Ở trên tầng cao một khách sạn tại Đức, nơi đây mảng xanh hoa lá kết dệt thật đẹp và dày đặc. Nhìn xuống dưới, trong tầm ngắm lác đác có vài ngôi nhà thấp, mái tôn loá sáng, ông Huỳnh Công Bằng ngẫm, vì sao khách sạn không phủ xanh luôn những mái tôn đó để “các bên cùng có lợi” – tạo một cảnh quan đẹp cho khách trọ. Ý tưởng ra đời từ đó.
Ảnh bên : Mô hình trồng cây xanh trên mái, trên tường
Vốn là giám đốc công ty Miwa chuyên về chống thấm cho các công trình xây dựng, hạ tầng cơ sở, cầu cống, hầm…, “Tôi ấp ủ ý tưởng này đã tám năm qua từ khi thi công chống thấm tầng cao của bệnh viện Việt – Pháp để trồng cây”, ông Bằng tâm tư. Rong ruỗi từ Đông sang Tây, ông Bằng cho biết, nước Đức là nơi phát nguồn công nghệ “xanh hoá” các công trình bằng khay trồng, rồi lan sang các nước châu Âu, Mỹ ứng dụng… cho đến Singapore hiện nay đã thực hiện tương tự, nhưng họ cũng vừa làm vừa nghiên cứu. “Và tất cả đều là công nghệ cũ”, ông Bằng khẳng định, “không chỉ riêng làm xanh – sạch – đẹp trong nước mà rồi đây, tôi tin sản phẩm công nghệ mới này sẽ xuất sang nhiều nước khác trên thế giới”.
Khay trồng cây “made in Việt Nam”
Tại Việt Nam muốn trồng cây làm sân vườn trên mái bằng một cách tự nhiên rất tốn kém kinh phí, thời gian và không cơ động, thiếu sự linh hoạt và đặc biệt phải tưới nước thường xuyên. Cách làm cũ này, tuỳ chất lượng cao – thấp mà phải qua từ 10 – 15 bước để hoàn thiện. Ngoài ra, còn phải xử lý chống thấm cho chân tường quanh sân, khe lún, ống thoát nước xuyên sàn.
Công nghệ của phương Tây hiện nay đã ứng dụng trồng cây cỏ, hoa lá trong khay hay chậu nhỏ treo nhưng chỉ mới dừng lại ở việc coi đó như là những “chậu bông” và xếp lại thành sân vườn hay làm khung đứng treo lên thành mảng xanh. Sản phẩm mới với phương cách trồng cây mới, tương thích nhất với môi trường tự nhiên tại Việt Nam là “khay đa liên kết và tích nước”. Khay hình vuông (500 x 500mm), cao 18cm; bên trong được phân thành nhiều ô nhỏ với mức cao thấp khác nhau để tạo ô tích nước cấp 1, cấp 2 và ô thoát. Mỗi khay có thể chứa được 10 lít nước. Trải tấm vải địa lên khay, để một ít sỏi và đổ đất lên trồng cây cỏ. Khi nước tưới ngập sẽ tràn vào ô thoát ra ngoài, cây không bị ngập úng và luôn có nước tích bên dưới để bốc hơi nuôi cây. So với cách trồng cũ thì cách trồng cây trên khay mới này chỉ tốn ba bước chống thấm sàn mái, những bước còn lại đều “thu gọn” trong khay. Với tường đứng cũng sử dụng khay nhưng là khay treo, “nội dung” tương tự như khay đặt nằm nói trên nhưng khổ hẹp hơn; dễ dàng ứng dụng treo trên dây cáp, sắt, xích, tre, cừ…
Khay đa liên kết và tích nước
Biến nhược của môi trường thành ưu
Đặc điểm dạng khay mới này là sáu tháng mưa không phải tưới nước, sáu tháng nắng chỉ tưới 1 – 2 lần/tháng. Trồng cây dạng khay có thể làm trên mái bằng, mái tôn, mái ngói, tường đứng, vách ngăn, trên nhà chờ xe buýt, cột điện, hàng rào, gốc cây…; có thể lắp đặt trên mặt nghiêng, mặt cong. Kiểu trồng cây cỏ, hoa lá còn nhiều tác dụng tích cực khác như giải nhiệt cho ngôi nhà, hạn chế sử dụng năng lượng điện; cách âm, cách nhiệt và chống cháy. Không chỉ phong phú giống cây cỏ, hoa lá xứ nhiệt đới mà trồng rau trái ăn vẫn thích hợp và là thực phẩm sạch.
Theo ông Huỳnh Công Bằng, khoảng quý 2/2010 sản phẩm khay trồng mới và dịch vụ trọn gói sẽ có trên thị trường, hy vọng nó sẽ góp phần để xanh hoá phố phường.
Nguyễn Tâm – ảnh: Công Linh
