Phó chủ tịch UBND TPHCM Bùi Xuân Cường đã ký ban hành kế hoạch tổ chức khai thác các khu vực phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) dọc tuyến metro số 2 (Bến Thành – Tham Lương).
Kế hoạch bao trùm toàn bộ 12 nhà ga và depot Tham Lương. Khu vực TOD được xác định trong bán kính 1km tính từ tâm mỗi ga và depot. Với các thửa đất chỉ nằm một phần trong phạm vi này, thành phố sẽ xem xét đưa toàn bộ hoặc một phần thửa đất vào ranh giới quy hoạch.
Giai đoạn đầu, TPHCM sẽ triển khai quy hoạch TOD thí điểm tại năm vị trí, gồm depot Tham Lương và các ga Phạm Văn Bạch, Tân Bình, Bảy Hiền, Bến Thành. Những khu vực còn lại sẽ được thực hiện sau.
Quy hoạch TOD theo Nghị quyết 38/2025 đặt mục tiêu gom dân cư, thương mại và văn phòng quanh các ga metro trong bán kính đi bộ, nhằm sử dụng đất hiệu quả hơn, tăng giá trị công trình công cộng và giảm xe cá nhân, khí thải. Các giải pháp quy hoạch cũng lồng ghép yêu cầu bảo tồn giá trị văn hóa hiện hữu.
UBND TPHCM giao Sở Quy hoạch – Kiến trúc chịu trách nhiệm rà soát, lập đề cương, dự toán và lựa chọn tư vấn để tổ chức lập quy hoạch các khu vực TOD. Sở đồng thời phối hợp cùng các đơn vị liên quan về nguồn lực hỗ trợ, phương thức tài trợ và báo cáo kết quả lên UBND thành phố.
Sở Tài chính được giao bố trí vốn lập quy hoạch và xác định danh mục khu vực kêu gọi đầu tư; Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát quỹ đất, cơ sở pháp lý và đề xuất tháo gỡ vướng mắc về đất đai phục vụ triển khai.
Ban Quản lý Đường sắt đô thị cung cấp thông tin về vị trí, quy mô nhà ga, hành lang bảo vệ và hướng tuyến metro số 2, đồng thời tham gia góp ý khi các sở, ngành yêu cầu.
Trước đó, Chính phủ đề xuất cho TPHCM và Đà Nẵng được giữ lại 100% tiền thu từ khai thác quỹ đất phát triển TOD để đầu tư đường sắt đô thị và hạ tầng giao thông.
Mô hình TOD quy hoạch đô thị xoay quanh giao thông công cộng, tăng mật độ dân cư và hệ số sử dụng đất quanh các đầu mối giao thông. Mô hình này đã phổ biến trên thế giới nhưng ở Việt Nam vẫn chưa hình thành rõ nét.
Với các tuyến đường sắt địa phương theo mô hình TOD, Chính phủ cũng đề xuất cho phép dùng toàn bộ ngân sách thành phố hoặc vốn nhà đầu tư để chi trả công tác bồi thường và tái định cư.
Gia Nghi
