Nhà ở xã hội

[VNArchitects]

(VnEconomy) Hiện nay, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam đang xúc tiến thành lập hàng loạt các Hợp tác xã nhà ở và Liên hiệp các Hợp tác xã nhà ở để giúp đỡ, hỗ trợ những xã viên có thu nhập thấp và trung bình tham gia Chương trình Tiết kiệm nhà ở để có được mái ấm gia đình.

Theo nhận định của các chuyên gia thị trường bất động sản nước ngoài, nhu cầu nhà ở cho người có thu nhập trung bình và thấp ở Việt Nam rất lớn trong vòng 10 năm tới. Tuy nhiên, hầu hết các doanh nghiệp Việt Nam đều từ chối tham gia những dự án xây dựng nhà ở cho người có thu nhập trung bình và thấp với lý do sẽ thua lỗ lớn cho dù được Nhà nước ưu đãi thuế.

Trên thực tế, không phải như vậy mà là cuộc "chạy đua vũ trang" của hàng ngàn công ty đầu tư vào những dự án siêu lợi nhuận và đầu cơ mua đi bán lại dự án, căn hộ, biệt thự.

Theo GS-TS. Nguyễn Trường Tiến, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Xây dựng nhà Hà Nội, các dự án nhà ở cao tầng tại Việt Nam đạt lợi nhuận đến 400 - 500%, trong khi lợi nhuận hợp lý là khoảng 30%.

Thí dụ, Dự án Hoàng Anh River View (Tp.HCM) có chi phí là 832 tỷ nhưng đạt doanh thu 5.017 tỷ và lợi nhuận là 4.113 tỷ đồng. Quý 1/2008, có 3 công ty trong nước bắt đầu đầu tư dự án chung cư cao tầng cho người có thu nhập trung bình và thấp nhưng giá bán dự kiến cũng lên tới 500-600 triệu đ/căn hộ khoảng 40-50m2. Với mức giá này khoảng 80% dân số Việt Nam không có khả năng mua căn hộ chung cư cao tầng.

Tuy nhiên, mức giá trên có thể giảm xuống chỉ còn 250 triệu đồng/căn mà vẫn có thể có lãi khoảng 10% nếu không chạy đua theo lợi nhuận và được hưởng những ưu đãi của Nhà nước. Một minh chứng: một công ty của Hàn Quốc đã đề nghị hợp tác với Tổng công ty Địa ốc Sài Gòn xây dựng 20.000 căn hộ chung cư cao tầng ở Tp.HCM cho người có thu nhập trung bình với giá bán chỉ có 15.000 USD/căn. Theo GS Nguyễn Quang, tại Thái Lan, cũng có những loại nhà giá chỉ 15.000 đ/căn.

Xuất phát từ mục tiêu xây dựng nhà ở cho các xã viên Hợp tác xã và những người có thu nhập trung bình và thấp, không vì lợi nhuận, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam đã hợp tác với Liên đoàn Hợp tác xã nhà ở Thụy Điển (Tập đoàn HSB, Tập đoàn Ribsbyggen), Liên đoàn Hợp tác xã quốc gia Malaysia, Liên đoàn Hợp tác xã tỉnh Quảng Tây (Trung Quốc) để xây dựng nhà ở cho các xã viên Hợp tác xã và những người có thu nhập trung bình và thấp, điển hình là Chương trình tiết kiệm nhà ở.

Theo quy định của Liên minh Hợp tác xã Việt Nam, mọi công dân có nhu cầu về nhà ở nếu tự nguyện đều có thể trở thành thành viên tiết kiệm của Chương trình Tiết kiệm nhà ở. Tiền tiết kiệm, điểm tiết kiệm và lãi suất mang tính cá nhân, tiền tiết kiệm không phải là số tiền trả góp hàng tháng để mua nhà và các ngân hàng đối tác của Chương trình Tiết kiệm nhà ở và bản thân Chương trình Tiết kiệm nhà ở đều phải giữ bí mật về thông tin liên quan đến tài khoản của người gửi tiết kiệm.

Thành viên tiết kiệm của Chương trình Tiết kiệm nhà ở được quyền biết thông tin về Hợp tác xã nhà ở và những dự án xây dựng nhà của Chương trình Tiết kiệm nhà ở (đăng công khai trên các phương tiện thông tin đại chúng và trang Web của Chương trình Tiết kiệm nhà ở), được hưởng lãi suất tiền gửi tiết kiệm và vay tiền mua nhà theo quy định của ngân hàng đối tác của Chương trình Tiết kiệm nhà ở.

