Hệ thống đỗ xe tự động – Giải pháp giao thông tĩnh cho đô thị Việt Nam

Với các đô thị đang phát triển, ngoài áp lực giao thông động, áp lực giao thông tĩnh cũng đang đè nặng lên cơ sở hạ tầng, ảnh hưởng nhất định tới sự tăng trưởng kinh tế. Và hệ thống đỗ xe tự động được coi là giải pháp tối ưu cho vấn đề này khi mà mặt bằng cho các bãi đậu xe đang ngày càng khan hiếm.

Đô thị Việt Nam: Ô tô nhiều, bãi đỗ chẳng bao nhiêu

Truyền thông Việt Nam đã tốn không biết bao nhiêu giấy mực về câu chuyện tưởng chừng như rất nhỏ, bãi đỗ xe ô tô trong thời buổi mà ôtô thì nhiều nhưng bãi đỗ xe chẳng được bao nhiêu. 

Chưa hết, dù đã nhanh chân kiếm được bãi đậu xe nhưng bạn không thể yên tâm hoàn toàn với những bãi đỗ xe tự lái thông thường bởi những bất tiện như: dễ bị mất cắp phụ tùng xe nếu vị trí đỗ xe không lắp camera an ninh, người lái xe không có kinh nghiệm phải mất nhiều thời gian để đưa xe vào vị trí đỗ xe chật hẹp và hầu như rất khó kiểm soát khí thải và tiếng ồn khi xe di chuyển trong khu vực đỗ xe. Với những bãi xe tự lái diện tích lớn, thì lái xe lại phải mất rất nhiều thời gian để tìm chỗ đỗ hay tìm ra xe của mình khi lấy xe. Và điều mà phần lớn nhà đầu tư quan tâm nhất là bãi đỗ xe tự lái chiếm nhiều diện tích của công trình (bình quân 25m2 / 1 vị trí đỗ xe bao gồm diện tích đường di chuyển).

Thực tế này khiến cho rất nhiều công trình xây dựng thuộc hàng cao cấp, nhưng số lượng ô tô đỗ được trong công trình không đủ đáp ứng phân nửa nhu cầu của những người sử dụng. Với những khách sạn, văn phòng cao cấp, siêu thị, trung tâm hội nghị, trung tâm triển lãm, cảnh ùn tắc do bãi đỗ xe ô tô tràn ra lề đường không còn là chuyện hiếm.

Theo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về quy hoạch xây dựng do Bộ Xây Dựng ban hành năm 2008 thì với khách sạn từ 3 sao trở lên, 4 phòng phải có 1 chỗ đỗ; văn phòng cao cấp, trụ sở cơ quan đối ngoại, siêu thị, cửa hàng lớn, trung tâm hội nghị, triển lãm, trưng bày là 100 m2 sàn sử dụng / 1 chỗ còn chung cư cao cấp là 1 căn hộ / 1,5 chỗ. Cứ chiểu theo quy định này có thể thấy tình trạng thiếu chỗ đậu xe ô tô đang khá trầm trọng.

NMC – Giải pháp giao thông tĩnh cho các thành phố lớn

Như vậy, để có thể đáp ứng đủ chỗ đỗ xe theo các tiêu chuẩn hiện hành của nhà nước, các chủ đầu tư cần phải tìm kiếm các giải pháp kỹ thuật tiên tiến nhằm tiết kiệm đáng kể diện tích xây dựng nhưng vẫn đảm bảo số xe đỗ được theo yêu cầu. Và giải pháp đỗ xe tự động, với ưu điểm trên cùng 1 diện tích đất, số lượng ô tô đỗ được có thể tăng từ gấp đôi đến gấp 20 lần so với số lượng ô tô đỗ theo kiểu tự lái thông thường, đang được nhiều người đặc biệt quan tâm.

