By using this site, you agree to the Privacy Policy and Terms of Use.
Accept
Ashui.comAshui.comAshui.com
  • Home
    • Bookmarks
    • English
      • News
      • Projects
      • Products
    • Ashui Awards
    • Giới thiệu
    • Quảng cáo / PR
    • Liên hệ
  • Tin tức / Sự kiện
    • Tin trong nước
    • Tin thế giới
    • Sự kiện
    Tin tức / Sự kiệnĐọc tiếp
    TP.HCM tổ chức triển lãm quy hoạch tổng thể trong một tháng để người dân tham quan
    Ashui.com 18/11/2026
    Khoa học công nghệ tạo động lực tăng trưởng mới cho ngành Xây dựng
    Tạp chí Xây dựng 17/11/2026
    Dự án Trường mầm non Gia Lai được vinh danh tại Nuvocotto Terracotta Design Award 2026
    Ashui.com 16/11/2026
    Trao Giải thưởng Loa Thành lần thứ 38 – năm 2026
    Báo Xây dựng 15/11/2026
    VTN Architects được vinh danh tại Giải thưởng Kiến trúc Quốc tế AIA 2026
    Ashui.com 15/11/2026
  • Chuyên mục
    • Kiến trúc
    • Nội – ngoại thất
    • Quy hoạch đô thị
    • Bất động sản
    • Năng lượng – Môi trường
    • Phong thủy
  • Công nghệ
    • Công nghệ mới
    • Giải pháp
    • Xu hướng
    • Ứng dụng
  • Vật liệu / Thiết bị
    • Vật liệu xây dựng
    • Trang thiết bị
    • Trang trí nội ngoại thất
    • Thị trường
  • Dự án
    • Giới thiệu dự án
    • Tư vấn thiết kế
    • Kinh tế / Pháp luật
  • Tương tác
    • Chuyên đề
    • Góc nhìn
    • Phản biện
    • Đối thoại
    • Q&A
    • Điểm đến
    • Nhìn ra thế giới
  • Cộng đồng
    • Kiến trúc sư
    • Kỹ sư
    • Thiết kế / Sáng tạo
    • Sinh viên
    • Tuyển dụng
    • Ashui Awards Tour
    • CLB Điện ảnh Kiến trúc
    • CLB Kiến trúc Xanh TPHCM
Font ResizerAa
Ashui.comAshui.com
Font ResizerAa
  • Home
  • Tin tức / Sự kiện
  • Chuyên mục
  • Công nghệ
  • Vật liệu / Thiết bị
  • Dự án
  • Tương tác
  • Cộng đồng
  • Home
    • Bookmarks
    • English
    • Ashui Awards
    • Giới thiệu
    • Quảng cáo / PR
    • Liên hệ
  • Tin tức / Sự kiện
    • Tin trong nước
    • Tin thế giới
    • Sự kiện
  • Chuyên mục
    • Kiến trúc
    • Nội – ngoại thất
    • Quy hoạch đô thị
    • Bất động sản
    • Năng lượng – Môi trường
    • Phong thủy
  • Công nghệ
    • Công nghệ mới
    • Giải pháp
    • Xu hướng
    • Ứng dụng
  • Vật liệu / Thiết bị
    • Vật liệu xây dựng
    • Trang thiết bị
    • Trang trí nội ngoại thất
    • Thị trường
  • Dự án
    • Giới thiệu dự án
    • Tư vấn thiết kế
    • Kinh tế / Pháp luật
  • Tương tác
    • Chuyên đề
    • Góc nhìn
    • Phản biện
    • Đối thoại
    • Q&A
    • Điểm đến
    • Nhìn ra thế giới
  • Cộng đồng
    • Kiến trúc sư
    • Kỹ sư
    • Thiết kế / Sáng tạo
    • Sinh viên
    • Tuyển dụng
    • Ashui Awards Tour
    • CLB Điện ảnh Kiến trúc
    • CLB Kiến trúc Xanh TPHCM
Các kênh mạng xã hội
  • Advertise
© 2000-2025 Ashui.com. All Rights Reserved.
Quy hoạch đô thị

Đô thị Sài Gòn, những gì còn mất

Ashui.com 11/10/2014
8 phút đọc
SHARE

Bảo tồn lâu dài cảnh quan hay điểm nhấn đặc trưng của đô thị chính là tích tụ và di truyền ký ức lịch sử – văn hóa đô thị cho những thế hệ cư dân đô thị nối tiếp nhau.

