Chính phủ đang lấy ý kiến về dự thảo Nghị quyết thí điểm phát triển nhà ở thương mại giá phù hợp, hướng tới nhóm thu nhập trung bình trong bối cảnh giá nhà tăng nhanh hơn thu nhập, làm thu hẹp cơ hội sở hữu nhà tại đô thị.
Dự thảo đề xuất cơ chế đồng bộ về đất đai, đầu tư, quy hoạch, tín dụng, thuế và lựa chọn chủ đầu tư nhằm tăng nguồn cung phân khúc vừa túi tiền. UBND cấp tỉnh căn cứ nhu cầu để bố trí quỹ đất, chấp thuận chủ trương đầu tư và có thể giao chủ đầu tư không qua đấu giá, đấu thầu theo cơ chế đặc thù.
Tại đô thị lớn và khu vực phường, dự án phải là nhà chung cư; các địa bàn khác do địa phương quyết định loại hình. Chủ đầu tư không phải dành quỹ đất làm nhà ở xã hội, được hưởng lợi nhuận tối đa 15% tổng vốn, được huy động và vay vốn ưu đãi.
Giá bán, thuê mua tính đúng, đủ chi phí cộng lợi nhuận định mức, phải kiểm toán sau khi hoàn thành. Người mua chỉ được sở hữu một căn và không chuyển nhượng trong tối thiểu 5 năm.
Luật sư Nguyễn Văn Đỉnh, chuyên gia pháp lý bất động sản, cho rằng việc phát triển “nhà ở thương mại giá phù hợp” cần được cân nhắc thận trọng về nền tảng pháp lý và tính hợp lý trong cấu trúc thị trường.
Theo ông, mô hình này mang tính “lai” giữa nhà ở thương mại và nhà ở xã hội, dễ tạo ra sự chồng lấn về chính sách và mục tiêu điều tiết.
Nếu thiết kế cơ chế ưu đãi nhưng không xác định rõ đối tượng thụ hưởng và nguyên tắc vận hành, chính sách có thể dẫn đến cạnh tranh thiếu bình đẳng giữa các chủ đầu tư, thậm chí phát sinh cơ chế “xin – cho”.
Thay vì mở thêm khung chính sách mới, nhiều chuyên gia cho rằng cần hoàn thiện và nâng cao hiệu quả thực thi các quy định hiện hành, để đảm bảo nguồn cung nhà ở giá vừa túi tiền một cách minh bạch và bền vững.
Gia Nghi