Về tiền tiết kiệm và xếp hàng tiết kiệm, Liên minh Hợp tác xã Việt Nam quy định: xếp hàng tiết kiệm dựa trên hệ thống tính điểm tối thiểu 1 tháng là 100.000 đồng bằng 1 điểm, tối đa 1 tháng là 300.000 đồng bằng 3 điểm, số điểm tối đa 1 năm là 36 điểm (12 tháng x 3 điểm/tháng).

Lãi suất tiền gửi tiết kiệm của Chương trình Tiết kiệm nhà ở được chuyển dần thành điểm với tối đa 36 điểm mỗi năm. Nếu đã đạt được số điểm tối đa (36 điểm/năm) thì tiền lãi suất sẽ được sẽ được xem như số tiền tiết kiệm thặng dư và tiếp tục được chuyển thành điểm trong tương lai. Người tiết kiệm có thể rút tiền từ tài khoản tiết kiệm, nếu số tiền đã chuyển thành điểm thì số điểm sẽ giảm đi tương ứng với số tiền rút ra.

Quyền ưu tiên khi thành viên của Chương trình Tiết kiệm nhà ở muốn mua nhà sẽ phụ thuộc vào số điểm tích lũy, thời gian tích lũy và nhóm ưu tiên. Nhóm ưu tiên thứ nhất là người có thu nhập thấp, trung bình (sẽ có quy định cụ thể về mức hộ gia đình/tháng) và thực sự có nhu cầu về nhà ở, người không có nhà, người có diện tích sử dụng m2 ít và có nhiều thế hệ cùng sống trong một nhà (45% số lượng nhà được phân bổ cho nhóm này), nhóm ưu tiên thứ hai là các thành viên tiết kiệm khác của Chương trình Tiết kiệm nhà ở (45% số lượng nhà được phân bổ cho nhóm này), nhóm thứ ba là thành viên có tổ chức hoặc các đối tác bên ngoài được phân bổ tối đa 10% số lượng nhà.

Ngoài ra để được mua nhà của Chương trình Tiết kiệm nhà ở, người mua phải có khả năng trả trước tối thiểu 30% giá bán nhà và có khả năng chi trả lãi suất và vốn vay của ngân hàng nếu có vay. Hiện nay, Ngân hàng Thương mại Cổ phần Sài Gòn Thương tín (Sacombank) là ngân hàng đối tác của Chương trình Tiết kiệm nhà ở và đang thực hiện mở tài khoản tham gia Chương trình Tiết kiệm nhà ở và cho vay mua nhà của Chương trình Tiết kiệm nhà ở.

Hiện Liên minh Hợp tác xã Việt Nam có khoảng 45.000 xã viên, nếu mỗi người góp 10 triệu đồng/năm thì Liên minh sẽ có ngay 450 tỷ đồng/năm để xây nhà, chưa kể vốn của các Hợp tác xã đóng góp và vốn vay ngân hàng. Khi số lượng thành viên tham gia Chương trình Tiết kiệm nhà ở lên đến 1 triệu người thì tổng số tiền tiết kiệm hàng năm lên tới 3.600 tỷ đồng/năm (3,6 triệu đồng/người/năm x triệu người). Đây thực sự là nguồn vốn xã hội hóa rất lớn để xây nhà cho người có thu nhập trung bình và thấp.

[admin]

Mô hình nhà ở tương thích cho người thu nhập thấp
(KT&ĐT)

Cũng như nhiều ý kiến khác, TS Hoàng Xuân Nghĩa, Viện nghiên cứu phát triển KT - XH Hà Nội cho rằng, nhà ở cho thuê giá rẻ là mô hình tương thích cho người thu nhập thấp.

Và đó cũng là mô hình cần hướng tới trong tương lai. Ngoài ý nghĩa hỗ trợ người có thu nhập thấp có nhà ở, thì mô hình này cũng là giải pháp hạ nhiệt giá bất động sản hiện nay.

 
Vì sao cả người dân và doanh nghiệp thiếu mặn mà?

