Tại Hội nghị giao ban công tác tháng 5 và triển khai nhiệm vụ trọng tâm tháng 6/2026 do Bộ Xây dựng tổ chức, chiều 9/6, tại Hà Nội, Cục Quản lý nhà và thị trường BĐS đã báo cáo nhiều nội dung quan trọng liên quan đến công tác quản lý nhà ở và phát triển thị trường BĐS.
Tạo nền tảng cho thị trường phát triển bền vững
Theo báo cáo, Bộ Xây dựng đang triển khai Kế hoạch xây dựng Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh BĐS (sửa đổi). Đến nay, Bộ đã hoàn thiện và trình Chính phủ hồ sơ chính sách của 2 dự án luật.
Song song với đó, Bộ tiếp tục hoàn thiện Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn đối với nhà chung cư, bao gồm các công trình hiện hữu và các dự án chuẩn bị xây dựng mới có lắp đặt trạm, trụ sạc xe điện.
Một trong những nhiệm vụ trọng tâm của ngành Xây dựng hiện nay là tiếp tục đẩy mạnh thực hiện Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 01 triệu căn hộ NƠXH cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021-2030”.
Để tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc và thúc đẩy tiến độ triển khai, Bộ Xây dựng đã thành lập các đoàn công tác kiểm tra, đôn đốc và làm việc trực tiếp với 10 địa phương gồm: Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hải Phòng, Quảng Ninh, Tây Ninh, Đồng Nai, Khánh Hòa, Đắk Lắk, Gia Lai và Lâm Đồng.
Theo số liệu báo cáo, tính đến hết tháng 5/2026, trên phạm vi cả nước đã khởi công thêm 34 dự án NƠXH với quy mô 233.862 căn. Trong tổng số chỉ tiêu năm 2026 là 158.723 căn NƠXH, đã hoàn thành 11.207 căn.
Bộ Xây dựng đánh giá, khả năng hoàn thành trong năm 2026 đạt khoảng 91.293 căn trên tổng chỉ tiêu 158.723 căn, tương đương 58%. Kết quả này cho thấy yêu cầu tiếp tục tháo gỡ các điểm nghẽn về thủ tục, nguồn lực và tổ chức thực hiện nhằm đẩy nhanh tiến độ các dự án trong thời gian tới.
Cùng với việc hoàn thiện thể chế và phát triển nguồn cung NƠXH, Bộ Xây dựng tiếp tục đẩy mạnh các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý thị trường BĐS thông qua chuyển đổi số.
Theo đó, Bộ đã triển khai thí điểm hệ thống mã định danh BĐS, đồng thời đôn đốc các cơ quan, địa phương cung cấp và chia sẻ thông tin, dữ liệu về nhà ở và thị trường BĐS lên hệ thống dữ liệu tập trung.
Việc xây dựng và kết nối cơ sở dữ liệu được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao tính công khai, minh bạch của thị trường, hỗ trợ công tác quản lý nhà nước cũng như tạo điều kiện thuận lợi cho việc theo dõi, đánh giá diễn biến thị trường trong thời gian tới.
Ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê dài hạn
Thực hiện chủ trương phát triển nhà ở theo hướng đổi mới tư duy, Bộ Xây dựng đang rà soát, sửa đổi và bổ sung các chính sách liên quan, trong đó xác định nhà ở cho thuê là một phân khúc chiến lược của thị trường nhà ở. Định hướng này nhằm phát triển nhà ở theo cơ chế thị trường có sự quản lý, điều tiết hiệu quả của Nhà nước; đồng thời huy động đa dạng nguồn lực đầu tư, giảm phụ thuộc vào NSNN và khơi thông dòng vốn tư nhân tham gia phát triển nhà ở.
Triển khai các chủ trương, định hướng về phát triển nhà ở cho thuê và nhiệm vụ được lãnh đạo Bộ giao, Cục Quản lý nhà và thị trường BĐS đã chủ động tham mưu Bộ Xây dựng nhiều giải pháp trọng tâm.
Trước hết, Cục đã tham mưu Đảng ủy Bộ Xây dựng trình Đảng ủy Chính phủ ban hành Chương trình hành động thực hiện Thông báo số 64-TB/VPTW; đồng thời tổ chức sơ kết việc thực hiện Chỉ thị số 34-CT/TW ngày 24/5/2024 của Ban Bí thư, làm cơ sở hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến lĩnh vực nhà ở.
Cùng với đó, các quan điểm, định hướng mới về phát triển nhà ở đã được cập nhật vào Hồ sơ chính sách Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh BĐS (sửa đổi) để nghiên cứu xây dựng dự thảo luật, trình Quốc hội xem xét thông qua tại kỳ họp tháng 10/2026.
