Tết Tân Mão đang đến trong cái lạnh tái tê, người Hà Nội tấp nập sắm quần áo, máy sưởi, túi chườm, tấm dán… Còn ở một xóm bè ven sông Hồng, những gia đình nghèo khó đang sống trong giá lạnh những ngày giáp tết.
Đó là hơn mười căn nhà nổi chắp vá tạm bợ bởi gỗ ván, tôn rách, bạt cũ hay rèm vải và ngự trên các thùng phuy nằm lạnh lẽo trên sông Hồng, đoạn đi qua phường Phúc Xá, Quận Ba Đình.
Gió sông Hồng thổi tới tấp còn người trong xóm đang cúm rúm đi bộ trên bãi. “Hướng dẫn viên” của chúng tôi là bé Hà, năm nay đã 13 tuổi nhưng mới chỉ học lớp 4 do đi học muộn.
Trời rất lạnh nhưng cô bé chỉ mặc 2 chiếc áo mỏng, chân đi dép: “Ở đây nhiều cũng quen chị ạ. Tí nữa chị vào nhà em là ấm ngay”, Hà nói.
- Ảnh bên : Bà Lĩnh chống bè đi đón khách (Ảnh: T.T.H)
Từ trong “căn nhà” của Hà, một người phụ nữ trung niên tươi cười chống chiếc bè tự chế ra đón chúng tôi. Người bà xiêu vẹo vì gió, phải mất vài phút, chiếc bè mới đưa chúng tôi đến nhà của bà.
Đó là căn nhà lợp bằng ván gỗ, thủng lỗ chỗ, che đậy nham nhở, diện tích chỉ khoảng 7 mét vuông nhưng chứa bên trong tận 6 người và một đàn chó 7 con và 1 chú mèo cùng sinh sống.
Bà Lĩnh, mẹ của Hà cho biết, ở xóm bè này, hầu như nhà nào cũng đông như vậy. Có lẽ vì đông đúc nên trong mỗi căn nhà, hình như đỡ lạnh hơn.
Trời lạnh, việc sinh hoạt của cả xóm đều bị ảnh hưởng, trẻ con không dám ra ngoài chơi, người lớn không đi làm vì không có người thuê. Bữa ăn lẽ ra phải ngon hơn, nhiều hơn trong những ngày giá lạnh thì lại vơi dần, nhiều khi chỉ là mì tôm.
Có những hôm lạnh quá, người dân ở đây phải đốt lửa sưởi ấm. Nhưng cái chết thương tâm của bà Phương và cháu Hải trong một vụ cháy vì đốt sưởi khiến mọi người không dám đốt lửa trong nhà nữa.
Tuy nhiên, điều làm chúng tôi bất ngờ là ngoài tấm lòng dành cho nhau như một đại gia đình, những người dân xóm bè còn nhận được sự chia sẻ của rất nhiều tấm lòng hảo tâm.
Khi chúng tôi đến nơi, cũng là lúc một lô hàng gồm rất nhiều quần áo ấm được học sinh, sinh viên, công nhân viên chức gửi tới.
Chị Hoa, một thành viên của xóm vui vẻ cho biết, quần áo của cả nhà chị đều là đồ được cho hết. Ngoài ra, nhiều đồ dùng như tủ quần áo, bàn ghế, chăn gối… cũng được gửi đến xóm bè.
Đối với các em bé, đồ chơi, bánh kẹo là những phần quà được các em mong đợi nhất. Gặp chúng tôi, một bé gái 10 tuổi tên Nhi hồn nhiên nói: “Em thích nhất là gấu bông mới được tặng. Ôm gấu bông thì hết lạnh luôn!”.
Dù vậy, chúng tôi không khỏi băn khoăn khi cái tết đã cận kề mà không khí xóm bè vẫn chỉ như ngày thường. Đại đa số người dân xóm bè sống bằng nghề nhặt phế liệu, làm thuê, hoặc bán hàng nước, thu nhập thấp nên không ai có đủ tiền để sắm sửa tết.
Chị Hoa cho hay, hoa năm nay cũng đắt hơn năm ngoái. “Có lẽ, chúng tôi phải dùng hoa giả của năm cũ để chơi tết”, chị Hoa nói. Hỏi mỗi nhà sẽ có bao nhiêu bánh chưng, bao nhiêu kẹo bánh, các chị cũng chỉ cười không nói.
Đợt rét đậm, rét hại sẽ kéo dài ít nhất cũng đến hết tuần này, trong khi tết âm lịch đang tới gần, không biết người dân xóm bè Phúc Xá sẽ ăn tết ra sao, liệu những căn nhà không móng chắp vá đơn sơ ấy có chịu nổi những cơn gió mùa thông thốc của sông Hồng…
Và đến bao giờ, những người dân nghèo khó ấy mới được sống trong ngôi nhà “có móng”?
Tào Thanh Huyền
