Phí chung cư: Sẽ theo hướng linh hoạt?

UBND phường, xã, thị trấn sẽ kiểm tra việc thu chi kinh phí quản lý, vận hành phần sở hữu chung nhà chung cư (gọi là phí chung cư). Đó là một trong những điểm mới của dự thảo mới nhất về phí chung cư của Sở Xây dựng TP.HCM. Quy định này nhằm nâng cao vai trò của Nhà nước trong việc quản lý phí chung cư, cũng như giám sát, kiểm tra để xử lý kịp thời các sai phạm.

Quy định giá trần?

Sau khi tổ chức lấy ý kiến người dân về phí chung cư, Sở Xây dựng cho biết, hầu hết ý kiến đóng góp đều đồng tình với việc ban hành quyết định quy định giá trần phí chung cư.

Tuy nhiên, về sự cần thiết phải ban hành quyết định có 3 nhóm ý kiến chính. Nhóm thứ nhất cho rằng không cần ban hành quyết định mà cần có một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh từ Luật Nhà ở đến các văn bản dưới luật để điều chỉnh toàn diện vấn đề quản lý, sử dụng nhà chung cư. Theo nhóm này, nếu chỉ ban hành quyết định quản lý phí chung cư thì chỉ giải quyết được phần “ngọn”, mang tính chắp vá, không giải quyết được việc tranh chấp khiếu nại.

Nhóm thứ hai (chủ yếu là người sử dụng nhà chung cư) cho rằng cần nhanh chóng ban hành theo đúng nghĩa mức thu tối đa (giá trần), tính đúng tính đủ các chi phí và nghiêm cấm thu vượt mức quy định.

Còn nhóm thứ ba (chủ yếu là ban quản trị chung cư), tuy cũng cho rằng cần thiết phải quy định giá trần nhưng cần có sự linh hoạt, cho phép cân đối tài chính.

Theo quan điểm của Sở Xây dựng, việc ban hành quyết định trên là cần thiết. Tuy nhiên, không theo hướng quy định mức thu tối đa, tính đúng tính đủ chi phí, nghiêm cấm thu vượt mức quy định mà cần phải có sự linh hoạt. Theo đó, nên quy định mức thu làm chuẩn ban đầu theo từng hạng chung cư, sau đó tùy tình hình thực tế tại mỗi chung cư sẽ thực hiện việc cân đối tài chính theo hướng thiếu thì thu thêm, dư thì kết chuyển qua tháng kế tiếp.

Lý giải lý do đưa ra quan điểm này, Sở Xây dựng cho rằng, giả sử có hai chung cư giống nhau về thiết kế, nhưng người dân tại hai chung cư chọn các dịch vụ có chất lượng khác nhau thì phí chung cư có thể khác nhau.

Hơn nữa, nếu tính đúng, tính đủ tại thời điểm UBNDTP ban hành quyết định, với tình trạng biến động giá cả như hiện nay thì có thể chỉ trong một thời gian ngắn, mức quy định sẽ lạc hậu so với thực tế. Mặt khác, nếu căn cứ vào mức thu cao nhất để ban hành thì ngay sau đó, mặt bằng chung trên thực tế sẽ có xu hướng tăng sát với giá trần, dẫn đến sự phản tác dụng trong việc ban hành quyết định trên.

Địa phương kiểm tra thu chi

Xung quanh việc nên hay không xử lý các trường hợp thu phí chung cư vượt giá quy định, Sở Xây dựng cho rằng không cần thiết vì dự thảo quy định nguyên tắc tự quản, tự trang trải, công khai, minh bạch và cơ chế được linh hoạt, cho phép cân đối tài chính, miễn là có sự đồng thuận của chủ sở hữu.

Dự thảo lần này cũng bổ sung những quy định về việc giám sát, kiểm tra, giải quyết tranh chấp, xử lý vi phạm nhưng không quy định thanh tra việc thu chi phí chung cư vì đã có quy định đầy đủ của pháp luật hiện hành. Theo đó, đơn vị quản lý chung cư, các chủ sở hữu, người sử dụng chung cư có trách nhiệm giám sát thường xuyên việc thu, chi phí chung cư. UBND phường-xã, thị trấn có trách nhiệm kiểm tra việc thu chi này định kỳ mỗi năm/lần.

Dự thảo cũng quy định, Ban Quản trị chung cư (hoặc chủ đầu tư, đơn vị quản lý chung cư) phải báo cáo cho UBND phường-xã, thị trấn việc thu, chi phí chung cư định kỳ mỗi quý hoặc đột xuất nếu UBND phường-xã thị trấn yêu cầu. Đồng thời cũng phải niêm yết công khai việc thu chi trên cho người dân biết theo định kỳ mỗi quý/lần hoặc báo cáo đột xuất nếu có trên 50% hộ dân yêu cầu.

Đối với các chung cư đang áp dụng phương thức quản lý vận hành khác quy định nêu trên (sau khi UBND TP ban hành) nhưng vẫn đảm bảo việc quản lý hiệu quả thì được tiếp tục áp dụng hình thức đó nhưng phải có kế hoạch chuyển đổi sang phương thức quản lý vận hành theo quy định này trong thời hạn không quá 2 năm kể từ khi quy định có hiệu lực thi hành.

Dự thảo này đã được Sở Xây dựng hoàn chỉnh và gửi Sở Tư pháp thẩm định trước khi trình UBNDTP xem xét, thông qua.

HẠNH NHUNG