|
Dragon
|
 |
« vào: 19/12/2007, 11:44 » |
|
Việc phân cấp về thẩm quyền thẩm định, phê duyệt nhiệm vụ, đồ án quy hoạch chi tiết xây dựng và quản lư quy hoạch xây dựng, đă được ban hành và có hiệu lực bởi các văn bản pháp luật Nhà nước. Nhưng thực tế, việc thực hiện theo các văn bản đó c̣n nhiều vấn đề bất cập, cụ thể là tại TP.Hồ Chí Minh. V́ vậy, Sở Quy hoạch Kiến trúc của thành phố đă đưa ra 1 số giải pháp, nhằm thực hiện có hiệu quả việc phân cấp này.
T́nh h́nh thực hiện việc phân cấp trong quy hoạch xây dựng (QHXD) và quản lư quy hoạch xây dựng (QLQHXD) đô thị tại TP.HCM.
Thực hiện theo Luật xây dựng, Nghị định 08 của Chính phủ và Quyết định 137/2005/QĐ-UBND ngày 02/08/2005, Sở Quy hoạch Kiến trúc (QH-KT) đă xây dựng các văn bản hướng dẫn các quận – huyện trong việc lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch chi tiết (QHCT) xây dựng đô thị. Tuy nhiên, đến nay sau hơn một năm thực hiện việc phân cấp, tốc độ thẩm định và phê duyệt QHCT xây dựng đô thị c̣n chậm so với quy định.
Một số nguyên nhân chính làm ảnh hưởng đến chất lượng và tiến độ lập, thẩm định và phê duyệt QHCT xây dựng đô thị:
Công tác lập, xác định một số khu vực đô thị hóa để triển khai các đồ án QHCT xây dựng tỷ lệ 1/2000 đối với các huyện ngoại thành như B́nh Chánh, Nhà Bè, Cần Giờ, Hóc Môn, … trong thời gian vừa qua chưa chú trọng đến yếu tố pháp lư theo quy hoạch chung đă được phê duyệt, hoặc dự báo về động lực khả năng phát triển c̣n thấp. Do vậy, một số đồ án QHCT chưa mang tính khả thi cao, cần phải chờ hướng nghiên cứu điều chỉnh quy hoạch chung xây dựng đang tiến hành, để làm rơ hơn nội dung QHXD.
Do chưa dự báo kịp thời những thay đổi về hướng đầu tư nên một số đồ án QHCT xây dựng tỷ lệ 1/2000 vừa mới được thẩm định và phê duyệt được vài tháng, th́ lại phải nghiên cứu điều chỉnh lại khi xuất hiện các nhân tố tác động mới, làm thay đổi chức năng, tăng dân số,…
Chưa có mô h́nh thực tế về các hồ sơ thiết kế đô thị hoàn chỉnh, nên mảng công việc này vẫn chưa áp dụng đồng loạt vào các đồ án QHCT. Do vậy, khi triển khai áp dụng xem xét, thẩm định QHCT xây dựng tỷ lệ 1/500 cho các dự án đầu tư trong khu vực đă có QHCT xây dựng tỷ lệ 1/2000 được duyệt cũng chưa đạt hiệu quả cao, chưa đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất cho toàn tuyến và trục đường.
Công tác nghiên cứu thiết kế đô thị mới chỉ được triển khai nghiên cứu trên một số khu vực nội thành (thuộc khu trung tâm thành phố hiện hữu tại Quận 1, Quận 3) trên một số tuyến đường khi kết hợp với các dự án đầu tư nâng cấp chỉnh trang (như trục đường Nguyễn Văn Trỗi, trục đại lộ Đông Tây) hoặc trong một số dự án đầu tư các khu đô thị mới (như khu A – Nam Sài G̣n, khu đô thị mới Đông Thăng Long, khu đô thị công nghiệp An Phú tại huyện Hóc Môn,…). Ngoài ra, tại một số khu vực cần thiết có nghiên cứu thiết kế đô thị như các khu trung tâm công cộng cấp thành phố, cấp khu vực, các trục đường chính cấp thành phố,…) nhưng chưa có điều kiện triển khai. Do vậy, công tác thẩm định hướng dẫn các chỉ tiêu quy hoạch – kiến trúc cho từng dự án xây dựng lẻ (như tầng cao, mật độ xây dựng, hệ số sử dụng đất, …) chưa đảm bảo tính đồng bộ, thống nhất dựa trên khung pháp lư chung.