Lý giả về vấn đề này, TS Hoàng Xuân Nghĩa cho rằng, thứ nhất, nhà cho thuê đồng nghĩa với những căn nhà cao tầng do Nhà nước xây và độc quyền cho thuê với giá rẻ, đi liền với nó là chất lượng nhà và dịch vụ kém. Thứ hai, trong suốt thời gian dài, ở nước ta thị trường nhà cho thuê chưa phát triển theo đúng nghĩa, nên đã hạn chế đáng kể việc thuê nhà của người dân. Thứ ba, tâm lý và tập quán, bởi người Việt Nam dù là thu nhập thấp đều mong muốn có được ngôi nhà ở hữu riêng như một thứ tài sản và có thể để lại cho con cái.

Về phía doanh nghiệp thì chủ yếu là do vấn đề thu hồi vốn và cơ chế thực hiện. Bởi đa số các doanh nghiệp hiện nay còn "lừng khừng" với nhà ở cho thuê giá rẻ. Họ đều "chạy đua" vào các dự án nhà ở kinh doanh hoặc văn phòng cho thuê, để thu hồi vốn nhanh.

TS Hoàng Xuân Nghĩa cho rằng, để "hút" được doanh nghiệp vào xây dựng, phát triển thị trường nhà ở cho thuê giá rẻ thì cần rất nhiều yếu tố như giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế chuyển quyền sử dụng đất… rồi cũng cần phải kêu gọi cả ngân hàng vào cuộc…


Sẽ dành 30% xây nhà ở xã hội

Để giải quyết nhà ở cho người thu nhập thấp, Bộ Xây dựng đang trình Chính phủ chính sách xây nhà ở xã hội cho đối với những đối tượng không có khả năng mua nhà như: cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, công nhân các khu công nghiệp và người nghèo. Những đối tượng còn lại, Bộ Xây dựng đề xuất theo hướng: Nhà nước bỏ kinh phí ra để xây nhà, người có nhu cầu sẽ thuê và thuê mua. Dự kiến từ nay đến 2010 sẽ chi khoảng 35 nghìn tỷ đồng để phát triển quỹ nhà ở này.

Theo ông Nguyễn Trần Nam, Thứ trưởng Bộ Xây dựng, quan điểm của Bộ đối với việc xây dựng nhà ở xã hội là không bao cấp, không buông lỏng, thả nổi mà phải thu hồi và bảo toàn được gốc và có lãi suấtđể tái đầu tư. Tuy nhiên, mức lãi suất cũng sẽ rất thấp, khoảng 3%/năm. Rất nhiều nước trên thế giới người ta đang thực hiện theo phương án này như Nhật, Hàn Quốc, Angerri… Ngay cạnh VN, Trung Quốc cũng làm như thế. "Trước đây, chúng ta thường nhận thức rằng, giàu nghèo ai cũngcũng muốn sở hữu một cái nhà. Nhưng thực tế, kể cả ở các nước giàu, người dân sở hữu một cái nhà là không phổ biến. Chủ yếu người ta đi thuê của Nhà nước. Mô hình chuyển từ sở hữu sang thuê nhà rất phổ biến. Nó giúp cho việc di chuyển, công tác... tốt hơn. Khi có điều kiện hơn nữa, người ta kiếm được nhiều tiền hơn thì mua nhà"- ông Nam nói.

Cũng theo Thứ trưởng Nguyễn Trần Nam, trước đây có quy hoạch chung về đất ở, trong đó có đất xây nhà ở thương mại và nhà ở xã hội mà chưa có qui hoạch riêng. Thời gian tới, sẽ phải quy hoạch riêng, trong tổng diện tích đất ở tại các đô thị sẽ phải dành 30% xây nhà ở xã hội, còn 70% quỹ đất dành cho các dự án nhà thương mại. Và trong 70% kia cũng lại phải dành tiếp 20% nữa cho nhà ở xã hội. Để thực hiện xây dựng quỹ nhà này, Bộ đề xuất thành lập một tổng công ty trực thuộc Trung ương hoặc chính quyền địa phương tiếp nhận các khu đất này và phát triển quỹ nhà xã hội (gọi là doanh nghiệp công ích). Doanh nghiệp công ích này sẽ dựa trên tiêu chí đặt ra mà tổ chức ký hợp đồng, thu tiền của người thuê nhà; tổ chức bảo dưỡng, dịch vụ; có trách nhiệm bảo toàn vốn và tái đầu tư...

[Việt Khang]

Bộ Xây dựng cho biết, qua khảo sát tình hình thực tế và căn cứ vào quy định của Luật Nhà ở, Bộ vừa có công văn đề nghị Thủ tướng Chính phủ bổ sung đề án đầu tư nhà ở xã hội bằng nguồn vốn nhà nước vào Chương trình công tác năm 2008 của Chính phủ.

