Cuộc thi tuyển phương án kiến trúc hạng mục Đài tưởng niệm liệt sỹ tại Nghĩa trang liệt sỹ tỉnh Cà Mau do Sở Lao động, Thương binh & Xã hội tỉnh Cà Mau tổ chức.
Nhóm Kiến trúc sư N.G.A chia sẻ quan điểm thiết kế, ý tưởng cho dự án mang tính cách tân và mang nhiều giá trị tâm linh này.
Dự án Đài tưởng niệm 10 liệt sỹ khởi nghĩa Hòn Khoai được phát triển trên nền hiện trạng cũ với bối cảnh quy hoạch tương lai là các mảng xanh lớn, khu công viên vui chơi và nằm ngay trên trục đường chính đô thị, khu vực cửa ngõ vào khu trung tâm.
Ý tưởng phát triển ngôi đền trở thành một không gian mở liên hoàn và không tạo ra sự tách biệt với không gian xung quanh, nhưng vẫn đảm bảo được sự uy nghiêm tưởng niệm cần thiết. Đền tưởng niệm trở thành một phần của không gian đô thị, không gian của mảng xanh công viên xung quanh, đồng thời mở ra nhiều hướng tiếp cận cho người thăm viếng. Ý tưởng cốt lõi nhằm truyền tải được những giá trị tinh thần cô đọng, trang nghiêm của không gian tượng niệm qua những hình ảnh cấu trúc hiện đại, sinh động, mang tính ẩn dụ và đa nghĩa.
Khối tích công trình vượt ra ngoài khuôn khổ quy định về mật độ xây dựng cho phép, chiếm một diện tích lớn đủ đển phát triển một hệ không gian thứ cấp, một không gian đóng vai trò trung gian hòa nhập và phân tách với bối cảnh đô thị xung quanh. Khái niệm về tính “mở” được áp dụng qua giải pháp thiết kế tường rào thành các bậc ghế ngồi dọc theo khu đất, không chắn ngang tầm mắt và đồng thời tạo nên các điểm dừng chân, một thành phần phát triển tiếp nối của khu vực công viên xung quanh.
Mặt nước là một nhân tố quan trọng trong bố cục không gian công trình, mặt nước và sự chuyển động của nó làm cho ranh giới tiếp giáp giữa công trình và mặt đất trở nên mờ nhạt, công trình có cảm giác lơ lửng, nhẹ nhàng và thanh thoát.
Ánh sáng tương tác với chính chất liệu bê tông tại một vị trí đủ cao, hướng tâm và tĩnh tại, tạo nên một không gian hiện đại và đầy tính chất mặc niệm. Điều đặc biệt ở dự án này chính là hệ thống kính phản chiếu tại khu vực trần mái, hệ thống phản xạ ánh sáng và mặt nước tạo nên một lớp không gian đầy huyền hảo và linh động. Chính không gian không thể chạm tới này, tạo nên sự bao bọc khu trung tâm đền tưởng niệm một giá trị riêng cho chính nó.
Sự tưởng niệm là một khái niệm không cụ thể, nó cần thể hiện qua các khái niệm vô hạn của chính không gian kiến trúc, hơn là các vật thể gượng ép cho chính người sử dụng không gian. Giá trị này cần tạo bởi sự tự nhiên, tự cảm nhận và hòa quyện vào không gian đô thị xung quanh.
Không gian nội thất của đền thờ, là những không gian lung linh, huyền ảo và không thể chạm tới, chỉ có thể cảm nhận, từ mọi phía. Sự phản xạ cho phép mở rộng không giới hạn không gian bên trong, tăng cường sự cảm nhận kết nối với tự nhiên và khung cảnh của bầu trời.
Những quan điểm phát triển giá trị tinh thần hòa quyện vào không gian công cộng một cách đa nghĩa, tạo nên sự mới mẻ trong cách xử lý không gian và tạo nên một điểm nhấn cảnh quan sinh động và đặc biệt trong bối cảnh đô thị xung quanh.
KTS Trương Nam Thuận
