Tại buổi họp báo về tình hình kinh tế – xã hội trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh chiều 24/9, Phòng Quản lý đường sắt đô thị (Sở Xây dựng TP. Hồ Chí Minh) thông tin về tình hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD) dọc các tuyến metro trên địa bàn.
Theo Sở Quy hoạch – Kiến trúc TP. Hồ Chí Minh, công tác chuẩn bị quy hoạch TOD gắn với các tuyến đường sắt đang được tập trung tại nhiều khu vực.
Đối với tuyến metro số 2, đoạn Bến Thành – Tham Lương, TP. Hồ Chí Minh đã phê duyệt ranh giới quy hoạch TOD tại Quyết định số 3651/QĐ-UBND ngày 19/6/2026. Hồ sơ đang được hoàn thiện, dự kiến trình thẩm định, phê duyệt quy hoạch trong tháng 12/2026.
Tại khu vực ga Thủ Thiêm, ranh giới TOD đã được phê duyệt tại Quyết định số 3845/QĐ-UBND ngày 26/6/2026. Dự kiến hoàn thành thẩm định, phê duyệt quy hoạch từ tháng 12/2026 đến tháng 1/2027.
Trong khi đó, ga Bình Khánh và đoạn Tham Lương – Củ Chi dự kiến hoàn thành báo cáo rà soát ranh giới trong quý 4/2026, sau đó phê duyệt quy hoạch trong giai đoạn quý 1 – 3/2027.
Đối với tuyến metro số 1, đoạn Bến Thành – Suối Tiên, TP. Hồ Chí Minh đang lấy ý kiến về ranh giới TOD, dự kiến trình phê duyệt trong tháng 10/2026 và phê duyệt quy hoạch trong quý 1 – 2/2027.
Tuyến đường sắt tốc độ cao Bến Thành – Cần Giờ cũng đang được rà soát ranh giới, dự kiến hoàn thành việc lập và phê duyệt quy hoạch TOD trong quý 1 – 3/2027.
Ngoài ra, các tuyến Thủ Thiêm – Long Thành, metro số 4, giai đoạn 1 metro số 6, Suối Tiên – Thành phố mới Bình Dương và tuyến metro số 2 đoạn Thành phố Thủ Dầu Một – TP. Hồ Chí Minh đang được chuẩn bị báo cáo rà soát ranh giới TOD trong quý 4/2026, nhằm triển khai đồng bộ sau khi phương án tuyến được phê duyệt.
Theo định hướng tại Nghị quyết số 21/2026/NQ-HĐND về không gian đô thị và các chức năng nhà ở, thương mại, dịch vụ quanh nhà ga TOD, TP. Hồ Chí Minh sẽ bố trí đất và công trình hỗn hợp quanh ga, kết hợp các chức năng nhà ở, thương mại, dịch vụ, văn phòng và công trình công cộng.
Giao thông công cộng được xác định là phương thức chủ đạo, đồng thời tổ chức lối đi bộ và đường xe đạp để tiếp cận nhà ga thuận tiện, an toàn.
Quy mô phát triển không vượt quá khả năng đáp ứng của hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội; khai thác hiệu quả giá trị tăng thêm từ đất, không gian ngầm và không gian trên cao, gắn với yêu cầu xanh, tiết kiệm năng lượng và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Phòng Quản lý đường sắt đô thị Thành phố cho biết hiện có 3 khó khăn lớn trong quá trình triển khai TOD.
Thứ nhất, áp lực tiến độ khi TP. Hồ Chí Minh đặt mục tiêu hoàn thành 8 tuyến, đoạn tuyến đường sắt ưu tiên trong 4 năm tới, đồng thời phải triển khai quy hoạch TOD để bảo đảm phát triển đô thị đồng bộ với đường sắt.
Thứ hai, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng tại các tuyến xuyên tâm nội đô có mật độ dân cư dày đặc tiềm ẩn rủi ro kéo dài, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai.
Thứ ba, việc triển khai đòi hỏi nguồn vốn đầu tư công và huy động vốn theo phương thức đối tác công tư lớn, cần sớm hoàn thiện phương án huy động vốn.
Theo ý kiến của Sở Quy hoạch – Kiến trúc, công tác quy hoạch TOD cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan để đồng thời hoàn thành việc lập quy hoạch, lấy ý kiến cộng đồng dân cư, đánh giá môi trường chiến lược và thẩm định đa ngành. Các giải pháp được đề xuất gồm hoàn thiện phương án huy động vốn, ban hành quy trình bồi thường, tái định cư thống nhất theo cơ chế đặc thù và kiểm soát chặt tiến độ từng dự án.
Thanh Thủy