Theo định hướng này, chính sách phát triển nhà ở sẽ được hoàn thiện theo 4 nhóm gồm: (i) nhà ở thương mại, (ii) nhà ở cho thuê, (iii) nhà ở công vụ và (iv) nhà ở chính sách. Trong đó, nhà ở cho thuê dài hạn với giá hợp lý được ưu tiên phát triển thông qua các cơ chế ưu đãi về đất đai, tài chính, thuế và tín dụng.
Bộ Xây dựng cũng đang nghiên cứu, xây dựng hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn riêng cho từng loại hình nhà ở, đặc biệt là nhà ở cho thuê, nhà lưu trú công nhân, nhà ở sinh viên và nhà ở dành cho người cao tuổi. Các quy chuẩn này hướng tới bảo đảm chất lượng sống, an toàn công trình và yêu cầu về PCCC, đồng thời nghiên cứu mô hình quản lý, vận hành nhà ở cho thuê dài hạn theo hướng chuyên nghiệp.
Để bảo đảm việc phát triển nhà ở cho thuê sát với nhu cầu thực tế, Bộ Xây dựng đã tham mưu tổ chức rà soát, đánh giá nhu cầu trên phạm vi toàn quốc theo từng nhóm đối tượng, từng địa bàn và từng giai đoạn phát triển. Đây là cơ sở để xác định mục tiêu, chỉ tiêu phát triển và phân bổ nguồn lực phù hợp, hạn chế tình trạng mất cân đối cung – cầu trên thị trường.
Bên cạnh đó, Bộ cũng đề xuất tổng rà soát quỹ nhà ở thuộc sở hữu Nhà nước hiện có, bao gồm nhà công vụ, nhà ở sinh viên, nhà lưu trú công nhân, NƠXH và các loại hình nhà ở khác; kiên quyết khắc phục tình trạng bỏ trống, sử dụng kém hiệu quả gây lãng phí tài sản công. Công tác quản lý quỹ nhà ở này sẽ được nghiên cứu theo hướng chuyên nghiệp, công khai, minh bạch và nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu.
Một nhiệm vụ quan trọng khác là rà soát quỹ đất tại các KĐT, KKT, KCN, KCNC và các khu vực có tốc độ đô thị hóa nhanh nhằm tạo quỹ đất sạch phục vụ phát triển nhà ở cho thuê trong thời gian tới.
Về nhu cầu nhà ở cho thuê, ngày 07/01/2026, Bộ Xây dựng đã có Văn bản số 169/BXD-QLN đề nghị các địa phương rà soát, xác định nhu cầu thuê nhà ở trên địa bàn, đồng thời đề xuất chỉ tiêu phát triển quỹ nhà ở do Quỹ nhà ở địa phương đầu tư để cho thuê trong năm 2026 và giai đoạn 2027-2030.
Theo báo cáo của 23/34 địa phương, có 18 địa phương xác định nhu cầu thuê nhà ở trong giai đoạn 2026-2030, gồm: Huế, Đà Nẵng, Cần Thơ, Đồng Nai, Tuyên Quang, Lào Cai, Thái Nguyên, Sơn La, Hưng Yên, Ninh Bình, Quảng Ninh, Quảng Ngãi, Khánh Hòa, Đắk Lắk, Tây Ninh, Đồng Tháp, An Giang và Cà Mau, với tổng nhu cầu khoảng 71.187 căn. Ba địa phương gồm: Cao Bằng, Hà Tĩnh và Gia Lai báo cáo chưa phát sinh nhu cầu nhà ở cho thuê; trong khi Thanh Hóa và Quảng Trị đề nghị báo cáo sau khi thành lập Quỹ và hoàn thành rà soát thực tế.
Hiện nay, cả nước có khoảng 42.275 căn đang được bố trí cho thuê. Trong đó, một số địa phương có số lượng lớn như: Đà Nẵng với 12.448 căn, Bắc Ninh 9.847 căn, TP.HCM 5.716 căn và Hà Nội 3.562 căn. Nhiều địa phương khác cũng đã hình thành quỹ nhà ở cho thuê như: Ninh Bình, Phú Thọ, Hưng Yên, Hà Tĩnh, Quảng Ngãi, Lâm Đồng, Vĩnh Long, Đồng Tháp và Cà Mau, góp phần đáp ứng nhu cầu chỗ ở của người dân, công nhân và các nhóm đối tượng chính sách.
Ngọc Hà
