
Ngày 24/8, Công ty Cổ phần Đầu tư IMG phối hợp cùng Trung tâm Thông tin Quy hoạch TP.HCM tổ chức vòng chấm thi Cuộc thi tuyển quốc tế Thiết kế chiếu sáng kiến trúc và cảnh quan dự án Saigon LightHouse.
Bốn đơn vị, liên danh tư vấn đến từ Việt Nam, Singapore, Trung Quốc và Anh mang tới những cách tiếp cận khác nhau. Điểm chung của đề bài là tạo diện mạo về đêm cho Saigon LightHouse mà không tách công trình khỏi bối cảnh đô thị nơi nó hiện diện.
Từ một tòa nhà đến một điểm trong nightscape đô thị
Saigon LightHouse được phát triển tại số 448 Nguyễn Tất Thành, phường Xóm Chiếu, TP.HCM, với quy mô 38 tầng nổi, 4 tầng hầm và tổng diện tích sàn khoảng 42.000 m².
Ở quy mô đô thị, một công trình cao tầng được cảm nhận từ nhiều hướng và khoảng cách khác nhau. Ánh sáng vì vậy không chỉ làm rõ mặt đứng, mà còn tham gia vào cách công trình xuất hiện trong đường chân trời, trên các trục tiếp cận và trong tương quan với những lớp sáng hiện hữu của thành phố.
Tại phiên chấm thi, Hội đồng đặt ra nhiều vấn đề liên quan đến khả năng nhận diện từ xa, cách diễn giải tinh thần “LightHouse”, xử lý cảnh quan chân công trình, độ bền thiết bị, chi phí đầu tư và hiệu quả vận hành.
Tinh thần “LightHouse” ở đây không nhất thiết được hiểu theo nghĩa mô phỏng một ngọn hải đăng. Giá trị đáng tìm kiếm hơn là khả năng giúp công trình được nhận ra bằng một ngôn ngữ ánh sáng riêng, đủ rõ nhưng không phô trương.
Điều này đòi hỏi sự tiết chế: ánh sáng hỗ trợ hình khối và tạo chiều sâu, thay vì biến mặt đứng thành một màn hình thị giác tách khỏi kiến trúc.

Không phải càng sáng càng có dấu ấn
Một vấn đề được Hội đồng đặc biệt quan tâm là mối quan hệ giữa mức độ nổi bật của công trình với tổng thể cảnh quan đô thị. Trong nightscape, một điểm sáng quá mạnh hoặc chuyển động quá nhiều có thể tạo nhận diện tức thời nhưng đồng thời phá vỡ sự cân bằng thị giác của khu vực.
Vì vậy, phương án cần xác định rõ những bề mặt và đường nét nên được nhấn, các vùng cần giảm cường độ, kịch bản chiếu sáng thường ngày và cách chuyển đổi cho những dịp đặc biệt. Mục tiêu là tạo một hệ thống có thứ bậc thay vì một lớp hiệu ứng đồng đều.
Bên cạnh đó, giải pháp phải gắn với điều kiện thi công, thiết bị, khả năng bảo trì và chi phí vận hành. Một hình ảnh mô phỏng ấn tượng chỉ có ý nghĩa khi có thể được kiểm soát và duy trì sau khi công trình đi vào sử dụng.

Đặt công trình vào nhiều cự ly quan sát
Hội đồng thi tuyển gồm các chuyên gia trong lĩnh vực quy hoạch, kiến trúc và xây dựng, do ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch Phát triển Đô thị Việt Nam, làm Chủ tịch Hội đồng; ông Lê Tự Minh là Phó Chủ tịch Hội đồng.
Các phương án được yêu cầu xem xét công trình không chỉ như một vật thể độc lập mà trong nhiều cự ly: điểm nhìn xa trong không gian thành phố, các trục tiếp cận ở cự ly trung bình và trải nghiệm cảnh quan tại khu vực chân đế.
Ở mỗi cự ly, vai trò của ánh sáng thay đổi. Từ xa, ánh sáng hỗ trợ đọc hình khối và nhận diện; ở gần, nó dẫn hướng, tạo tỷ lệ và ảnh hưởng trực tiếp đến trải nghiệm của người sử dụng. Một giải pháp tốt cần nối được những lớp trải nghiệm này thành một tổng thể.
Đó cũng là giá trị của hình thức thi tuyển: nhiều cách tiếp cận được đặt cạnh nhau và phản biện trên cùng các tiêu chí về kiến trúc, cảnh quan, kỹ thuật, chi phí và tính khả thi.
Với Saigon LightHouse, lời giải cho diện mạo về đêm vì thế không nằm ở việc công trình phải sáng nhất. Điều cần tìm kiếm là một mức độ hiện diện “vừa đủ để được nhận ra” – có bản sắc riêng, nhưng vẫn tôn trọng kiến trúc và nightscape của đô thị.
| Tên cuộc thi: Cuộc thi tuyển quốc tế Thiết kế chiếu sáng kiến trúc và cảnh quan dự án Saigon LightHouse Đơn vị tổ chức: Công ty Cổ phần Đầu tư IMG và Trung tâm Thông tin Quy hoạch TP.HCM ● Thông tin dự án: Saigon LightHouse ● Vị trí: 448 Nguyễn Tất Thành, phường Xóm Chiếu, TP.HCM. ● Quy mô: 38 tầng nổi, 4 tầng hầm. ● Tổng diện tích sàn: khoảng 42.000 m². ● Chủ đầu tư: Công ty Cổ phần Đầu tư IMG. |
Mỹ Dung

