Turpan hay Thổ Lỗ Phồn là một thị trấn nằm trên “Con đường Tơ lụa” ở Khu tự trị Tân Cương, phía Tây Bắc Trung Quốc đã phát triển như một trung tâm thương mại cách đây gần 2.000 năm – hiện nay lại trở nên nổi tiếng vì một nguyên nhân khác.
Theo các kế hoạch của Ủy ban Phát triển và Cải cách quốc gia và Cơ quan Năng lượng quốc gia (Trung Quốc), chính quyền thành phố Turpan được đề nghị xây dựng một khu vực rộng 8,8 km2 trở thành mô hình phát triển “đô thị xanh” của cả nước.
Được thiết kế trở thành một thành phố thân thiện với môi trường thí điểm ở miền Tây Trung Quốc, thành phố ít khí thải cácbon mới này phụ thuộc không chỉ vào nhiên liệu hóa thạch mà còn vào năng lượng mặt trời và sức gió để thắp sáng và cung cấp nước nóng. Thành phố cũng sử dụng các nguồn địa nhiệt để sưởi ấm vào mùa Đông và làm mát vào mùa Hè, cũng như triển khai các loại xe buýt và taxi chạy điện không gây ô nhiễm phục vụ giao thông công cộng.
Wang Guangtao, Chủ tịch Ủy ban Bảo vệ môi trường và Tài nguyên của Quöëc vụ viện Trung Quốc khóa 11, hy vọng dự án này sẽ rất có ích đối với “việc điều chỉnh chiến lược cơ cấu tiêu dùng năng lượng của Trung Quốc”. Ông nói: “Đây là dự án thí điểm phát triển các thành phố tiết kiệm năng lượng và không ô nhiễm đầu tiên ở khu vực phía Tây khô cằn của Trung Quốc. Dự án sẽ tạo ra một mô hình mẫu về sử dụng năng lượng mới và sạch“.
Với 3.200 giờ ánh nắng mặt trời mỗi năm, nhiều hơn khoảng 1.000 giờ so với các khu vực khác của Trung Quốc ở cùng vĩ độ, Turpan rất giàu năng lượng mặt trời. Viện trưởng Việt Thiết kế kiến trúc Bắc Kinh (BIAD) Zhu Xiaodi, người thiết kế dự án, nói rằng thành phố mới này nhằm tận dụng lợi thế về năng lượng mặt trời để thay đổi mô hình sản xuất điện từ nguồn năng lượng thông thường bị thống trị bởi các nhà máy điện chạy than. Nhà máy quang điện có công suất thiết kế 13 MW sẽ được xây dựng để cung cấp điện cho dân cư của khu vực này, chiếu sáng các công trình công cộng và vận hành các phương tiện vận tải công cộng. Các tấm năng lượng mặt trời sẽ được lắp đạt trên nóc tất cả các tòa nhà ở thành phố mới để sản xuất điện và đun nóng nước. Số lượng ô tô riêng sẽ được giảm thiểu còn pin năng lượng mặt irời sẽ được sử dụng cho xe buýt và taxi điện.
Trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế Trung Quốc phụ thuộc nhiều vào than, cung cấp tới 70% năng lượng chủ yếu của nước này, cao hơn mức trung bình 29% của thế giới, các nhà chức trách địa phương hy vọng mô hính thí điểm ở Turpan sẽ là cách khả thi cho vùng phía Tây rộng lớn, cải tiến việc sử dụng năng lượng và giảm ô nhiễm. Ngoài năng lượng mặt trời, mhành phố này cũng đang thăm dò sử dụng phong điện và các nguồn địa nhiệt cho vận tải công cộng. Công nghệ bơm nóng đặc biệt được sử dụng để tận dụng nguồn địa nhiệt nông ở khu vực này.
Khoảng 60.000 người sẽ chuyển đến sống ở thành phố mới này. Đến cuối năm nay, 7.000 căn hộ chung cư với tổng diện tích sàn 700.000 km2 sẽ được xây dựng. Giai đoạn một của dự án bao gồm xây dựng cơ sở hạ tầng thành phố, các tòa nhà ở, các công trình công cộng và công viên nước trung tâm đã bắt đầu xây dựng từ ngày 5/5.
Phú Đức