Bãi đỗ xe ô tô nhiều tầng theo kiểu dùng thang máy đưa lên tầng cao, sau đó lái xe tự lái ra tầng đỗ là kiểu đỗ xe nhiều tầng kết hợp hệ thống cơ khí đơn giản nhất, xuất hiện từ năm 1918 tại Mỹ, sau đó lan truyền sang châu Âu. Ngay tại Saigon hiện nay vẫn còn dấu tích của thang nâng xe này tại bãi đỗ xe bên hông khách sạn Kim Đô. Sau đó, đến năm 1964, hệ thống bán tự động ra đời tại Châu Âu (Đức & Ý), với hệ thống này thang nâng kết hợp di chuyển xe đến vị trí của tầng, nhưng vẫn cần người lái xe đưa xe vào hệ thống. Loại hình này được ứng dụng tại Nhật bản từ khoảng năm 1975. Kể từ năm 1982, hệ thống tự động hoàn toàn không cần người lái tiếp tục được phát minh tại châu Âu (đầu tiên từ Đức). Do tính chất ‘đất chật người đông’, các công ty Nhật Bản nhanh chóng phát triển công nghệ này tại Nhật Bản và ứng dụng rộng rãi từ năm 1985. Hiện nay, Nhật Bản & Hàn Quốc là hai nước có số lượng hệ thống đỗ xe tự động nhiều nhất thế giới, khách du lịch có thể dễ dàng tìm thấy bãi đỗ xe tự động tại bất kỳ khu phố nào tại Tokyo và Seoul.

Hệ thống đỗ xe tự động có thể giải quyết hầu hết các bất tiện của bãi ô tô tự lái. Sau  khi đưa xe vào phòng xe, hệ thống lập trình PLC sẽ tự động đưa xe vào vị trí đỗ, người lái xe không cần thao tác bất kỳ động tác nào ngoài việc bấm nút số xe (hoặc nhận thẻ từ hệ thống). Nếu mặt bằng chật hẹp, với bàn xoay 360 độ và các con lăn định vị xe thì dù người lái xe yếu tay lái nhất cũng dễ dàng đưa xe vào phòng xe. Khi có bất kỳ sự cố nào bất thường trong hệ thống (ví dụ như có người đột nhập, cửa xe bị bật ra…) thì hệ thống sẽ báo động tức thời về trung tâm xử lý. Do xe không tự vận hành trong hệ thống nên không gây ra các vấn đề ô nhiễm không khí do chất thải của xe, và vì vậy cũng tránh được nguy cơ cháy nổ do xe lưu thông trong hầm. Khi có rủi ro hỏa hoạn, vì bãi đỗ xe tự động không có người nên nguy cơ chết người không thể xảy ra. Hệ thống đỗ xe tự động có thể lắp đặt nổi trên mặt đất hoặc ngầm bên dưới (hiện nay tại Hàn Quốc, tính trên số lượng xe đỗ thì tỉ trọng sử dụng hệ thống nổi là 33% và hệ thống ngầm là 67%).

Trong thời gian tới chắc chắn hệ thống đỗ xe tự động sẽ là giải pháp được các nhà đầu tư tại Việt Nam lựa chọn để giải quyết bài toán thiếu đất như tại Nhật Bản và Hàn Quốc. Vì thế, Việt Nam cần thiết phải xây dựng tiêu chuẩn về hệ thống đỗ xe tự động để làm căn cứ cho công tác kiểm định chất lượng sau này. Ngày 29/12/2006, Bộ Khoa Học Công nghê đã ký Quyết định số 2860/QĐ-BKHCN quyết định về việc hỗ trợ kinh phí cho đề tại nghiên cứu khoa học và công nghệ theo Nghị Định 119/1999/NĐ-CP giao cho Công ty TNHH cơ khí & cầu trục NMC trụ sở tại Bình Dương làm chủ nhiệm đề tài xây dựng qui trình công nghệ và xây dựng tiêu chuẩn hệ thống đỗ xe tự động tại Việt Nam. Hi vọng, đây sẽ là giải pháp hoàn hảo cho giao thông tĩnh tại các đô thị lớn của nước ta.

(Theo NMC)