Bộ Xây dựng đã đề xuất lên Thủ tướng Chính phủ đề án xây dựng nhà ở xã hội với mục đích tăng nguồn cung về nhà ở, kiềm chế sự tăng giá của thị trường bất động sản. Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Trần Nam cho biết:

- Từ nay đến năm 2010, các đối tượng công nhân viên chức trong khối hành chính sự nghiệp (giáo dục, y tế, lực lượng vũ trang...), công nhân lao động các khu công nghiệp, các hộ nghèo... sẽ được mua hoặc thuê một căn hộ để ở. Bộ Xây dựng ước tính mức dự kiến đầu tư cho xây dựng nhà ở xã hội lên tới gần 35.000 tỉ đồng.

Qua thống kê sơ bộ của Cục Quản lý nhà, hiện có 1.216.000 đối tượng như đã nêu ở trên có nhu cầu mua nhà ở thật sự và cấp bách. Để đáp ứng được nhu cầu này cần thiết phải có 35 triệu m2 nhà ở.

* Nhà ở xã hội sẽ được xây như thế nào, thưa ông?

- Để tránh phân biệt giàu nghèo thì nhà ở xã hội phải được xây dựng xen kẽ trong những khu đô thị hiện đại, có đủ cơ sở hạ tầng đáp ứng nhu cầu sinh hoạt, giải trí vui chơi. Dự kiến nhà ở xã hội được xây dựng theo kiểu chung cư không cao (khoảng 5-6 tầng), không có thang máy. Diện tích mỗi hộ 30-60m2, giá trị mỗi căn hộ khoảng 400 triệu đồng. Bên cạnh đó, đối với các hộ nghèo ở vùng sâu, vùng xa sẽ đề xuất ngân sách trung ương và ngân sách địa phương hỗ trợ bà con mỗi hộ trên 10 triệu đồng để xây nhà.

* Thưa ông, với mức lương như hiện nay thì 400 triệu đồng đối với người lao động vẫn là khoản tiền lớn, làm sao họ có thể mua được?

- Có cơ chế để người lao động được sở hữu một căn hộ như vậy, người lao động có thể trả dần trong thời gian 40 năm với lãi suất 3%/năm. Tuy nhiên, do trượt giá và khấu hao tài sản, để tránh thiệt hại cho chủ đầu tư, cứ năm năm lại điều chỉnh giá thuê mua một lần.

* Nguồn vốn 35.000 tỉ đồng để đầu tư cho chương trình nhà ở xã hội là một con số rất lớn. Bộ Xây dựng dự kiến từ nguồn nào?

- Để làm chương trình này phải có sự chung tay của toàn xã hội. Bộ Xây dựng sẽ trình Chính phủ có chính sách riêng về huy động vốn để phát triển nhà ở tại các địa phương vì đây là chương trình áp dụng cho toàn quốc. Bộ đã và đang nghiên cứu những mô hình xây nhà ở xã hội thành công ở các nước phát triển và đang phát triển như Nhật Bản, Hàn Quốc, Algeria, Venezuela... để áp dụng vào VN. Theo đó, có thể thành lập những tổng công ty phát triển nhà ở xã hội tại các địa phương.

(TT)

[MOC]

Bộ Xây dựng cho biết, qua khảo sát tình hình thực tế và căn cứ vào quy định của Luật Nhà ở, Bộ vừa có công văn đề nghị Thủ tướng Chính phủ bổ sung đề án đầu tư nhà ở xã hội bằng nguồn vốn nhà nước vào Chương trình công tác năm 2008 của Chính phủ.

Đề án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội bằng nguồn vốn nhà nước sẽ tạo điều kiện cho một số đối tượng thu nhập thấp được thuê hoặc thuê mua theo quy định của Luật Nhà ở. Mục tiêu của Đề án nhằm xây dựng chương trình, kế hoạch và giải pháp để đẩy nhanh việc đầu tư xây dựng nhà ở xã hội giai đoạn 2009-2012 trên phạm vi toàn quốc đặc biệt là ở một số địa phương trọng điểm.

Theo đó, Bộ Xây dựng sẽ chủ trì và phối hợp với các Bộ, ngành có liên quan để xây dựng Đề án, dự kiến trong quý 3-2008 trình Thủ tướng Chính phủ quyết định, phê duyệt.