Passivhaus có nguồn gốc từ Mỹ vào những năm 70. Passivhaus là một hình thức thiết kế dành cho những ngôi nhà siêu hiệu quả. Nó được phát triển bắt đầu ở Đức vào năm 1996 từ nhà vật lý học tiến sĩ Wolfgang Feist. Ông đã phát triển thiết kế dựa trên nhà siêu cách nhiệt được xây dựng tại Hoa Kỳ và Canada trong những năm 1970.
Có 5 yếu tố cơ bản trong một thiết kế Passivhaus: 1 – Cách nhiệt cao cấp; 2 – Giảm nhu cầu nhiệt; 3 – Kín gió; 4 – Cửa sổ “thu nhiệt”; 5 – Thông gió thu hồi nhiệt.
Ngôi nhà Passivhaus đầu tiên ở Anh
Tập đoàn kiến trúc sư Bere vừa qua đã ra mắt tác phẩm nhà Passivhaus đầu tiên ở Anh, được gọi là “Larch House”. Khái niệm về Passivhaus không hẳn là quá mới mẻ nhưng ứng dụng thực tế còn đếm trên đầu ngón tay. Ngay cả ở những nước tiên tiến nhất thế giới như Anh thì mới là ngôi nhà đầu tiên thuộc thể loại này.
Đây là ngôi nhà có tính năng siêu tiết kiệm năng lượng, không chỉ ứng dụng công nghệ sản xuất năng lượng như các tấm pin mặt trời, mà còn thể hiện ở những chi tiết kỹ thuật xây dựng như hệ thống cách nhiệt, hệ thống thu hồi nhiệt hiệu quả, hệ thống tái sử dụng nguồn nước… Giới thiệu tại triển lãm Quốc gia Eisteddfod tại xứ Wales, ngôi nhà Passivhaus đầu tiên ở Anh thu hút được nhiều chú ý của các chuyên gia trong ngành xây dựng về một chiến lược xây dựng xanh mới.
Đây là ngôi nhà có 3 phòng ngủ tính năng cách nhiệt cao, tấm quang điện và lớn phía đối diện cửa sổ cho phép các phòng trong nhà tiện lợi và thoải mái trong cả mùa hè và mùa đông. Hội đồng xây dựng xanh Anh quốc đã rất tự hào về thành quả đầu tiên này ở Anh quốc và hy vọng sẽ có nhiều mô hình Passivhaus nữa trên toàn quốc.
Ngôi nhà Passivhaus đầu tiên ở Pháp
Còn đây là mô hình nhà Passivhaus đầu tiên ở Pháp. Với sự ứng dụng hệ thống xây dựng Passivhaus, công ty kiến trúc Karawitz đã thiết kế ngôi nhà Passivhaus đầu tiên ở Pháp. Đây là mô hình trang trại rất truyền thống ở nông thôn. Điều đầu tiên có thể nhận thấy đó là cấu trúc tre ngoại thất tạo cảm giác gần gũi với thiên nhiên. Hệ thống tấm pin mặt trời trên mái nhà để tạo ra điện năng phục vụ nhu cầu của chính sinh hoạt của gia đình. Đây là ngôi nhà đầu tiên nhận được chứng nhận Passivhaus trong vùng Ile de France – một vùng vốn có tiếng tăm về các công trình kiến trúc và đô thị bền vững.
Công trình xanh mới này có định hướng ngay từ ban đầu với mặt tiền hướng về phía Bắc và các cửa sổ 3 lớp hướng về phía nam. Lớp tường tre ngoài cùng bảo vệ ngôi nhà khỏi ánh nắng mặt trời trực tiếp cường độ cao đồng thời cung cấp một hàng hiên thoáng mát.
Các cửa sổ và hệ thống tường đúc sẵn cách nhiệt vô cùng hiệu quả và hệ thống thông gió thu hồi nhiệt tạo không khí trong lành. Hình dạng cơ bản của ngôi nhà không chỉ làm hài hòa, đan xen vào những công trình đã có của khu vực mà còn giảm sự phơi nhiễm của các bức tường với bên ngoài, giảm cầu nhiệt ở các góc.
Điều quan trọng thực sự nằm ở bên trong tòa nhà với những lớp trần phủ gỗ và các bức tường cách nhiệt, hệ thống ánh sáng hiện đại. Sự đơn giản nhưng rất tinh tế của các chất liệu trong ngôi nhà như hệ thống sàn, tường cũng như nội thất của ngôi nhà xứng đáng được gọi là ngôi nhà Passivhaus đầu tiên ở Pháp với tuyệt tác xây dựng của tương lai (Wonder of Green Design).
Passivhaus đầu tiên tại Nhật Bản
Đây là ngôi nhà mang tính đơn giản nhưng thanh lịch được thiết kế bởi công ty Key Architects là một ví dụ hấp dẫn của thiết kế Nhật bản hiện đại. Đây chính là nhà thuộc loại nhà thụ động, siêu hiệu quả năng lượng đầu tiên tại Nhật bản. Đơn giản đến khiêm nhường nhưng bao hàm mọi tiêu chuẩn của Passivhaus được tổng hợp sự nhạy cảm tinh tế của ngành xây dựng Nhật bản ở một cấp độ mới.
Ngôi nhà siêu hiệu quả này khác xa với nhà truyền thống ở Nhật bản bởi theo truyền thống xây dựng nhà Nhật thường sử dụng hệ thống tường mỏng và khung cửa sổ đơn mà cho đến tận hôm nay vẫn còn điển hình.
Key Architects đã phải tốn nhiều thời gian lựa chọn và sử dụng vật liệu xây dựng rất chi tiết, cùng với ứng dụngkỹ thuật xây dựng để bảo đảm tính năng cần thiết của một ngôi nhà hiệu quả năng lượng. Nhà này là một ví dụ tuyệt vời về kỹ thuật xây dựng tiêu chuẩn của nhà thụ động – nó có tính năng cửa sổ 3 lớp, độ dày của tường đảm bảo tính năng cách nhiệt, các khung cửa ra vào và cửa sổ có chuẩn mực kín tối đa, đảm bảo không khí không bị rò rỉ.
Điểm cốt lõi là hệ thống thu hồi nhiệt và hệ thống lưu thông cung cấp không khí trong lành cho ngôi nhà. Một ngôi nhà có xác nhận Passivhaus thể hiện nghiêm ngặt khối lượng điện năng tiêu thụ từng thời điểm nhất định. Đây chính là ngôi nhà chuẩn mực đầu tiên ở một đất nước vốn có công nghệ cao và dư thừa tài chính.
Khánh Phương
