TS Vũ Thành Tự Anh, trường ĐH Harvard Kennedy đã thẳng thắn nói như vậy tại Hội thảo “Đổi mới thể chế, cơ chế và những giải pháp chấn chỉnh, hoàn thiện, tái cấu trúc lĩnh vực đầu tư công trong một vài năm tới” diễn ra tại Hà Nội ngày 27/10.
Theo các báo cáo tại hội thảo, đầu tư khu vực kinh tế Nhà nước luôn chiếm tỉ trọng cao trong ngân sách Nhà nước (từ 25 – 30%, lúc cao nhất lên tới 60%). Mặc dù đầu tư công hiện nay đã có dấu hiệu chững lại nhưng vẫn chiếm 1/3 tổng ngân sách rót cho khu vực kinh tế Nhà nước.
Cơ cấu phân cấp giao hoàn toàn quyền cho địa phương – phân cấp “trắng” đang thiếu sự giám sát. Cụ thể Nhà nước lo rót vốn, địa phương quy hoạch theo ý mình nên đã có nhiều dự án chỉ trọng “cung”, không trọng “cầu” dẫn đến hệ quả không mang lại nguồn lợi kinh tế cũng như phúc lợi xã hội…
Mổ xẻ nguyên nhân, TS Vũ Thành Tự Anh (ảnh trên) khẳng định: “Tăng trưởng kinh tế Việt Nam phụ thuộc quá nhiều vào việc lấy doanh nghiệp Nhà nước làm động lực trung tâm, dẫn tới tăng trưởng đầu tư theo chiều rộng. Chi phí đầu tư công lớn, hiệu quả thấp, điều hành vĩ mô có nhiều bất cập… lỗi một phần do “anh đi xin” nhưng lỗi phần nhiều do “anh đem cho” (trung ương – PV)”.
Các đại biểu tại hội thảo cũng chỉ ra bức tranh quy hoạch tổng thể Việt Nam mạnh ai người nấy vẽ, quy mô ngày càng hoành tráng, nhiều tiền dẫn tới sự hỗn loạn trong đầu tư công điển hình là việc nhiều tỉnh đua nhau xin ngân sách Nhà nước để quy hoạch, phát triển sân bay, bến cảng, khu du lịch, trường đại học…
Mặt bằng chung, khu vực kinh tế Nhà nước không có dấu hiệu đi lên, ngược lại đang trong xu hướng đi xuống. Nhiều ý kiến đại biểu, chuyên gia cho rằng, đó là do xuất phát từ trung ương chứ không phải từ địa phương.
Hội thảo cũng kết luận, Việt Nam đang giữ nhiều ngôi vị vô địch không mong muốn như: quán quân lạm phát, thâm hụt ngân sách, quán quân mở rộng đầu tư công…
Thanh Xuân
