Trong thập niên qua, Việt Nam đã nổi lên như một quốc gia có tốc độ tăng trưởng kinh tế đầy ấn tượng. Những thay đổi của quá trình đô thị hóa đã làm cho các thành phố có một diện mạo mới với sự bùng nổ các dự án xây dựng hạ tầng và công trình nhiều thể loại. Giới kiến trúc sư Việt Nam và quốc tế đã cùng tham dự vào dòng chảy với nhiều cơ hội nghề nghiệp. Tuy nhiên, trong sức bật mạnh mẽ này, vẫn tồn tại các âu lo về chiều sâu bền vững của sự phát triển: “Bắt nguồn từ những thiết kế quy hoạch và kiến trúc ngày hôm nay, bản sắc kiến trúc Việt Nam sẽ có sự thể hiện như thế nào?” – “Vị thế nào của Giới kiến trúc sư Việt Nam trên bản đồ kiến trúc khu vực và thế giới?” – “Cách thức thông minh nào giúp các kiến trúc sư Việt Nam phát triển sức sáng tạo và các điều kiện nghề nghiệp?”. Các câu hỏi này đều nằm trong tâm khảm của giới kiến trúc sư, vì thế chủ đề “Vì một nền kiến trúc Việt Nam” muốn khơi dậy những tấm lòng nhiệt huyết yêu nghề, muốn tìm ra những giá trị đặc thù, muốn khơi nguồn các tư tưởng tương lai và muốn vạch ra con đường phát triển bền vững, đầy bản sắc cho nền kiến trúc Việt Nam.

Chủ đề Diễn đàn Kiến trúc Quốc tế

Chủ đề 1: Tương lai các đô thị cũ và mới tại Việt Nam

Lịch sử phát triển đô thị Việt Nam đang bước sang một thời kỳ mới. Dự kiến trong vòng 20 năm tới, chỉ số đô thị hóa tại Việt Nam sẽ tăng từ 30% lên 50%, để đánh dấu một thời kỳ hòa bình thịnh vượng, là thời đại đô thị hóa tăng tốc, thoát khỏi thế kỷ 20 nhiều chiến tranh với các đô thị bị tàn phá và tái sinh. Hà Nội và TP.HCM là đô thị cũ đặc trưng với các giá trị lịch sử lâu đời, là trung tâm kinh tế hai đầu đất nước dẫn dắt quá trình hòa bình và đổi mới hơn ba thập niên qua, nay đang đối mặt với nhiều “căn bệnh” của một thành phố quá tải: Cơ sở hạ tầng yếu kém, chưa theo kịp sự phát triển, thiếu nhà ở, ô nhiễm môi trường và quỹ đất xây dựng lan rộng không kiểm soát ra vùng ngoại vi… Chủ đề này luôn thách thức những chuyên gia quy hoạch nhằm tìm ra những phiên bản siêu đô thị mang bản sắc Việt Nam không chỉ mở rộng về không gian mà còn phát triển chiều sâu về chất lượng sống của con người. Đây là một chủ đề rất đáng để tranh luận vào thời điểm hiện nay.

Ngược lại, tại các đô thị nhỏ và đô thị mới mọc lên tại các vùng công nghiệp hóa – đô thị hóa, tuy điều kiện thuận lợi hơn về sự khởi đầu mới mẻ, nhưng cũng đang vấp phải những sai lầm cố hữu khi rập khuôn các đồ án xơ cứng về cách thức quy hoạch, gây ra hiện tượng thiếu bản sắc và không tương thích với sự phát triển của thời đại mới. Các đô thị công nghiệp, đô thị du lịch, đô thị sinh thái, đô thị mang đặc trưng vùng miền chưa được xuất hiện như một lý thuyết mang tính thực tiễn cao trong bối cảnh Việt Nam. Các đồ án lớn do các công ty tư vấn nước ngoài thiết kế, họ hợp tác như thế nào với sự am hiểu địa phương của kiến trúc sư nội địa để cùng nhau xây dựng thế hệ đô thị mới tại Việt Nam trong thế kỷ 21?

Chuyên đề 1: Những đánh giá và quan điểm về quy hoạch phát triển các siêu đô thị là Hà Nội và TP.HCM.

Chuyên đề 2: Các đô thị trung bình – đô thị chức năng – đô thị du lịch tại Việt Nam, thế hệ đô thị mới thế kỷ 21.

Chủ đề 2: Kiến trúc điểm nhấn tại Hà Nội và TP.HCM – Sự bành trướng của chủ nghĩa hình thức hay tư tưởng của thời đại?

Kiến trúc cao tầng và những tổ hợp công trình ngày càng phát triển về độ lớn, quy mô sử dụng và các hình thức độc đáo mang tính phô trương. Sự “hăm dọa” của chủ nghĩa hình thức mới đang có xu hướng thống trị các tòa nhà “điểm nhấn” tại các đô thị, tại các vùng mới phát triển, hay đôi lúc mọc lên đột ngột từ những vùng đất lấn biển… Điều này cũng đang lập lại ở những lô đất vàng tại Hà Nội và TP.HCM, thậm chí cũng đua tranh xuất hiện các tòa tháp cao đột biến tại các thành phố khác ở Việt Nam. Những đồ án này đang hình thành và dần được chấp thuận. Hãy làm một cuộc khảo sát những tòa nhà mọc lên trong vòng 5 – 10 năm nữa, chúng ta hy vọng tìm ra được một kịch bản cảnh quan và thẩm mỹ kiến trúc đô thị Việt Nam trong tương lai gần. Là những nhà thiết kế hay những học giả phê bình lý luận chuyên nghiệp, có thể cùng đàm luận để xem xu thế này có bền vững về công năng, có giá trị gì đối với môi trường đô thị, có dung hòa được với bản sắc và lịch sử các đô thị Việt Nam, có thể hiện một tư tưởng thời đại hay không? Hay đơn thuần chỉ là cái không còn mới của thế giới và là cái “bắt mắt” đối với một quốc gia đang khao khát sự phát triển. Sự nhận thức và vai trò của các kiến trúc sư quốc tế đang hành nghề tại Việt Nam về vấn đề này như thế nào? Chúng ta hãy cùng tranh luận thẳng thắn để gợi mở những tầm nhìn mới cho nền kiến trúc Việt Nam.

Chuyên đề 1: Liệt kê các công trình cao tầng tại Hà Nội và TP.HCM, một kịch bản kiến trúc nào đang được xây dựng?

Chuyên đề 2: Các tổ hợp kiến trúc đa công năng tại Việt Nam đang được hình thành như thế nào tại các khu đất vàng?