Báo cáo mới nhất của Bộ Xây dựng cho thấy, tổng lượng bất động sản tồn kho tại các dự án ở nhiều địa phương đạt khoảng 51.950 đến gần 52.000 căn nhà, lô và đất nền. Theo chuyên gia, trong bối cảnh hiện nay, các nhà đầu tư cần nhìn vào khả năng thanh khoản, khả năng đáp ứng nhu cầu thực để dự án trở thành hàng hóa có khả năng thanh khoản, tránh rơi vào tình trạng bị tồn kho.
GS.TS Hoàng Văn Cường, Đại biểu Quốc hội khóa XIV, XV, Phó Chủ tịch Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam cho rằng, hiện nhu cầu vốn đầu tư rất lớn với tất cả các ngành, lĩnh vực… dẫn đến sự cạnh tranh về vốn cao. Nếu nhà đầu tư bất động sản không lựa chọn những phân khúc phù hợp, không có khả năng thanh khoản nhanh mà phải phụ thuộc quá nhiều vào vốn và tín dụng huy động thì sẽ rủi ro. Trong khi đó, phân khúc nhà ở cho thuê sẽ đóng vai trò chính trong tương lai, nhất là khi Nghị quyết số 21-NQ/TW xác định nhà ở cho thuê là một phân khúc chiến lược và dài hạn nhằm bảo đảm an sinh xã hội cho đông đảo người dân.
Hiện Luật Đất đai, Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản đang được Quốc hội thảo luận, sửa đổi… cùng với đó là Nghị quyết 21-NQ/TW đã được ban hành, kéo theo khả năng tiếp cận các dự án, nguồn lực đất đai sẽ được khơi thông. Điều này tạo nên sự cạnh tranh ngày càng gay gắt, nếu nhà đầu tư không lựa chọn đúng những phân khúc có khả năng thanh khoản tốt.
“Về mặt xã hội, chúng ta thấy rằng khi thị trường nhà ở cho thuê phát triển tốt thì mọi người dân đều có khả năng tiếp cận nhà ở, đều có chỗ ở. Và như vậy thì mục tiêu của xã hội là đảm bảo chỗ ở cho người dân, chứ không phải là để cho người dân có tài sản sở hữu. Thêm nữa là không còn sự dư thừa hoặc thiếu nhà ở bởi nếu nhà thuê thì gần như toàn bộ quỹ đó sẽ được đưa vào sử dụng, không tạo ra tình trạng lãng phí tài sản. Ở các nước có trình độ phát triển cao, tỷ lệ nhà thuê rất cao so với nhà ở sở hữu. Điều đó đáp ứng nhu cầu phát triển toàn diện con người, chứ không phải nhu cầu đơn thuần chỉ là sở hữu tài sản”, GS.TS Hoàng Văn Cường nhận định.
Cũng theo chuyên gia, những chính sách về đầu tư phát triển nhà cho thuê phải hướng để nhà cho thuê được xây dựng ở những nơi thuận lợi nhất cho người dân; hạ tầng, dịch vụ xã hội tốt. Để phát triển thị trường nhà cho thuê thì cần có sự vào cuộc của Nhà nước, bởi bình quân chung dự án bất động sản có chi phí đất đai chiếm khoảng 50% – 60% tổng chi phí xây dựng, vùng trung tâm thậm chí có thể đến 70% – 80%.
Vì vậy, cần có quy hoạch đất dành riêng cho mục đích phát triển nhà cho thuê, nhà đầu tư chỉ cần xây dựng kết cấu. Nhà nước không nhất thiết phải đầu tư xây dựng, mà Nhà nước áp dụng các chính sách quy hoạch, cho thuê đất để sản phẩm này trở thành sản phẩm của các tập đoàn, doanh nghiệp tư nhân xây dựng cho thuê nhưng thực chất vẫn nằm trong đầu tư chung và quản lý định hướng của Nhà nước. Có như vậy, nhà ở cho thuê mới sớm phát triển trở thành phân khúc chiến lược và dài hạn như mục tiêu Nghị quyết 21-NQ/TW đã đề ra.
Khánh Ninh – Minh Quang
