Để đạt được mục tiêu tiết kiệm 10% sử dụng điện trong sản xuất và tiết kiệm 10% sử dụng điện trong tiêu dùng từ nay cho đến năm 2015, Bộ Công thương cho rằng, trong thời gian tới cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý trong lĩnh vực tiết kiệm năng lượng, đồng thời cần thắt chặt hơn nữa sự phối kết hợp giữa các bộ ngành, tập đoàn kinh tế và đẩy mạnh công tác truyền thông tuyên truyền phổ biến các biện pháp tiết kiệm điện.
Bộ Công Thương cho biết, bước vào đầu năm 2011 tình hình cung ứng điện gặp nhiều khó khăn do hầu hết các hồ chứa thủy điện trên toàn quốc không đạt kế hoạch tích nước, một số nhà máy nhiệt điện hoạt động không ổn định. Dự kiến sản lượng điện thiếu hụt khoảng 3 tỉ kwh. Để đảm bảo cung ứng điện cho nền kinh tế và đời sống của nhân dân ở mức cao nhất, ngay từ đầu năm 2011 Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị về việc tăng cường thực hiện tiết kiệm điện số 171/CT-TTg ngày 26/1/2011, Bộ Công Thương đã ban hành Quyết định số 0152/QĐ-BCT phê duyệt Kế hoạch cung ứng điện và vận hành hệ thống điện năm 2011 làm cơ sở pháp lý cho điều hành cung ứng điện cho 6 tháng mùa khô năm 2011. Theo Bộ Công thương, đến nay công tác tiết kiệm điện tại hầu hết các tỉnh thành phố trên phạm vi toàn quốc đã có những chuyển biến tích cực.
Tiết kiệm hiệu quả trong chiếu sáng công cộng
Đối với chiếu sáng công cộng (CSCC), tiết kiệm điện dùng cho CSCC là lĩnh vực có chuyển biến rõ rệt. Cho đến nay hầu hết lưới điện CSCC ở các thành phố, thị xã đã được lắp hệ thống chiếu sáng tự động điều chỉnh, đóng cắt theo hẹn giờ, vì vậy việc cắt giảm lượng đèn chiếu sáng đã dễ thực hiện hơn và phù hợp với đặc điểm sinh hoạt và giao thông của từng địa phương. Các đơn vị quản lý CSCC, một mặt chú trọng cải tạo nâng cấp mạng điện, mặt khác quản lý chặt chẽ số lượng côngtơ theo dõi sản lượng điện CSCC. Các cơ quan hành chính sự nghiệp (HCSN) đã có ý thức tiết kiệm trong sử dụng điện và áp dụng các biện pháp như thay thế bóng đèn bảo vệ, đèn chiếu sáng hành lang bằng đèn compact, giảm chiếu sáng bảng hiệu cơ quan, tiết kiệm điện trong sử dụng thiết bị văn phòng… Các cơ quan, đơn vị thụ hưởng ngân sách nhà nước đều đã xây dựng kế hoạch tiết kiệm 10% điện năng tiêu thụ. Hầu hết các đơn vị trong Tập đoàn Điện lực VN (EVN) đều thực hiện nghiêm túc việc sử dụng điện tiết kiệm trong trụ sở cơ quan, các hệ thống chiếu sáng đã được dần dần thay thế bằng đèn compact và đèn huỳnh quang T8. EVN phấn đấu giảm tổn thất điện năng khu vực tiếp nhận lưới điện hạ áp nông thôn từ trên 25% xuống dưới 15% vào năm 2011 và xuống dưới 10% vào năm 2015. Các DN sản xuất công nghiệp được hưởng ưu đãi về Xây dựng mô hình quản lý sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, hỗ trợ thực hiện nâng cấp, cải tiến, hợp lý hoá dây chuyền công nghệ nhằm sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Hoạt động kiểm toán năng lượng cũng đang được triển khai sâu rộng trên phạm vi cả nước.
Vẫn còn những lĩnh vực chưa hiệu quả
Theo các chuyên gia, mặc dù đã đạt được những kết quả khả quan nhưng hiện nay việc tiết kiệm năng lượng ở một số lĩnh vực vẫn chưa thực sự đạt được hiệu quả như mong muốn. Công nghiệp và xây dựng là lĩnh vực sử dụng điện có tiềm năng tiết kiệm điện lớn nhưng khó thực hiện, nhất là các DN nhỏ và vừa do phần lớn các DN đang sử dụng công nghệ lạc hậu, tiêu tốn nhiều năng lượng, nhận thức của chủ DN còn hạn chế, kinh phí và vốn đầu tư để thay thế, cải tiến công nghệ là vấn đề khó khăn và cần có thời gian. Việc tiết kiệm điện trong khối văn phòng, cơ quan, đơn vị sự nghiệp công lập thụ hưởng kinh phí hoạt động từ nguồn ngân sách chưa thực sự có chuyển biến, nặng về hình thức và không được kiểm tra giám sát thường xuyên, thiếu chế tài gắn với trách nhiệm đối với người đứng đầu đơn vị. Việc thực hiện tiết giảm điện trong lĩnh vực chiếu sáng công cộng còn gặp nhiều khó khăn do yêu cầu về an ninh trật tự xã hội, giao thông đô thị và du lịch. Việc triển khai tiết kiệm năng lượng trong lĩnh vực tòa nhà thương mại còn nhiều hạn chế do thiếu nguồn nhân lực… Đặc biệt, các văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực tiết kiệm điện được ban hành trong thời gian qua tuy có đề ra các nhiệm vụ, các lĩnh vực tiết kiệm điện nhưng mang tính khuyến khích, khuyến nghị thực hiện, thiếu chế tài ràng buộc chặt chẽ cũng như biện pháp sử lý các trường hợp vi phạm.
Các chuyên gia cũng cho rằng, để đạt mục tiêu tiết kiệm 10% sử dụng điện trong sản xuất và tiết kiệm 10% sử dụng điện trong tiêu dùng từ nay cho đến năm 2015, trong thời gian tới cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý trong lĩnh vực tiết kiệm năng lượng trong năm 2011, trong đó có việc xây dựng, ban hành kịp thời các văn bản hướng dẫn thực thi Luật sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả… xây dựng và áp dụng giá năng lượng phù hợp để thúc đẩy các hoạt động tiết kiệm năng lượng. EVN tiếp tục chủ động phối hợp với các địa phương để triển khai có hiệu quả các hoạt động tiết kiệm năng lượng, xây dựng và phát triển lực lượng tư vấn, dịch vụ, tiếp tục triển khai các chương trình quảng bá sử dụng đèn compact, dàn đun nước nóng bằng năng lượng mặt trời và các sản phẩm được dán nhãn năng lượng.
Hoàng Oanh