 

Sài Gòn, đô thị sông nước

Sông Sài Gòn là đường giao thông thủy quan trọng nhất, cảng Sài Gòn là cửa ngõ thông thương với nước ngoài. Hệ thống kênh rạch dày đặc là những con đường huyết mạch để vận chuyển lúa gạo và các loại nông sản, hàng hóa khác từ đồng bằng sông Cửu Long lên cảng Sài Gòn để xuất khẩu. Thương cảng Sài Gòn, từ góc độ lịch sử, có thể coi là đặc điểm chủ yếu của đô thị Sài Gòn. 

Hệ thống sông rạch ở Sài Gòn phục vụ cho sự phát triển của nghề làm gốm thủ công nổi tiếng với Xóm Lò Gốm nay còn lại nhiều dấu tích như kênh Lò Gốm, đường Lò Siêu, khu Lò Lu, bến mảnh sành, cầu lò chén… Từ đầu thế kỷ 20, do quá trình đô thị hóa, vùng gốm Sài Gòn không còn điều kiện để phát triển, truyền thống và kỹ thuật sản xuất gốm Sài Gòn sau đó phát triển ở vùng gốm Biên Hòa (Đồng Nai), Lái Thiêu (Bình Dương)… 

Hệ thống sông rạch làm nên cảnh quan trên bến dưới thuyền của Sài Gòn với những bến sông nổi tiếng sinh hoạt buôn bán, cảnh quan văn hóa đặc trưng: sông – bến chợ – phố chợ ven sông – làng ven sông – giao thông đường thủy – ghe thuyền – cầu qua sông…

Hiện nay đại lộ Đông Tây được xây dựng đã đáp ứng nhu cầu giao thông và mang lại sự hiện đại cho thành phố, nhưng trả giá cho việc này là dọc hai bên sông – cũng là dọc theo đại lộ, những dãy nhà phố buôn bán biến mất, những tòa cao ốc đã và đang mọc lên. Vẻ đẹp “trên bến dưới thuyền” sầm uất và kể cả sự phức tạp xô bồ của cuộc sống sông nước mà hồi giữa thế kỷ 20 vẫn còn được ghi nhận đã không còn nữa. 

Sài Gòn, đô thị của sự đa dạng văn hóa

Sài Gòn có một hệ thống sông lớn và có cửa biển Cần Giờ nên đây là một cảng thị từ rất sớm, cũng là nơi có sự giao lưu mạnh mẽ với các quốc gia khác qua đường biển. Từ thế kỷ 17 nhiều cư dân từ nơi khác đến khai phá vùng đồng bằng sông Cửu Long.

Sự hình thành đô thị Sài Gòn là quá trình tụ cư và hội nhập văn hóa nhanh chóng của người Việt, người Hoa với những tộc người bản địa. Họ đã duy trì và phát triển những phong tục, tập quán, tín ngưỡng, tôn giáo của mình và xây dựng các ngôi đình, chùa của người Việt; đền, miếu, hội quán của người Hoa; chùa của người Khmer; nhà thờ của người Chăm Hồi giáo, nhà thờ Công giáo, Tin lành… Các kiến trúc tôn giáo xây dựng trong khoảng 300 năm nay thể hiện sự đa dạng và hội tụ văn hóa của nhiều cộng đồng cư dân. So với Hà Nội hay Huế thì di tích ở Sài Gòn không nhiều, niên đại muộn, đặc trưng kiến trúc – trang trí thể hiện sự giao lưu văn hóa đậm nét. Ngoài ra, còn có nhiều ngôi nhà cổ, một số khu lăng mộ… Do nhu cầu của cuộc sống mà những di tích là đối tượng bị phá hủy nhiều nhất trong quá trình đô thị hóa. 

Sài Gòn, đô thị kiểu phương Tây hồi cuối thế kỷ 19

Lấy sông Sài Gòn làm chuẩn, các đường phố ngang dọc chia đô thị Sài Gòn (vốn trải dài ven sông, kênh rạch) thành những ô vuông, trong đó là các công sở, biệt thự, trường học, bệnh viện và các công trình công cộng khác. Kiến trúc tôn giáo quan trọng là nhà thờ Công giáo trở thành trung tâm của một khu vực dân cư, có thể nhận thấy trung tâm thành phố Sài Gòn nằm trong tam giác có ba đỉnh là ba nhà thờ cổ: Tân Định – Đức Bà – Huyện Sĩ (khu vực trung tâm). Những công trình kiến trúc dành cho công sở cho đến nay vẫn còn giữ được công năng, cảnh quan khu trung tâm thành phố là những con đường với hàng cây cao vút, những biệt thự mang vẻ đẹp của kiến trúc cổ điển châu Âu nhưng gần gũi và đã trở nên quen thuộc, là một phần không thể thiếu của thành phố, là “dấu ấn Sài Gòn” đối với người đi xa và người đến Sài Gòn. Sự biến dạng của đường Đồng Khởi và khu vực vòng xoay Nguyễn Huệ – Lê Lợi đã làm mất đi cảnh quan hơn 100 năm của khu trung tâm thành phố! 

