Sở Xây dựng TPHCM đã thống nhất triển khai dịch vụ xe đạp điện công cộng phục vụ kết nối chặng đầu và chặng cuối với hệ thống vận tải hành khách công cộng, lấy tuyến Metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên) làm trọng tâm.
Dự án được đề xuất bởi Trung tâm Cách mạng công nghiệp lần thứ 4 tại TPHCM (HCMC C4IR), hướng đến việc bổ sung phương thức di chuyển ngắn, linh hoạt và thân thiện với môi trường, tạo thuận lợi cho người dân tiếp cận metro, xe buýt và các đầu mối giao thông công cộng khác.
Điểm đáng chú ý là TPHCM sẽ nghiên cứu thí điểm mô hình xe đạp điện công cộng không trạm đỗ cố định (dockless) có kiểm soát bằng công nghệ. Phương tiện được quản lý thông qua hệ thống định vị, giới hạn phạm vi hoạt động và kiểm soát vị trí dừng đỗ nhằm hạn chế tình trạng đậu xe tùy tiện, bảo đảm mỹ quan và trật tự đô thị. Đây là mô hình lần đầu tiên được nghiên cứu triển khai tại Việt Nam.
Theo HCMC C4IR, mô hình này có thể hạn chế tình trạng đỗ xe tràn lan, góp phần bảo đảm trật tự và mỹ quan đô thị. Trước mắt, xe được bố trí tại ba khu vực, thứ nhất là dọc theo trục chính tuyến Metro số 1 (Bến Thành – Suối Tiên).
Thứ hai là tại Khu đô thị Đại học Quốc gia TPHCM và Khu Công nghệ cao. Xe đạp điện công cộng sẽ được bố trí theo mô hình trạm đỗ cố định trong khuôn viên quản lý tập trung, phục vụ nhu cầu di chuyển nội khu và kết nối đến các ga metro lân cận.
Thứ ba là khu vực An Khánh gồm các phường Thảo Điền, An Phú và Thủ Thiêm, khu vực này dự kiến kết hợp cả hai hình thức. Các trạm đỗ cố định sẽ được bố trí tại ga metro, bến thủy và các đầu mối giao thông công cộng, đồng thời nghiên cứu áp dụng mô hình không trạm đỗ có kiểm soát trong khu vực dân cư – thương mại Thảo Điền – An Phú, nơi có nhu cầu di chuyển quãng ngắn và mật độ kết nối cao.
Ngoài hiệu quả về giao thông, dự án còn được kỳ vọng thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp xanh tại TPHCM như sản xuất xe đạp điện, pin lưu trữ năng lượng, nghiên cứu phát triển công nghệ và các giải pháp năng lượng mới.
Kết quả thí điểm sẽ là cơ sở để thành phố đánh giá tính khả thi của mô hình, từ đó xem xét mở rộng tại những khu vực có nhu cầu di chuyển ngắn và mật độ kết nối cao, góp phần xây dựng hệ thống giao thông xanh và hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050.
Minh Thảo
