Công trình dân cư Housing Pilon tọa lạc tại thành phố Ljubljana, Slovenia được thiết kế bởi công ty kiến trúc Bevk Perovic Arhitekti và xây dựng trong thời gian từ năm 2004 đến 2008. Công trình với diện tích 11.500 m2 này có vị trí bất thường, ngay tại một mỏ khai thác đá bên cạnh trục vành đai giao thông của thành phố Ljubljana.
Những phần còn lại của mỏ khai thác đá trước đây như một “vết thương tổn” trên không gian cảnh quan thiên nhiên với một công trình lò vôi cũ kỹ được xây dựng bằng đá ngay tại góc của khu đất, vốn là một công trình bảo vệ cho tượng đài văn hóa. Câu hỏi được xác định ra là bằng cách nào có thể bố trí một khối công trình dân cư mới có quy mô lớn lên trên một khu vực cảnh quan mỏng manh như vậy, và bằng cách nào có thể bảo tồn mỏ khai thác đá và đồng thời thiết kế một công trình biểu tượng tương tác với trục đường cao tốc ngay bên cạnh khu đất.
Địa điểm thiết kế được xử lý một cách khéo léo. Bức tường đá được giữ lại, chống sự sụp đổ và được trồng lên bằng các thực vật xanh. Công trình Housing Pilon có 140 căn hộ đuợc xây dựng thành một khối phức hợp bao gồm 2 khối nhà độc lập, từng khối này được tiếp tục chia thành 2 bên được kết nối với nhau bằng các khu vực giao tiếp cộng đồng. Các bên này được dịch chuyển theo hình dạng bề mặt khu đất và hình thành nên các không gian cộng đồng khác nhau. Lối vào bằng bêtông được bố trí phía trước công trình còn sân vườn xanh được bố trí phía đằng sau.
Tổ chức bên trong của công trình được thiết kế theo ý tưởng ‘tập trung’ của những điều kiện thành phố theo phương đứng: các căn hộ dành cho một người, kích thước nhỏ hơn được bố trí tại phần thấp của các tòa nhà. Phía bên trên chúng là các căn hộ cao 2 tầng đuợc thiết kế theo dạng biệt thự sân trong xung quanh các không gian thông tầng thoáng đãng. Các căn hộ penthouse cao cấp kích thước nhỏ được bố trí trên cùng. Các thể loại căn hộ khác biệt này được lộ ra bên ngoài một cách rõ ràng trên mặt đứng công trình, nhưng đồng thời hình ảnh toàn thể của công trình hiện lên là một khối đồng nhất.
Các mặt đứng được thiết kế như sự tác động lẫn nhau của các thành phần mở và đóng. Các ban công kính với lan can màu vàng cùng với các tủ chứa đồ được làm bằng các tấm ximăng lưới thép màu đen nhạt. Các tủ chứa đồ này trở thành một phần của mặt đứng và là vật dụng phân chia giữa các căn hộ dân cư.
Công trình dân cư Housing Pilon trông bắt mắt hơn với việc mô phỏng theo hình bóng của đồi núi, thể hiện đặc tính của khu vực vốn là khu mỏ khai thác đá trước đây và đồng thời trông như một công trình biểu tượng cho khu vực, một điểm định hướng trên trục vành đai tròn của thành phố Ljubjana.
KTS Vũ Linh Quang – Công ty Kiến trúc ARDOR Architects (biên dịch từ ArchDaily)