Nội dung nghiên cứu trong một số đồ án QHCT xây dựng tỷ lệ 1/2000 được các đơn vị tư vấn thiết kế quy hoạch thể hiện c̣n nặng về cập nhật hiện trạng, chưa đề ra được những giải pháp có tính khả thi trong từng giai đoạn thực hiện đồ án quy hoạch.
Công tác lấy ư kiến của nhân dân trong khu vực QHCT là một phần việc mới áp dụng, nên chưa đạt được sự thống nhất trong phương pháp tiến hành giữa các quận huyện. Thời gian lấy ư kiến thường bị kéo dài, tuy đă có hướng dẫn của Bộ Xây dựng nhưng vẫn rất khó triển khai, ảnh hưởng đến tiến độ thẩm định và phê duyệt đồ án.
T́nh h́nh nhân sự thực hiện công tác lập QHXD và QLQHXD đô thị tại TP.HCM.
Nhân sự làm công tác lập QHXD ở các đơn vị tư vấn:
Theo quy định tại Nghị định 08, để được tham gia thiết kế về QHXD, th́ các đơn vị tư vấn thiết kế cần đủ năng lực, nhân sự, kinh nghiệm thiết kế. Tuy nhiên, do nhu cầu triển khai lập QHCT phục vụ công tác quản lư xây dựng tại các địa phương với số lượng lớn, rất nhiều đơn vị tư vấn thiết kế được các địa phương giao thực hiện các đồ án QHCT thông qua phương án chỉ định thầu thiết kế. Như vậy, khi đơn vị tư vấn thiết kế chưa đủ năng lực th́ chất lượng nghiên cứu đồ án c̣n thấp, dẫn đến t́nh trạng hồ sơ QHCT khi chuyển Sở QHKT thẩm định phải chỉnh sửa nhiều.
Nhiều đơn vị tư vấn thiết kế không đủ kỹ sư chuyên ngành, nên có t́nh trạng kiến trúc sư thiết kế cả phần hạ tầng kỹ thuật, nhưng lại không đảm bảo đúng quy định, nội dung nghiên cứu như Thông tin 15 của Bộ Xây dựng đă quy định. Có trường hợp đơn vị tư vấn thiết kế không đủ khả năng triển khai tiếp đồ án QHCT sau khi nhận được nội dung hướng dẫn của Sở QHKT. Điều đó gây khó khăn cho địa phương khi không thể phê duyệt chính thức, nên thiếu cơ sở pháp lư để quản lư xây dựng.
Nhân sự làm công tác quản lư đô thị tại các quận, huyện:
Nhân sự làm công tác quản lư đô thị tại các quận, huyện c̣n thiếu, tŕnh độ chuyên môn c̣n hạn chế và không đủ nhân sự chuyên ngành nên khi được giao việc thẩm định, phê duyệt và quản lư trên địa bàn rộng lớn th́ gặp nhiều khó khăn (có huyện cũng chỉ có 1 kiến trúc sư và 2 kỹ sư xây dựng, mà phải quản lư địa bàn rộng 30.000-40.000 ha). Tŕnh độ cán bộ có hạn nên công tác tham mưu cho lănh đạo các quận, huyện c̣n thấp, chưa xây dựng được các chính sách quản lư và phát triển đô thị tại địa phương. Kế hoạch bồi dưỡng nâng cao tŕnh độ chuyên môn cho nhân sự tại các quận huyện chưa kịp với nhu cầu công tác cần đảm đương sau khi Nghị định 08 ban hành. Do vậy, khả năng hướng dẫn, kiểm soát những nội dung nghiên cứu của các đơn vị tư vấn thiết kế về quy hoạch c̣n hạn chế.
