Theo quy định của Nghị định số 269/2025/NĐ-CP, hạ tầng số đô thị thông minh bao gồm hạ tầng viễn thông, hạ tầng Internet vạn vật (IoT), hạ tầng dữ liệu và các nền tảng số dùng chung.
Việc xây dựng, phát triển các nền tảng số và cơ sở dữ liệu đô thị thông minh phải ưu tiên sử dụng nền tảng điện toán đám mây theo định hướng của Chính phủ (Cloud-First), nhằm bảo đảm tính linh hoạt, tối ưu hóa nguồn lực và tuân thủ các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.
Các nền tảng số dùng chung của đô thị phải được phát triển theo hướng kiến trúc mở, cung cấp các giao diện lập trình ứng dụng (API) mở để cho phép các tổ chức, doanh nghiệp và cá nhân có thể kết nối, khai thác dữ liệu và phát triển các ứng dụng, dịch vụ mới.
Việc phát triển hạ tầng số phải bảo đảm nguyên tắc triển khai công bằng và bao trùm, ưu tiên các khu vực còn khó khăn nhằm thu hẹp khoảng cách số, bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận và hưởng lợi.
Nghị định cũng quy định rõ, việc xây dựng, quản trị và xử lý dữ liệu đô thị thông minh phải tuân thủ đầy đủ các quy định của pháp luật về bảo đảm an toàn, an ninh thông tin, dữ liệu, bảo vệ dữ liệu cá nhân.
Cơ sở dữ liệu đô thị thông minh dùng chung của địa phương phải được kết nối, chia sẻ dữ liệu hai chiều với cơ sở dữ liệu tổng hợp quốc gia và các cơ sở dữ liệu quốc gia khác.
Nhà nước khuyến khích phát triển kinh tế dữ liệu một cách minh bạch, an toàn, tuân thủ quy định của pháp luật về dữ liệu…
Trong khi đó, bản sao số đô thị là một ứng dụng công nghệ tiên tiến, phải được xây dựng dựa trên nền tảng dữ liệu đô thị tích hợp, đặc biệt là dữ liệu không gian địa lý (GIS), mô hình thông tin công trình (BIM) và dữ liệu cảm biến thời gian thực.
Nghị định cũng nêu rõ, phát triển hạ tầng kỹ thuật đô thị thông minh là việc ứng dụng công nghệ số và các giải pháp đổi mới sáng tạo trong xây dựng, nâng cấp, quản lý, vận hành để tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên, bảo vệ môi trường, nâng cao chất lượng dịch vụ và thúc đẩy phát triển bền vững.
Trong quá trình thực hiện, cần ưu tiên lựa chọn hình thức phát triển hạ tầng kỹ thuật đô thị thông minh để giải quyết các vấn đề cấp bách, cần xử lý của từng đô thị; có khả năng huy động nguồn lực xã hội, có tính linh hoạt và khả năng nhân rộng cao; ưu tiên sử dụng các vật liệu xanh, công nghệ xanh, giảm phát thải.
Khuyến khích phát triển hạ tầng năng lượng thông minh, các mô hình quản lý – vận hành hệ thống điện, chiếu sáng, cấp nhiệt, cấp khí.
Việc phát triển các hệ thống hạ tầng kỹ thuật đô thị thông minh phải được thiết kế theo nguyên tắc ưu tiên sử dụng tiêu chuẩn mở, bảo đảm khả năng mở rộng và không phụ thuộc vào một công nghệ hay nhà cung cấp duy nhất.
Đại diện Cục Phát triển đô thị (Bộ Xây dựng) cho biết, Nghị định số 269/2025/NĐ-CP đã giới thiệu vai trò “người quản lý dữ liệu” và khuyến khích hình thành thị trường dữ liệu, qua đó góp phần khắc phục tình trạng thiếu rõ ràng trong trách nhiệm quản lý, dẫn đến dữ liệu không được quan tâm, khai thác và bảo vệ đúng mức.
Nghị định cũng quy định chủ đầu tư các dự án lớn, dự án vốn Nhà nước có trách nhiệm bàn giao mô hình thông tin công trình (BIM) hoàn công cho cơ quan quản lý nhà nước nhằm chủ động tạo ra nguồn cung dữ liệu 3D có cấu trúc, chính xác và đồng bộ về hạ tầng đô thị, làm đầu vào cho bản sao số và các ứng dụng quản lý khác.
Về hạ tầng kỹ thuật đô thị thông minh, Nghị định đã quy định các yêu cầu chung, 5 lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật đô thị thông minh (hạ tầng kỹ thuật phục vụ quản lý, giám sát, điều hành giao thông trong đô thị thông minh; hệ thống năng lượng thông minh; chiếu sáng công cộng thông minh; cấp, thoát nước thông minh; quản lý chất thải rắn thông minh) và các yêu cầu tích hợp, liên thông hạ tầng kỹ thuật.
Dịch Phong
