Chung cư. Một loại hình bất động sản. Một kiểu không gian sống. Một nơi bạn có thể gọi là Nhà để trở về sau một ngày rong chơi khắp phố.
Chung cư. Nơi có những không gian chung và riêng. Nơi có những giao thoa đa dạng của nhiều nếp sống khác nhau. Nơi vẫn được gọi là nhà để trở về.
Bỏ qua những căng thẳng về pháp lý và sở hữu, bài viết chỉ sẽ là những tản mạn thô mộc về loại hình bất động sản khá đặc trưng này.
Chung cư tại Việt Nam có một lịch sử phát triển non trẻ và không liên tục trong chuỗi tiến hoá của đô thị Việt Nam. Trong thời kỳ đầu của đô thị Việt Nam, tại miền Bắc chung cư Việt Nam chịu ảnh hưởng của kiến trúc và đô thị của Liên Xô (cũ) và Cuba. Trong khi đó tại miền Nam, vào những năm 60-70, kiến trúc chung cư chịu ảnh hưởng từ tư duy đô thị thuộc địa của Pháp và đặc biệt Mỹ sau đó.
Sau khi thống nhất đất nước, trong khi chung cư tại Miền Bắc vẫn giữ được những nét ảnh hưởng và tiếp tục phát triển trong một thời gian tiếp theo thì tại miền Nam loại hình nhà ở này gần như ít tiến hóa tiếp. Trong thời điểm này, chung cư và nhà tập thể (những công trình có mục đích sử dụng khác được phân chia cho rất nhiều hộ dân để ở) gần như đồng nghĩa với nhau. Nhìn chung có rất ít chung cư mới được xây dựng tại miền Nam trong giai đoạn trước năm 1990. Nhà trên đất được ưa chuộng. Sở thích này ảnh hưởng sâu đậm đến sự phát triển của đô thị Việt Nam đến tận ngày nay.
- Ảnh bên : hồ bơi trong chung cư là một không gian cộng đồng rất thú vị, là nơi thư giãn và phục hồi sức khỏe lý tưởng
Trong khoảng 10 năm trở lại đây, chung cư bắt đầu có những bước phát triển và tiến hoá với nhiều cung bậc khác nhau và đang trở thành một sự lựa chọn về không gian sống của của nhiều người dân. Những tên dự án được nhắc tới rất nhiều như Saigon Pearl, The Manor, Chung cư Phú Mỹ, Thiên Lộc Tower,…
Chung cư tại Việt Nam trong khoảng 3 năm gần nhất luôn là một đề tại hấp dẫn đối với tất cả mọi người. Đối với nhà đầu tư là làm sao tạo ra được những sản phẩm để có thể đáp ứng nhu cầu của thị trường. Đối với người mua thì có những kỳ vọng khác nhau. Họ có thể kỳ vọng về sự gia tăng giá trị của sản phẩm trong tương lai hoặc kỳ vọng vào một không gian sống thú vị hơn so với nơi họ đang sống. Đối với các nhà quản lý là làm sao tạo ra được những không gian đô thị tiến bộ và giải quyết được nhu cầu ở cho người dân.
Trong thời điểm này, thị trường chung cư chứng kiến nhiều sự pha trộn các định nghĩa khác nhau về kiến trúc chung cư cũng như phong cách sống chung cư đến từ các nước khác nhau trong khu vực. Gần nhất, chúng ta có thể kể đến sự ảnh hưởng mạnh mẽ của kiến trúc và phong cách sống chung cư từ Singapore, sau đó có thể kể đến sự ảnh hưởng của kiến trúc chung cư từ Hàn Quốc, từ Hồng Kông. Và đương nhiên chúng ta vẫn phải nói đến các chung cư do Việt Nam thiết kế và thi công. Tất cả điều này tạo nên một sự pha trộn đa dạng và thú vị cho bộ mặt và lối sống của đô thị Việt Nam.
- Ảnh bên : Sân chơi an toàn và rộng rãi cho trẻ em là điều mà các loại hình ở khác khó có thể tạo dựng
Có những chung cư thấp tầng. Có những chung cư cao tầng. Có những chung cư chỉ gồm một khối công trình đơn độc. Nhưng cũng có những khu chung cư là cả một quần thể bao gồm rất nhiều tháp, nhiều công trình và dịch vụ khác nhau. Đó như là một thành phố nhỏ tồn tại trong một đô thị lớn.
Tất cả chỉ để phục vụ phù hợp những nhu cầu và ước muốn đa dạng nhất của con người.
Vì chung cư là một thành phố thu nhỏ trong một đô thị lớn nên sẽ tồn tại những nhu cầu thiết yếu và thư giãn cho cuộc sống của con người.
Sẽ cần có những cửa hàng tạp hoá hay còn gọi là cửa hàng tiện lợi. Sẽ cần có những dịch vụ chăm sóc sắc đẹp và sức khoẻ như spa, hớt tóc. Sẽ cần có những không gian sinh hoạt cộng đồng, không gian thư giãn như cafe… Và cùng sẽ rất cần những không gian cho thiếu nhi như nhà trẻ, sân chơi và không gian xanh với sân vườn.
