Thử nghiệm trong 3 năm
Theo Channel New Asia, từ đầu năm 2026, tại thị trấn mới Punggol, các hãng Grab và ComfortDelGro đã tham gia triển khai dịch vụ xe buýt mini tự hành để người dân trải nghiệm.
Từ đó đến nay, xe đưa đón tự hành của Grab do công ty công nghệ WeRide phát triển đã thực hiện hơn 3.800 chuyến. Trong khi đó, ComfortDelGro xác nhận 700 hành khách đã trải nghiệm chuyến đi thử trên dòng xe tự hành do Pony.ai phát triển.
Tài xế thuộc công ty xe buýt tư nhân A&S Transit – Muhammad Naz Farihin từng tham gia trải nghiệm tại Punggol, bày tỏ vô cùng ngạc nhiên khi thấy chuyến đi diễn ra mượt mà không khác gì do con người cầm lái. Chiếc xe phản ứng nhanh nhạy và dứt khoát trước các phương tiện khác, người đi bộ cũng như chướng ngại vật.
Dự kiến, vào nửa cuối năm 2026, Singapore thử nghiệm xe buýt tự hành trên hai tuyến xe buýt công cộng ở Marina Bay và one-north.
Cơ quan Quản lý Giao thông Đường bộ Singapore (LTA) trước mắt sẽ mua 6 chiếc xe buýt tự hành để vận hành song song với xe buýt thông thường trong thời gian thử nghiệm 3 năm.
Mỗi xe buýt có khoảng 16 chỗ ngồi, được trang bị hệ thống cảm biến hiện đại gắn ở phía trước, phía sau và trên nóc xe, cho phép quan sát 360 độ môi trường xung quanh.
Xây dựng niềm tin của người dân
LTA cho biết, việc triển khai thí điểm xe buýt tự hành sẽ cung cấp dữ liệu để cơ quan này xác định có cần nâng cấp hạ tầng (như các điểm đón trả khách) nhằm tăng khả năng tiếp cận và trải nghiệm của hành khách hay không.
LTA khẳng định, Singapore có lợi thế để triển khai xe tự hành nhờ mạng lưới đường bộ toàn diện và được bảo trì tốt.
Ngoài ra, trước khi lăn bánh trên đường phố công cộng, xe tự hành bắt buộc phải chứng minh khả năng di chuyển an toàn thông qua bài kiểm tra trong sa hình khép kín.
Sau đó, khi chạy trên đường công cộng, xe sẽ có giám sát viên an toàn đi cùng nhằm đảm bảo an toàn cho phương tiện khác. Xe tự hành chỉ có thể tiến tới giai đoạn vận hành hoàn toàn không người lái sau khi vượt qua đánh giá nghiêm ngặt.
LTA nhấn mạnh hai yếu tố để xây dựng niềm tin của người dân. Một là buộc các đơn vị vận hành phải chứng minh năng lực xử lý an toàn trên quãng đường đủ dài trước khi bỏ giám sát viên; hai là khuyến khích càng nhiều người dân trải nghiệm đi xe tự hành càng tốt.
Quyền Bộ trưởng Giao thông Vận tải Jeffrey Siow từng khẳng định thời gian tới sẽ có “cú hích thực sự lớn” cho xe tự hành. Đồng thời kỳ vọng ngày càng nhiều phương tiện loại này lăn bánh trên đường phố trong vòng 5 năm tới, giúp giải quyết tình trạng khan hiếm nhân lực trong ngành giao thông công cộng.
Nhiều rào cản cần tháo gỡ
Tuy nhiên, theo phân tích từ Channel New Asia, chặng đường phía trước vẫn còn nhiều rào cản cần tháo gỡ.
Các chuyên gia hạ tầng giao thông nhận định, nhiều câu hỏi lớn vẫn chưa có lời đáp, chẳng hạn như liệu xe tự hành có thể thực hiện những quyết định của con người trên đường phố hay không?
Ông Lionel Lee, Giám đốc công ty xe buýt tư nhân Westpoint Transit, nhận định xe tự hành hiện chưa đạt đến trình độ có thể đưa ra quyết định ứng biến tức thời, ví dụ như tự động chuyển hướng khi có tai nạn phía trước.
Một kịch bản khác là khi hành khách bị thương hoặc cần hỗ trợ y tế trên xe. Nếu không có con người ở đó, họ sẽ không được chăm sóc kịp thời.
“Những tình huống này có thể xử lý thông qua giám sát từ xa, chẳng hạn như điều hành viên tại trung tâm thay đổi lộ trình, hoặc cử nhân viên đến hỗ trợ. Nhưng như vậy nghĩa là đơn vị vận hành đang phải nhân đôi nguồn lực để bù đắp cho những điểm mà công nghệ tự hành chưa thể tự lo liệu”, ông Lionel Lee đánh giá.
Nhìn từ góc độ kinh tế, chuyên gia kinh tế giao thông Walter Theseira (Đại học Khoa học Xã hội Singapore – SUSS) cho rằng, xe tự hành có thể dễ dàng phổ biến nếu người dân chấp nhận trong ngắn hạn nhưng chưa chắc đã mang lại hiệu quả như tài xế con người.
Theo ông, việc phổ biến xe tự hành đòi hỏi chi phí khổng lồ cho nhân lực nghiên cứu và phát triển (R&D), vận hành như cảm biến và giám sát hành vi của xe trong các môi trường khác nhau. “Câu hỏi lớn là tổng chi phí đó thực tế là bao nhiêu, phần nào có thể cắt giảm và bằng cách nào?”, ông nói.
Trong khi đó, khung pháp lý cho xe tự hành tại Singapore vẫn còn sơ khai. Những câu hỏi về trách nhiệm khi xảy ra tai nạn, hay làm sao để xác định lỗi hệ thống vẫn chưa có lời giải.
Singapore từng sửa Luật Giao thông Đường bộ vào năm 2017 để cho phép các doanh nghiệp thử nghiệm xe tự hành trong phạm vi nhất định. Kể từ đó đến nay, chưa có luật mới nào được ban hành.
Trong động thái mới nhất, đầu tháng 5, Bộ Giao thông Vận tải Singapore cho biết đang lấy ý kiến về khung pháp lý cho loại phương tiện này.
| Chương trình thí điểm xe buýt không người lái tại Singapore sẽ kéo dài trong 3 năm, tập trung vào hai tuyến là tuyến số 400 và tuyến số 191. Đây là các khu vực được lựa chọn có chủ đích: Vừa có lưu lượng giao thông đáng kể, vừa có hạ tầng hiện đại, thuận lợi cho việc triển khai công nghệ mới. Trên thế giới, hiện chỉ có chưa đến 7.000 xe tự hành và các quốc gia như Mỹ và Trung Quốc đang đi đầu trong triển khai loại xe này trên thực tế. |
Trang Trần