Đặc biệt, trong mỗi đô thị đều có những landmark (cột mốc/điểm nhấn), những hình ảnh tiêu biểu nhất định phải được giữ gìn và tôn tạo. Đó có thể là một góc phố, giao lộ, công trình kiến trúc và cả cảnh quan một khu vực… được xây dựng vào thời kỳ đầu tiên của đô thị, hoặc vào một thời điểm đặc biệt, có giá trị về nghệ thuật kiến trúc, kỹ thuật xây dựng; là nơi diễn ra các sự kiện lịch sử quan trọng, có ý nghĩa lịch sử và văn hóa lâu dài. Ở Sài Gòn đó chính là Nhà thờ Đức bà, Bưu điện thành phố, Nhà hát lớn, tòa nhà UBND thành phố, khu Eden, thương xá TAX, chợ Bến Thành… và toàn bộ cảnh quan khu vực xung quanh. Đó là nơi lắng hồn đô thị Sài Gòn. 

Bảo tồn lâu dài cảnh quan hay điểm nhấn đặc trưng của đô thị chính là tích tụ và di truyền ký ức lịch sử – văn hóa đô thị, nâng cao sự hiểu biết và trân trọng quá khứ cho những thế hệ cư dân đô thị nối tiếp nhau. 

Nguyễn Thị Hậu 

Có thể bạn cũng quan tâm

TP. Hồ Chí Minh lấy ý kiến dự thảo phát triển không gian xanh đô thị

TP.HCM hướng tới đô thị thông minh, tăng cơ hội hợp tác với ASEAN

Hạ tầng đồng bộ mở rộng không gian phát triển TP. Hồ Chí Minh

TP.HCM định hình siêu đô thị 100 năm, hướng tới quy mô GRDP 800 tỷ USD

Luật Phát triển đô thị: “Mở khóa” nguồn lực để TP. Hồ Chí Minh phát huy vai trò đầu tàu

TỪ KHÓA:đô thị tphcmSài Gònsông Sài Gòn
Bài trước Công bố quy hoạch xây dựng vùng Nam Hà Tĩnh – Bắc Quảng Bình
Bài tiếp Villa Riviera – quận 2, TPHCM / thiết kế: Tropical Space
Bình luận Bình luận

Bình luận Hủy

Bạn phải đăng nhập để gửi bình luận.

Ad imageAd image

Mới cập nhật

Homestay nhỏ ở Ninh Bình: thiết kế bằng vật liệu bản địa để khách nhớ và quay lại
Nội - ngoại thất 19/11/2026
Bảo tàng Lịch sử Tự nhiên Abu Dhabi: “Hóa thạch sống” nơi cát gió sa mạc
Kiến trúc 19/11/2026
Vì sao luật lấy năm 1994 làm mốc phân biệt chung cư cũ?
Kinh tế / Pháp luật 19/11/2026
TP.HCM tổ chức triển lãm quy hoạch tổng thể trong một tháng để người dân tham quan
Tin trong nước 18/11/2026
Định hình lại chiến lược bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh
Bất động sản 18/11/2026
BIM góp phần nâng cao hiệu quả đầu tư và quản lý ngành Xây dựng
Ứng dụng 18/11/2026
Đèn lồng Hội An: Góp phần thắp lên mạch ngầm văn hóa
Điểm đến 17/11/2026
An ninh môi trường – nền tảng để phát triển bền vững
Đối thoại 17/11/2026
Khoa học công nghệ tạo động lực tăng trưởng mới cho ngành Xây dựng
Sự kiện 17/11/2026
Ashui Awards Tour 11/2026 – HMLarchitecture
Ashui Awards Tour 16/11/2026
- Advertisement -
Ad imageAd image

Xem thêm

Kinh tế / Pháp luật

TP. Hồ Chí Minh sẵn sàng “kích hoạt” Luật Phát triển đô thị với 81 nghị quyết

VnEconomy 04/08/2026
Tin trong nước

TP.HCM sẽ phân loại các đô thị ra sao?

Báo Xây dựng 31/07/2026
Quy hoạch đô thị

TP.HCM và tầm nhìn 100 năm: Hạ tầng mở đường cho siêu đô thị đa cực

Báo Xây dựng 19/06/2026
Đối thoạiQuy hoạch đô thị

Dự thảo Luật Đô thị đặc biệt: Để tạo nền tảng pháp lý cho kiến tạo phát triển

KTSG Online 30/05/2026
© 2000-2026 Ashui.com. All Rights Reserved.
Welcome back!

Sign in to your account

Username hoặc Email của bạn
Mật khẩu

Quên mật khẩu?