.
Thứ hai, đồ án thiết kế đô thị hai bên tuyến phố Thái Thịnh, tỷ lệ 1/500 (đoạn từ phố Tây Sơn đến phố Láng Hạ) tại các phường Ngã Tư Sở, Thịnh Quang, Trung Liệt, Láng Hạ. Theo quyết định, tổng diện tích đất nghiên cứu thiết kế đô thị hai bên tuyến phố khoảng 12,08 ha, trong đó, chiều dài tuyến nghiên cứu khoảng 1,4 km. Nhiệm vụ thiết kế đô thị hai bên tuyến phố Thái Thịnh mà TP Hà Nội yêu cầu nhằm phân tích, đánh giá hiện trạng sử dụng đất, công trình hạ tầng cơ sở đô thị khu vực nghiên cứu thiết kế đô thị tuyến đường mở rộng, đề xuất giải pháp bổ sung, điều chỉnh hợp lý bảo đảm yêu cầu sử dụng, nâng cao điều kiện sống cho dân cư khu vực và thành phố.
Cả hai đồ án thiết kế trên đều được lãnh đạo UBND thành phố yêu cầu cơ quan chuyên môn, các ngành chức năng phải đề xuất được giải pháp quy hoạch và tổ chức không gian thiết kế đô thị, các giải pháp chỉnh trang kiến trúc cảnh quan các công trình xây dựng hai bên tuyến đường như chiều cao, khoảng lùi, cao độ vỉa hè, cao độ nền, xác định mảng khối, các phân vị kiến trúc công trình (mầu sắc, chi tiết ban công, mái đua, ô văng phía bề mặt tuyến đường), các nút giao thông quan trọng, xử lý hiệu quả các công trình “siêu mỏng, siêu méo” không đủ điều kiện về mặt bằng xây dựng, bảo đảm không gian kiến trúc cảnh quan đô thị hai bên trục đường hiện đại, đồng bộ về kiến trúc và hạ tầng kỹ thuật, đáp ứng nhu cầu phát triển đô thị…
Lãnh đạo quận Đống Đa mong muốn các tuyến phố trên sẽ được cải tạo, chỉnh trang lại một cách tổng thể, đồng bộ cả về quy hoạch kiến trúc cũng như hệ thống hạ tầng kỹ thuật và trở thành những tuyến phố mẫu văn minh, hiện đại. Nhiều chuyên gia cho rằng, đây là cơ hội để các thành phố thực hiện tái tạo phát triển không gian đô thị. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý, đô thị Hà Nội có đặc tính rất riêng, vì thế, cần chọn được một định hướng phát triển chặt chẽ, bài bản, trên cơ sở thực tiễn và nhân văn, với nhiều giải pháp ứng xử linh hoạt, để đạt được một mục tiêu cuối cùng là xây dựng những đô thị sống tốt, an toàn, phát triển bền vững, hiện đại, nhưng vẫn giữ được bản sắc đất Kinh kỳ.
Nguyên Đào
(Nhân Dân)