Những không gian và dịch vụ này có thể tồn tại bên trong quần thể chung cư hoặc ở những không gian lân cận bên ngoài.
Không gian cảnh quan xanh tươi và khoảng cách thoáng mát giữa các khối công trình đem lại giá trị tốt cho dự án
Không gian sân chơi công cộng đem lại nhiều cơ hội gặp gỡ và tạo ra tình nghĩa láng giềng tốt đẹp
NHỮNG GÓC RIÊNG VÀ CHUNG
Cuộc sống trong chung cư cần có sự tôn trọng các vùng không gian và văn hoá gia đình khác nhau của từng chủ thể. Bước ra khỏi cửa căn hộ là những không gian hành lang và sảnh thang máy, nơi cư dân bắt đầu có cơ hội gặp nhau mỗi sáng hoặc chiều. Họ có thể chào nhau đôi ba câu hoặc nở một nụ cười nhẹ nhàng trong thang máy để cuộc sống bớt khô khan.
Bước xuống tầng trệt sẽ là những không gian sân và vườn. Tùy theo cấp độ và quy mô của từng chung cư, độ lớn của không gian sân và vườn sẽ thay đổi. Có nơi tầng trệt chỉ toàn là những bề mặt khô cứng, một vài cây xanh được trồng một cách chiếu lệ. Nhưng cũng có những không gian tầng trệt chung cư xanh mát với những mảng cỏ, những bụi cây và mảng xanh tươi mát. Những không gian sân vườn này là không gian riêng của cư dân sinh sống trong chung cư và không dành cho những người bên ngoài. Đây gọi là không gian riêng trong không gian chung, một sự lồng ghép vô hình hơi trừu tượng nhưng cần thiết.
Cư dân có thể tìm thấy cho chính mình những góc không gian ưu thích. Có thể là một góc ghế đá, là một bậc cấp nào đó, hoặc cũng có thể thư giản dưới bóng mát cây xanh. Họ cũng có thể đi dạo quanh sân vườn, tìm đến không gian mặt nước hoặc hồ bơi để tái tạo năng lượng.
Trong chung cư sẽ có nhiều sự lựa chọn đa dạng cho nhu cầu thưởng thức không gian khác nhau.
Không gian sân vườn đem lại nhiều sự lựa chọn nhiều không gian khác nhau cho nhiều lứa tuổi
Cộng đồng chung cư gắn liền với một cộng đồng nhà ở (villa, nhà phố) đem đến một sự đa dạng văn hóa thú vị, tạo nhiều cơ hội cho kinh doanh dịch vụ
NHỮNG NHỊP ĐIỆU SỐNG
Trong chung cư tồn tại những nhịp điệu sống khác nhau của các nhóm cư dân khác nhau.
Buổi sáng đầu giờ, tôi thấy sự nhộn nhịp hối hả của những con người thuộc về thế giới công sở đi làm và những em học sinh chờ xe hoặc tự đến trường.
Sau giờ này, chung cư sẽ là một thế giới yên tĩnh, một thế giới của các trẻ em và các chị ô-sin. Các chị “đuổi bắt” theo các em để hoàn tất bữa ăn sáng trong khi một số khác thì phơi nắng hoặc chơi đùa cùng nhau.
Buổi chiều lại là một thế giới khác. Một thế giới của các học sinh, của các ông bố bà mẹ cùng nhau vui chơi nhẹ nhàng sau một ngày làm việc học tập. Họ có thể đi dạo, vận động hay chỉ đơn giản ngồi nói chuyện với nhau.
Một cộng đồng có sự đa dạng văn hoá và những nhịp điệu sống khác nhau.
Một cộng đồng mà một người có thể quen và biết hàng trăm người.
Các dự án chung cư cần tạo ra thêm không chỉ diện tích ở mà cả diện tích mảng xanh sân vườn. Đó chính là giá trị gia tăng cho dự án bất động sản. Hình vẽ minh họa: Dự án Thiên Lộc Tower (nguồn: syntaxpd.com)
CHUNG CƯ TRONG SỰ TIẾN HOÁ CỦA LỐI SỐNG
Chung cư tại Việt Nam sẽ còn cần những bước tiến hoá dài để có thể định hình và tạo dựng một lối sống trong xã hội hiện đại luôn biến chuyển. Sự tiến hóa về hình thức kiến trúc đến từ các công ty thiết kế kiến trúc. Sự tiến hoá về nhận thức thẩm mỹ và công năng đến từ nhà đầu tư. Sự tiến hoá về văn hóa “chung-riêng” trong chung cư đến từ nhà đầu tư và người sử dụng. Sự tiến hóa về các giải pháp quản lý đô thị và công trình đến từ các nhà quản lý.
Và cá nhân tôi, vẫn luôn mơ, sẽ ngày càng có nhiều chung cư tốt và đẹp, và do chính các kiến trúc sư, công ty xây dựng và các nhà phát triển bất động sản của Việt Nam thực hiện.
Bởi vì chung cư, chắn chắn, sẽ là một loại hình ở chiếm đa số trong tương lai rất gần, khi mà đất thì chật người thì đông và đông hơn.
Ths.KTS Trần Thái Nguyên – Công ty SYNTAX Planning.Design
