Sự thích nghi với đại dịch Covid đã mở ra những thay đổi trong phương thức làm việc của con người, tác động sâu sắc đến mô hình văn phòng truyền thống. Kết hợp với những bước tiến vượt bậc của công nghệ và sự mở rộng quy mô của nền kinh tế, nhu cầu về một không gian làm việc linh hoạt, tối ưu chi phí cho các startups, freelancers, người làm việc từ xa… đã thúc đẩy sự phát triển nhanh chóng của co-working space (không gian làm việc chung).
Đối diện với nhu cầu cấp thiết đó, dưới áp lực của mật độ, chi phí mặt bằng và cường độ vận hành, các trải nghiệm co-working space mới chỉ đáp ứng được những nhu cầu tối thiểu, trở nên đơn điệu và đi dần vào lối mòn của một văn phòng truyền thống. Sự phức hợp của mô hình làm việc mới : Tính riêng tư, tính cộng đồng, cái chung, tính bảo mật, tính linh hoạt, năng động, sáng tạo biến mất dần trong những mô hình coworking space được sản xuất theo lối “công nghiệp”.
Đứng trước những trăn trở về một không gian hơn là một chiếc hộp làm việc đơn thuần, dự án TIKTAK Co-working – Heritage West Lake đặt ra những câu hỏi về sự dung hòa giữa tính thực dụng, hiệu quả của mô hình kinh doanh và sự cân bằng, khả năng kiểm soát những kết nối của con người với con người, con người với nơi chốn thông qua sự đa dạng hóa trải nghiệm của người sử dụng.
Dưới góc nhìn thiết kế, Hồ Tây không chỉ được xem như một yếu tố cảnh quan với mặt nước mênh mông, tĩnh lặng mà còn như một cấu trúc không gian đô thị, văn hóa đặc thù. Tinh thần của Hồ Tây không chỉ nằm ở hình thái cố định, mà còn ở tính khoảnh khắc – nơi ánh sáng, mặt nước và không khí liên tục biến đổi theo thời gian, tạo nên những trạng thái đa dạng, giàu cảm xúc. Khu vực Hồ Tây còn được dệt nên bởi sự dày đặc của các lớp văn hóa bao gồm các làng nghề truyền thống, di tích, tín ngưỡng, thi ca… hình thành một bối cảnh vừa cụ thể vừa mang tính biểu tượng.
Chính ba đặc trưng này – tính khoảnh khắc, sự tĩnh lặng và chiều sâu văn hóa – trở thành nguồn cảm hứng cho tư duy thiết kế của dự án.
Không gian làm việc được chuẩn hóa thành các mô-đun linh hoạt, đáp ứng nhu cầu đa dạng của người sử dụng và đảm bảo hiệu quả khai thác. Thay vì sắp xếp các mô-đun này theo trật tự tuyến tính, mặt bằng được tổ chức theo một logic gợi nhớ đến cấu trúc không gian đô thị bao quanh Hồ Tây. Các khu chức năng không bị tách biệt mà được kết nối qua các vùng đệm – nơi giao thông, không gian thư giãn và tương tác cùng tồn tại. Nhờ đó, cấu trúc không gian không được cảm nhận như tập hợp của các dãy phòng, mà như một chuỗi trải nghiệm liên tục, trong đó mỗi bước di chuyển là một sự chuyển đổi về ánh sáng, tầm nhìn và trạng thái sử dụng.
Một nguyên tắc quan trọng của dự án là tạo ra sự tương phản có kiểm soát giữa các lớp không gian. Bên trong là các khu vực làm việc có tính tập trung cao, được kiểm soát chặt chẽ về môi trường nhằm tối ưu hiệu suất. Bao quanh là các không gian “xốp rỗng” – mở, linh hoạt và giàu tính trải nghiệm, nơi người sử dụng có thể nghỉ ngơi, tương tác, cảm nhận sự thay đổi của ánh sáng và cảnh quan theo thời gian. Sự đối lập này không nhằm phân tách, mà tạo nên nhịp điệu không gian thú vị, cho phép người sử dụng chuyển đổi linh hoạt giữa các trạng thái làm việc và thư giãn.
Dự án lựa chọn bảng vật liệu mang tính bản địa rõ nét gồm gỗ, gạch gốm, sơn mài, vóc, sơn đất, giấy dó, giấy tái chế và cói. Thay vì sử dụng vật liệu đơn thuần như các yếu tố trang trí, các đặc tính của vật liệu được khai thác triệt để: màu sắc, sắc độ, độ nhám, khả năng phản xạ, hấp thụ ánh sáng được tính toán tỉ mỉ, góp phần làm giàu những cảm nhận về không gian– từ khoảng tĩnh trầm đến các điểm nhấn thị giác mang tính khoảnh khắc. Vật liệu được xem như một yếu tố quan trong trong việc hình thành nên “tinh thần của nơi chốn”, khơi gợi những cảm xúc về thời gian, kí ức và chiều sâu văn hóa.
Bên cạnh đó, việc khai thác các vật liệu truyền thống cũng gắn liền với hệ sinh thái làng nghề thủ công của Hà Nội và đồng bằng Bắc Bộ. Thông qua việc đưa các kỹ thuật như sơn mài, làm giấy dó hay đan cói vào không gian đương đại, dự án không chỉ tái hiện chất liệu truyền thống mà còn thử thách nguyên liệu truyền thống trong một bối cảnh sử dụng mới. Qua đó, không gian làm việc trở thành một điểm giao thoa giữa sản xuất hiện đại và di sản địa phương, nơi văn hóa truyền thống không chỉ được “nhắc lại” mà tiếp tục được vận hành và phát triển.
Từ góc độ kiến trúc, dự án cho thấy sự tối ưu trong vận hành theo tiêu chuẩn quốc tế và trải nghiệm không gian mang tính bản địa có thể được tích hợp trong cùng một thiết kế. Bằng việc chuyển hóa các đặc trưng của Hồ Tây – tính khoảnh khắc, sự tĩnh lặng và chiều sâu văn hóa – kết hợp với chiến lược vật liệu phù hợp, thiết kế không chỉ giải quyết bài toán công năng và kinh tế, mà còn kiến tạo một môi trường làm việc đậm bản sắc. Qua đó, không gian làm việc không chỉ phục vụ chức năng đơn thuần, mà trở thành một môi trường cảm thụ, nơi con người có thể vừa làm việc hiệu quả, vừa duy trì sự kết nối với bối cảnh đô thị và văn hóa Hà Nội.
| Thông tin dự án: Vị trí: Chung cư Heritage Westlake, số 677, đường Lạc Long Quân, Phú Thượng, Tây Hồ, Hà Nội Thiết kế: AfA Design Chủ trì: KTS Nguyễn Văn Sinh Nhóm thiết kế: Trịnh Đăng Huy, Nguyễn Tiến Dũng Diện tích: 1865 m² Hoàn thành: 2025 Nhiếp ảnh: Hoàng Lê |