Nhân sự làm công tác quản lư đô thị tại Sở QHKT cùng trong t́nh trạng như trên (đặc biệt là kỹ sư đô thị) nên t́nh trạng quá tải và chậm trễ trong thẩm định đồ án QHCT xây dựng c̣n xảy ra thường xuyên. Đồng thời do thiếu các quy định pháp lư cụ thể, nên cán bộ thụ lư c̣n lúng túng trong việc vận dụng vào thực tiễn và chất lượng thẩm định hồ sơ không cao.
T́nh h́nh thực hiện các chỉ tiêu QHKT theo quy chuẩn xây dựng Việt Nam cũng có một số bất cập.
Trong quy chuẩn xây dựng đă ban hành, chỉ xác định chỉ tiêu đất dân dụng và đất khu ở cho đô thị từ loại 6 đến loại 1, trong đó TP.HCM là đô thị đặc biệt, nhưng cũng chỉ được áp dụng như đô thị loại 1. Ngoài ra chỉ tiêu áp dụng cho khu nhà ở đô thị (hiện hữu, phát triển) cũng như dạng nhà ở nông thôn ở các huyện ngoại thành chưa được phân biệt, xác định cụ thể để quản lư. Trên cơ sở đó, khó xác định ranh giới giữa khu dân cư đô thị và các điểm dân cư nông thôn để xác định cấp quản lư, thẩm định và phê duyệt hồ sơ QHCT.
Quy chuẩn xây dựng năm 1996 của Bộ Xây dựng có xác định chỉ tiêu đất công tŕnh công cộng cho khu ở, cho đất dân dụng. Tuy nhiên, nếu tính tổng số chỉ tiêu các công tŕnh công cộng (trường học, y tế, thể dục – thể thao, văn hóa, chợ, …) th́ lại cao hơn chỉ tiêu đất công tŕnh công cộng nêu trên.
Hiện nay có một số dự án đầu tư liên quan đến công tŕnh ngầm (băi đậu xe ngầm, metro, …) nhưng các hướng dẫn, quy định cụ thể về không gian ngầm giữa các dự án khai thác kinh doanh (băi đậu xe ngầm) với hành lang quản lư các công tŕnh hạ tầng kỹ thuật ngầm (cấp thoát nước, điện, metro, …) c̣n chưa rơ, gây khó khăn trong công tác thẩm định và phê duyệt.
b]Giải pháp để thực hiện việc phân cấp trong QHXD và quản lư QHXD đô thị tại TP.HCM. [/b]
Sở QH-KT đă phối hợp với các quận, huyện đề xuất phân vùng các khu vực thuộc thẩm quyền phê duyệt QHCT của UBND TP: bao gồm khu trung tâm thành phố, các khu đô thị mới, các khu trung tâm công cộng cấp thành phố, các trục đường chính của thành phố,… Trong quá tŕnh tổ chức thực hiện, tùy theo tính chất của đô thị tại từng khu vực và nguồn vốn đầu tư xây dựng theo quy hoạch trong giai đoạn thẩm định nhiệm vụ QHCT xây dựng đô thị của từng đồ án, Sở QHKT sẽ có ư kiến cụ thể về cấp thẩm quyền phê duyệt QHCT cho phù hợp. Việc xác định cụ thể phạm vi từng đồ án QHCT xây dựng đô thị thuộc thẩm quyền phê duyệt của UBND Thành phố sẽ được Sở QHKT phối hợp UBND các quận huyện để xem xét, xác định trong giai đoạn thẩm định nhiệm vụ QHCT xây dựng đô thị.
Quy hoạch mặt bằng Đại học FPT giai đoạn 1 (2007-2008), Khu Công nghệ cao Ḥa Lạc
Thực hiện quyết định 137/2005/QĐ-UBND của UBND Thành phố, Sở đă xây dựng các văn bản để hướng dẫn về giải quyết hồ sơ phê duyệt QHCT xây dựng đô thị tỉ lệ 1/500 – 1/2000. Để cải tiến quy tŕnh lập, thẩm định và phê duyệt QHCT xây dựng đô thị, sau khi tiếp thu ư kiến đóng góp của các sở ngành và quận huyện, Sở đă ban hành bổ sung văn bản số 2220/TB-SQHKT ngày 3/8/2006, về việc áp dụng các loại văn bản quản lư QHXD đô thị và hướng dẫn thành phần hồ sơ liên quan nộp tại Sở QHKT.
