“Nếu không dám đột phá, loại bỏ hoàn toàn những quy định chồng chéo trong vấn đề quy hoạch để xây dựng mới mà chỉ tiếp tục bàn cách khắc phục dựa trên những tồn tại cũ sẽ rất khó thành công”.
Lộn xộn, vừa thừa vừa thiếu, chất lượng thấp, là những nhận định chung của TS Lê Thị Kim Dung, Phó Vụ trưởng Vụ Quản lý Quy hoạch (Bộ Kế hoạch và Đầu tư) khi nói về thực trạng quy hoạch phát triển kinh tế – xã hội của Việt Nam hiện nay. Theo bà Dung, kết quả điều tra năm 2010 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho thấy, những hạn chế chủ yếu của các quy hoạch vùng và địa phương đó là chưa đủ tính chiến lược, nhất là quy hoạch phát triển các công trình hạ tầng lớn, các ngành, sản phẩm chủ lực cho từng vùng lãnh thổ. Mặt khác, chất lượng của các dự báo chưa cao nên một số quy hoạch bị phá vỡ, nhiều dự án quy hoạch phải điều chỉnh trong thời gian ngắn. “Đáng lưu tâm là tất cả các đối tượng điều tra, gồm các nhà lãnh đạo, tham mưu, các kỹ thuật viên đều cho rằng các quy hoạch hiện nay đang bị chồng chéo, trùng lặp, gây lãng phí”, bà Dung nói.
(Ảnh: Lê Hồng Thái)
Cùng quan điểm này, TS Phạm Sỹ Liêm, Phó Chủ tịch Tổng hội Xây dựng Việt Nam cho rằng, sự chồng chéo thể hiện rất rõ khi trong mọi quy hoạch tổng thể kinh tế xã hội vùng đều đã có quy hoạch sử dụng đất đai, xây dựng, giao thông v.v.. Tuy nhiên, các địa phương đều có những quy hoạch đất đai và xây dựng riêng, gây lãng phí nguồn lực rất lớn. Ông Liêm cũng cho rằng, tầm nhìn của các quy hoạch tổng thể kinh tế xã hội vùng chưa cao, nên quy hoạch dễ bị thay đổi. “
Ở góc độ địa phương, đại diện Sở Kế hoạch – Đầu tư tỉnh Lào Cai thừa nhận, các mục tiêu quy hoạch tổng thể kinh tế xã hội vùng và các mục tiêu phát triển hàng năm của địa phương thường ít gặp nhau. Quy hoạch tổng thể các địa phương lập ra thường lớn hơn tiềm lực thực tế. “Quy hoạch cứ lập ra, còn có thực hiện được hay không, thực hiện như thế nào thì không ai kiểm tra, đánh giá, chịu trách nhiệm”, vị đại diện này chia sẻ.
Khẳng định quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế – xã hội vùng là rất quan trọng, tuy nhiên một đại diện của Viện Chiến lược và Phát triển giao thông – vận tải cho rằng, không nên quá đặt nặng quy hoạch này. Thực tế hiện nay, quy hoạch xây dựng, giao thông, sử dụng đất đều phải “đảm bảo hài hòa với quy hoạch tổng thể phát triển kinh tế – xã hội vùng”, trong khi chất lượng các quy hoạch ngành trong quy hoạch tổng thể đều rất yếu. Vị này cũng cho rằng, cần sớm ban hành Luật Quy hoạch với một khung chính sách đầy đủ cả chế tài kiểm tra, xử lý trách nhiệm trong việc phê duyệt quy hoạch không hiệu quả, như vậy mới nâng cao được chất lượng quy hoạch.
Ông Lưu Bích Hồ, nguyên Viện Trưởng Viện Chiến lược Phát triển cho rằng, đã đến lúc phải nhìn thẳng vào sự thật với tư duy đột phá mới có thể thay đổi được những chính sách chồng chéo của công tác quy hoạch. “Nếu không dám đột phá, loại bỏ hoàn toàn để xây dựng mới mà chỉ tiếp tục bàn cách khắc phục dựa trên những tồn tại cũ sẽ khó có thể thành công”, ông Hồ khẳng định.
Phan Long
