Viện Nghiên cứu và Đánh giá Thị trường Bất động sản Việt Nam (VARS IRE) cho biết, tính đến cuối quí 3, giá căn hộ chung cư tại Hà Nội và TPHCM đã tăng mạnh so với năm 2019, lần lượt đạt mức 96,2% và 56,9%.
Giá trung bình các dự án trong mẫu khảo sát là 78,9 triệu đồng/m² tại Hà Nội và 81,6 triệu đồng/m² tại TPHCM.
Trong bối cảnh này, một cặp vợ chồng trẻ với thu nhập trung bình 15 triệu đồng/người mỗi tháng cần khoảng 10 năm tích lũy mới đủ vốn để mua một phần căn hộ. Tuy nhiên, tốc độ tăng giá nhà vượt xa khả năng tích lũy, dẫn tới thực trạng “tiền tiết kiệm luôn đuổi không kịp giá nhà”.
Nguồn cung nhà ở xã hội hiện nay vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực tế. Do đó, viện VARS IRE kiến nghị cần thay đổi mô hình phát triển nhà ở xã hội theo hướng Nhà nước giữ vai trò chủ đạo, hoạch định chính sách, bố trí quỹ đất, huy động vốn đến tổ chức triển khai dự án.
Đơn vị nghiên cứu cũng đánh giá việc thành lập Quỹ Nhà ở Quốc gia là một giải pháp chiến lược, giúp ổn định an cư và phù hợp với xu hướng quốc tế.
Thực tế tại các nước khác cho thấy hiệu quả rõ rệt, tại Singapore, hơn 80% dân số sống trong nhà do Cơ quan Phát triển Nhà ở (HDB) triển khai. Hàn Quốc phát triển doanh nghiệp Nhà nước chuyên về nhà ở xã hội.
Tại Đức, chính sách hỗ trợ nhà ở giá rẻ được duy trì trong 15-25 năm với mức cho thuê thấp hơn thị trường.
Theo VARS IRE, việc phát triển thị trường nhà ở cho thuê là bước đi quan trọng. Tập trung vào mô hình cho thuê thay vì bán sẽ giúp duy trì nguồn cung ổn định, hạn chế đầu cơ và giữ chi phí thuê ở mức hợp lý, bền vững.
Để mô hình thuê nhà bền vững, cần thúc đẩy hợp tác công – tư, với doanh nghiệp xây dựng dự án và Nhà nước sở hữu hoặc thuê lại để quản lý; quy định rõ tiêu chuẩn nhà thuê, gồm giới hạn tăng giá hàng năm, hợp đồng dài hạn và minh bạch cơ chế điều chỉnh.
Trong dài hạn, khi nguồn cung nhà ở được cải thiện, cân bằng cung – cầu sẽ dần ổn định. Nhu cầu sở hữu có thể giảm bớt, nhường chỗ cho nhu cầu thuê, từ đó giúp kiềm chế áp lực tăng giá và tạo thị trường minh bạch, bền vững hơn.
Trước đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định 302/2025 thành lập Quỹ Nhà ở Quốc gia, gồm quỹ Trung ương do Bộ Xây dựng quản lý và quỹ địa phương do UBND các tỉnh thành lập.
Bình Dương