Từ tháng 10/2005, Sở đă áp dụng quy tŕnh thẩm định hồ sơ QHCT 1/2000 và 1/500 theo ISO 9001-2000. Việc kết hợp thực hiện quy tŕnh theo ISO với việc tăng cường nhân sự quản lư địa bàn, đă góp phần giảm sự quá tải và tăng nhanh tốc độ xử lư hồ sơ. Việc tổ chức các Hội đồng nhánh: quy hoạch, hạ tầng kỹ thuật và kiến trúc cảnh quan, rồi hàng tuần đưa hồ sơ QHCT ra xem xét, sẽ đảm bảo yếu tố tập thể, xem xét toàn diện hơn và nâng cao được chất lượng thẩm định, tránh yếu tố cá nhân, thiên vị.
Sở đă phân công một số pḥng chuyên môn hỗ trợ quận, huyện trong công tác quản lư thực hiện QHXD. Sở QH-KT sẽ theo sát hướng dẫn, trao đổi với quận, huyện trong suốt quá tŕnh lập nhiệm vụ và đồ án QHCT, để đẩy nhanh tiến độ thẩm định và phê duyệt QHCT 1/2000. Tăng cường sự phối hợp, thường xuyên trao đổi thông tin với các sở, ban, ngành trong Thành phố, để triển khai đồng bộ giữa quy hoạch ngành với QHXD và kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong quá tŕnh lập và quản lư QHCT tại địa phương.
Bên cạnh đó, UBND các quận huyện cần báo cáo các khó khăn vướng mắc đối với các đồ án QHCT xây dựng chưa được phê duyệt, mặc dù đă có ư kiến thẩm định của Sở. UBND quận, huyện cần nghiên cứu rà soát nắm vững địa bàn, phân tích, t́m kiếm để chỉ ra được các động lực, cơ hội phát triển cho từng khu vực. Tính khả thi của các đồ án quy hoạch cần được chú trọng, tránh hiện tượng tái xuất hiện các “dự án treo” cũng như việc làm quy hoạch nhưng lại quá “tôn trọng hay vẽ lại hiện trạng”.
Giải pháp cho vấn đề nhân sự thực hiện công tác quản lư QHXD đô thị tại TP.HCM.
Tiếp tục tăng cường nhân sự làm công tác quản lư quy hoạch xây dựng tại Sở QHKT và địa phương (đặc biệt là cán bộ làm công tác quản lư về hạ tầng kỹ thuật) để góp phần nâng cao năng lực tham mưu. Cần nâng cao tŕnh độ cho nhân sự của Sở và các quận huyện, Sở đă tổ chức hội nghị tập huấn, tổ chức khóa bồi dưỡng kiến thức quản lư đô thị đầu tiên và một số hội thảo chuyên đề. Trong ṿng 6 tháng gần đây, các quận huyện cũng bổ sung được trên 20 nhân sự mới.
Tuy nhiên, để thu hút và giữ được nhân sự làm việc ổn định và lâu dài cho các cơ quan quản lư QHXD, cần cải thiện cơ chế chính sách về tiền lương hiện nay.
Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện quy tŕnh thiết kế QHXD đô thị và chỉ tiêu quy hoạch kiến trúc theo quy chuẩn xây dựng Việt Nam.
Cần rà soát, điều chỉnh các chỉ tiêu quy hoạch – kiến trúc trong tiêu chuẩn, quy chuẩn xây dựng phù hợp với các loại h́nh đô thị hiện nay: chỉ tiêu sử dụng đất phù hợp theo hướng xây dựng các đô thị mới tập trung nhà ở cao tầng kết hợp thương mại, dịch vụ trong các khu vực khác nhau (trong nội thành, trong khu đô thị mới ở quận ven).
Từ vùng đầm lầy giờ đây đă mọc lên khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng đầy triển vọng mở ra môi trường sống mới.
