Trao đổi với báo chí bên hành lang Quốc hội ngày 16/11, Trung tướng Nguyễn Đức Nhanh, Giám đốc Công an Thành phố Hà Nội cho rằng, mật độ dân số nội thành Hà Nội đang quá cao do vậy cần đặt ra vấn đề giảm bớt dân cư bằng nhiều giải pháp đồng bộ.
Ông Nhanh cho biết: Theo đăng ký hộ khẩu thường trú, Hà Nội hiện có khoảng 6,5 triệu dân. Nếu tính cả người nước ngoài, học sinh, sinh viên, người các tỉnh về lao động thời vụ thì dân số đang sống ở Hà Nội lên tới 8- 9 triệu người. Mật độ dân số tập trung rất cao ở các quận nội thành, đặc biệt ở 4 quận nội thành cũ là Ba Đình, Hoàn Kiếm, Hai Bà Trưng, Đống Đa. Điều này đã ảnh hưởng đến nhiều lĩnh vực như giao thông, vệ sinh môi trường, điều kiện ăn ở…
Phải chăng Luật Cư trú hiện hành với những điều kiện thông thoáng cũng là một trong những nguyên nhân khiến áp lực dân số Hà Nội ngày càng lớn, thưa ông?
Luật Cư trú được triển khai những năm gần đây đã có những quy định rất thông thoáng, tạo mọi điều kiện cho người dân khi tạm trú và làm ăn, sinh sống tại Hà Nội. Theo quy định trong luật và các nghị định hướng dẫn, điều kiện để đăng ký thường trú ở Hà Nội rất dễ. Sau 1 năm tạm trú, có việc làm, nơi ở ổn định (có thể là nhà thuê, ở nhờ) cũng được đăng ký hộ khẩu thường trú. Điều này tạo thuận lợi cho người dân, nhưng cũng làm tăng thêm dân số Hà Nội, đồng nghĩa tăng thêm những khó khăn; ảnh hưởng nhiều đến những người đã cư trú trên địa bàn thành phố.
Dự thảo Luật Thủ đô đang được Quốc hội bàn thảo có giúp giải quyết được những vấn đề này?
Hà Nội mong muốn có Luật Thủ đô, trong đó đưa ra một số cơ chế đặc thù. Nguyên tắc là Luật Thủ đô không thể trái với những điều khoản quy định cơ bản trong Hiến pháp về việc tự do cư trú, tự do nơi ở của người dân. Dù người dân ở đâu cũng phải được tạo điều kiện sinh sống và làm việc.
Hà Nội là Thủ đô của cả nước, ai cũng mong muốn Hà Nội phát triển xứng tầm với đất nước, với khu vực và thế giới. Đây là mong mỏi của người dân cả nước, chứ không phải chỉ riêng người dân Thủ đô. Mong muốn này muốn trở thành thực tế thì phải có những chính sách đặc thù trong Luật Thủ đô. Tôi nhận thấy đã đến thời điểm Hà Nội rất cần có Luật Thủ đô.
Vậy ông đánh giá như thế nào về những cơ chế đặc thù trong dự thảo luật?
Hà Nội mong muốn những chính sách về đầu tư, quản lý tài chính. Hà Nội cũng mong có cơ chế đặc thù để quản lý đô thị, bởi Hà Nội khác với các tỉnh. Việc quản lý quy hoạch, xây dựng, môi trường… cần cơ chế riêng.
Trên lĩnh vực vi phạm giao thông, mức xử phạt tại Hà Nội phải cao hơn các tỉnh, vì thu nhập của người dân Hà Nội khác, nên xử phạt vi phạm phải khác. Mức xử phạt vi phạm trong lĩnh vực môi trường, văn hóa…, phí lưu thông xe và các loại phí nói chung cũng phải cao hơn. Những nguồn thu này sẽ được đầu tư trở lại để xây dựng Thủ đô.
- Ảnh bên : Sức ép tăng người nhập cư vào nội đô luôn là bài toán khó với Hà Nội. (Ảnh: Hồng Vĩnh)
Còn về đề xuất có thêm điều kiện cư trú tại nội thành thì sao, thưa ông?
Việc hạn chế cư trú tất nhiên không phải chỉ là cấm đoán. Mà ở đây là thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp, làm sao giảm bớt mật độ dân số tự nhiên của Hà Nội. Nếu cứ để tình trạng dân số Hà Nội như hiện nay thì mật độ quá cao, dẫn đến rất khó phát triển. Ngoài việc hạn chế nhập cư tự do, cũng phải có những chính sách khuyến khích, đưa các trường học, bệnh viện ra khỏi thành phố. Đi cùng đó là đầu tư xây dựng nhà ở để giảm mật độ dân số quá cao trong nội thành.
Như vậy là điều kiện nhập cư vào Thủ đô sẽ ngặt nghèo hơn, thưa ông?
Đây chỉ là một trong những biện pháp Hà Nội mong muốn và sẽ phải làm. Mong muốn là ngoài điều kiện nhập cư trong Luật Cư trú hiện hành thì cần bổ sung quy định tối thiểu phải có chỗ ở là bao nhiêu mét vuông để đảm bảo vệ sinh môi trường, nhà ở phải chính chủ. Đặc biệt, có thể giảm bớt việc đăng ký tại 4 quận nội thành cũ. Như vậy mới mong giảm được áp lực dân số của Hà Nội.
Hà Nhân (thực hiện)
