Theo Bộ Xây dựng, mức biến động giá nguyên, nhiên, vật liệu xây dựng 6 tháng đầu năm 2011 vào khoảng 17,44% so với tháng 12/2010 và khoảng 20,5% so với cùng kỳ năm 2010… nên nguồn dự phòng phí đã tính trong tổng mức đầu tư của dự án không đủ bù đắp được mức trượt giá.
Vì sao dự án chậm tiến độ?
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trịnh Đình Dũng cho rằng, hiện nay, công tác đền bù, giải phóng mặt bằng của đa số các dự án đều gặp rất nhiều khó khăn vướng mắc. Nguyên nhân chủ yếu là do chính sách, chế độ, giá cả đền bù luôn thay đổi làm chậm tiến độ thực hiện dự án, tăng chi phí đền bù, giải phóng mặt bằng dẫn đến vượt tổng mức đầu tư.
Giá cả vật tư, nguyên, nhiên, vật liệu xây dựng, tỷ giá ngoại tệ và chế độ, chính sách về tiền lương có sự biến động lớn trong quá trình thực hiện dự án đã làm vượt tổng mức đầu tư.
Theo kết quả tính toán của Bộ Xây dựng thì mức biến động giá nguyên, nhiên, vật liệu xây dựng 6 tháng đầu năm 2011 vào khoảng 17,44% so với tháng 12/2010 và khoảng 20,5% so với cùng kỳ năm 2010. Đồng thời, với mức tiền lương tối thiểu từ ngày 1/1/2011 tăng khoảng 22-35% so với năm 2010 nên nguồn dự phòng phí đã tính trong tổng mức đầu tư của dự án theo quy định hiện hành không thể đủ để bù đắp được mức trượt giá này (mức dự phòng phí bình quân năm cho yếu tố trượt giá chỉ vào khoảng tối đa 10%).
Bên cạnh đó, do trình độ tư vấn, chủ đầu tư yếu nên trong quá trình lập, thẩm định dự án tính chưa đúng, chưa đủ tổng mức đầu tư theo quy định.
Trước thực trạng đó, Bộ Xây dựng cho biết, các doanh nghiệp và địa phương đã kiến nghị Thủ tướng cho phép được điều chỉnh tổng mức đầu tư của dự án trong trường hợp chưa tính đúng, tính đủ chi phí dự phòng trong tổng mức đầu tư do tư vấn và chủ đầu tư không lường trước hết các điều kiện phức tạp về địa chất; được điều chỉnh tổng mức đầu tư của các dự án đầu tư xây dựng công trình sử dụng 30% vốn nhà nước trở lên trong trường hợp điều chỉnh dự toán, điều chỉnh gói thầu, điều chỉnh giá hợp đồng do giá nguyên, nhiên, vật liệu xây dựng, tỷ giá hối đoái và chế độ tiền lương tối thiểu tăng, làm vượt tổng mức đầu tư của dự án…
Kiến nghị điều chỉnh tổng mức đầu tư, giá hợp đồng xây dựng
Theo quy định hiện hành về quản lý dự án và quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình thì các nguyên nhân dẫn đến vượt tổng mức đầu tư nêu trên không phải là các điều kiện được phép điều chỉnh tổng mức đầu tư. Vì vậy, việc thực hiện các dự án đang gặp rất nhiều khó khăn do thiếu vốn, kéo dài thời gian thực hiện dự án dẫn đến hậu quả lãng phí trong đầu tư xây dựng.
Do đó, để tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho chủ đầu tư và các nhà thầu trong quá trình triển khai thực hiện dự án đầu tư xây dựng công trình sử dụng 30% vốn nhà nước trở lên, hạn chế lãng phí trong đầu tư xây dựng, Bộ Xây dựng đề xuất, kiến nghị Thủ tướng Chính phủ về việc điều chỉnh tổng mức đầu tư và điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng.
Cụ thể, đối với những dự án đang triển khai thực hiện, nếu điều chỉnh giá dự toán, giá gói thầu, điều chỉnh giá hợp đồng xây dựng do biến động giá nguyên, nhiên, vật liệu xây dựng và tiền lương tối thiểu từ ngày 1/1/2011 mà làm vượt tổng mức đầu tư thì cho phép chủ đầu tư thực hiện biện pháp giảm chi phí như điều chỉnh lại thiết kế, thay đổi chủng loại vật liệu, cắt giảm những hạng mục không cần thiết, thay đổi biện pháp thi công…
Sau khi chủ đầu tư đã áp dụng các giải pháp nhằm giảm chi phí đầu tư xây dựng công trình nêu trên mà vẫn dẫn đến vượt tổng mức đầu tư đã phê duyệt thì cho phép được điều chỉnh tổng mức đầu tư của dự án.
Tương tự đối với các hợp đồng xây dựng, Bộ Xây dựng kiến nghị Chính phủ cho phép chủ đầu tư và nhà thầu rà soát, thực hiện giải pháp cắt giảm chi phí như thay đổi chủng loại vật liệu, cải tiến biện pháp thi công đối với những khối lượng chưa thực hiện.
Sau khi đã áp dụng các giải pháp nêu trên, nếu vẫn còn vượt giá hợp đồng thì cho phép được điều chỉnh giá một số loại nguyên, nhiên, vật liệu xây dựng chủ yếu có biến động giá lớn và điều chỉnh chi phí nhân công do điều chỉnh mức lương tối thiểu từ ngày 1/1/2011 (chỉ điều chỉnh đối với khối lượng xây lắp thực hiện từ ngày 1/1/2011), hoặc có thể cho chuyển từ hình thức giá hợp đồng trọn gói, giá hợp đồng theo đơn giá cố định sang hình thức giá hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh. Việc chuyển đổi hình thức giá hợp đồng chỉ áp dụng đối với các hợp đồng đã ký kết mà chưa triển khai thực hiện.
Lê Thảo
