Đúng 14h46 chiều 11/3/2012 theo giờ địa phương, lễ tưởng niệm chính thức thảm họa động đất và sóng thần đã diễn ra trên khắp nước Nhật.
Cả nước Nhật dành một phút mặc niệm các nạn nhân của thảm họa kép diễn ra cách đây đúng 1 năm (ngày 11/3/2011), khiến hơn 19.000 người thiệt mạng và tạo ra cuộc khủng hoảng hạt nhân trầm trọng nhất lịch sử.
Tại thị trấn bị tàn phá ở bờ biển phía đông bắc Rikuzentakata, một tiếng còi vang lên, rồi một nhà sư rung chiếc chuông khổng lồ tại ngôi chùa đã hư hỏng, mặt hướng ra khu vực cằn cỗi phía trước, nơi từng có những ngôi nhà. Trong lúc đó, tại thị trấn ven biển Onagawa, mọi người đứng quay mặt ra biển, tay nắm tay nhau cùng cầu nguyện.
Cùng lúc, tại Nhà hát Quốc gia ở Tokyo, Nhật hoàng Akihito – 78 tuổi, Hoàng hậu Michiko, Thủ tướng Yoshihiko Noda và hàng trăm người khác mặc trang phục sẫm màu đứng lặng người trong lễ tưởng niệm chính thức (ảnh bên).
Ngay tại quận kinh doanh sầm uất Shibuya của Tokyo, vào cùng giờ khắc đó, những người khách bộ hành cũng dừng bước và đứng yên lặng cùng hòa chung dòng tưởng niệm của cả dân tộc, trước khi bước tiếp trên con đường của họ.
Tại bài diễn văn, Thủ tướng Noda nhắc nhở rằng trong quá khứ người dân nước Nhật đã nhiều lần vượt qua các đợt thiên tai và khó khăn. Họ cam kết sẽ xây dựng lại quốc gia và khu vực xung quanh nhà máy hạt nhân Fukushima để Nhật Bản “tái sinh thành một đất nước tốt đẹp hơn”.
“Những người tiền nhiệm của chúng ta, những người đem lại sự thịnh vượng cho nước Nhật, đã nhiều lần đứng lên từ khủng hoảng, mỗi lần họ lại càng trở nên mạnh mẽ hơn. Chúng ta sẽ sát cánh cùng những người dân ở khu vực chịu thảm họa và hợp tác để thực hiện nhiệm vụ tái thiết lịch sử này“, ông Noda nói.
Trận động đất mạnh nhất được ghi lại trong lịch sử Nhật Bản đã tạo nên một cơn sóng thần cao tới 20m tại khu vực bờ biển đông bắc, phá hủy hàng nghìn ngôi nhà và tàn phá trên diện rộng.
Cơn sóng thần cũng tác động tới hệ thống làm lạnh của Nhà máy điện hạt nhân Fukushima, làm nóng chảy 3 lò phản ứng và phun bức xạ vào không khí. Khoảng 100.000 người dân đang phải sống trong những ngôi nhà tạm thời hoặc ở với họ hàng vì khu vực có bán kính 20km xung quanh nhà máy vẫn bị phong tỏa.
Nhật hoàng lên tiếng bày tỏ sự lo ngại về những khó khăn trong việc khử trùng đất bị nhiễm xạ quanh nhà máy và khả năng tái định cư cho người dân trong khu vực.
“Để có thể hồi sinh lại khu vực, chúng ta phải đối mặt với khó khăn trong việc loại bỏ chất phóng xạ. Tuy nhiên, chúng ta sẽ không bao giờ quên những ký ức về thảm họa, tập trung ngăn ngừa thảm họa và tiếp tục nỗ lực để biến mảnh đất này thậm chí còn trở thành một nơi an toàn hơn để sống“, Nhật hoàng Akihito nói.
Hiện toàn nước Nhật có khoảng 325.000 người không có nhà ở hoặc trú trong những ngôi nhà tạm, trong khi những mảnh vỡ dọc theo bờ biển bị cơn sóng thần tàn phá đã được thu gom lại thành những đống lớn. Việc tái thiết mới chỉ bắt đầu và chưa tiến hành được nhiều.
Uyên Nhi (theo AP)