Chỉ tiêu quy hoạch – kiến trúc đối với các khu ở khi áp dụng cho QHCT xây dựng từng phường các quận nội thành cải tạo, cần có tỉ lệ gia giảm thích hợp đối với từng loại h́nh nhà ở khác nhau (nhà phố, biệt thự, chung cư, kể cả trường hợp bố trí chung cư xen cài,…) khi áp dụng quy chuẩn xây dựng.
Tiến hành nghiên cứu phân cấp đô thị trên địa bàn thành phố và xây dựng các chỉ tiêu kiến trúc –quy hoạch tưng ứng cho từng khu vực trên địa bàn thành phố để áp dụng.
Thành phố đề xuất áp dụng một số giải pháp mới trong quá tŕnh triển khai QHCT xây dựng đô thị tỷ lệ 1/2000 theo hướng: phân kỳ từng mốc thời gian nhất định trong công tác lập – thẩm định – phê duyệt quy hoạch tại các khu vực, dựa trên khả năng xác định những động lực cụ thể, phù hợp với quá tŕnh phát triển và khả năng tài chính của địa phương, để từng bước cải thiện các chỉ tiêu quy hoạch, tiến đến tiệm cận các chỉ tiêu theo quy định vào năm 2020 như định hướng.
Kiến nghị việc lập QHXD đô thị không nhất thiết áp dụng theo ranh giới quản lư hành chính, mà tùy khu vực sẽ lựa chọn theo ranh giới đô thị (có thể theo hướng liên phường, kể cả trường hợp liên quận, xác định bằng các mối quan hệ các khu chức năng với nhau, theo các trục đường chính, …), nhằm hạn chế bớt t́nh trạng phải giải tỏa nhà dân để tạo quỹ đất công tŕnh công cộng, trong khi nó đă có ở khu vực kế cận, đáp ứng được bán kính phục vụ theo quy định.
Việc lập mô h́nh trong đồ án QHCT xây dựng tỷ lệ 1/2000 (theo quy định trong Nghị định 08 của Chính phủ), mà áp dụng đại trà trong tất cả các đồ án QHCT 1/2000 là khó khả thi. Kiến nghị là: kết hợp việc lập mô h́nh và thiết kế đô thị trong giai đoạn trước mắt, cần triển khai torng các khu vực chính như sau: Các khu trung tâm công cộng cấp thành phố, cấp khu vực như khu hành chính, khu văn hóa, thể dục thể thao,… các trục đường chính cấp thành phố có tính chất cửa ngơ đô thị; Các khu chức năng có tính chất đặc biệt của thành phố. Một số khu vực khác có thể thay mô h́nh bằng phối cảnh 3D với các góc nh́n khác nhau sẽ dễ dàng nhân bản và thuận tiện trong lưu trữ.
Khu căn hộ Sky Garden thuộc khu đô thị mới Phú Mỹ Hưng
Cần có hướng dẫn cụ thể hơn đối với dạng hồ sơ QHCT xây dựng tỉ lệ 1/500 thuộc các dự án đầu tư xây dựng công tŕnh ngầm (băi đậu xe ngầm kết hợp với kinh doanh thương mại dịch vụ,…) trong đó cần xác định rơ: Cơ quan thẩm định, cơ quan phê duyệt, thành phần hồ sơ QHCT tỷ lệ 1/500, sự phối hợp giữa các cơ quan thẩm định và phê duyệt, đối tượng cần lấy ư kiến, các quy định về quản lư giữa công tŕnh xây dựng và các công tŕnh hạ tầng kỹ thuật khác (giới hạn các công tŕnh ngầm, liên kết về tầng hầm công cộng với hệ thống hạ tầng kỹ thuật chung thành phố, nội dung thẩm định, …)
Cần nghiên cứu cụ thể và đề xuất thành quy định, cách tiến hành đối với việc lấy ư kiến người dân khi thực hiện quy hoạch, đảm bảo theo đúng yêu cầu của Nghị định 08.
Cần có mẫu quy chế quản lư QHCT xây dựng để thống nhất nội dung trước khi lấy ư kiến của nhân dân và trước khi phê duyệt (như quy định tại điều 27 - Nghị định 08 của Chính phủ.)./.
TS. Nguyễn Trọng Ḥa
|
