[English] Thay mặt Liên Hợp Quốc tại Việt Nam, tôi thấy thật vinh dự khi được chia sẻ đôi lời về sự kiện trọng thể kỷ niệm 1000 năm Thăng Long- Hà Nội này. Tại đây, hội thảo (chủ đề “Hà Nội thiên niên kỷ – Thành phố quá khứ và tương lai” – Ashui.com) sẽ đề cập đến nhiều vấn đề có tầm quan trọng lớn lao với tất cả chúng ta trong nỗ lực xây dựng thủ đô tươi đẹp hơn – cho một nghìn năm tiếp theo!
Lần đầu tiên đến Hà Nội vào bốn năm trước, tôi vô cùng ngạc nhiên trước kiến trúc thuộc địa quyến rũ kề bên những khu phố cổ ồn ào, nơi vẫn gìn giữ các truyền thống hàng trăm năm của thành phố. Tôi vẫn rất thích những con phố rợp bóng cây và hồ nước tươi đẹp của thành phố, cũng như hương vị tao nhã của món ăn Hà Nội.
Hà Nội vốn đã giàu truyền thống và văn hoá, đa dạng về màu sắc và âm thanh, đầy sức sống và sự năng động. Tôi cho rằng chính những điều này đã lý giải một phần tại sao Hà Nội là một trong số ít những thành phố thủ đô trên thế giới đạt đến mốc nghìn năm tuổi.
- Ảnh bên : Ngài John Hendra – Điều phối viên thường trú của Liên hợp quốc tại Việt Nam
Qua gần bốn năm sống và làm việc tại Hà Nội, tôi đã chứng kiến sự đổi thay nhanh chóng xung quanh mình. Tốc độ xây dựng ở Hà Nội thật đáng kinh ngạc. Nhiều nhà cửa mới và và đường sá được xây dựng, vì lợi ích của cả dân thổ cư lẫn cư dân mới của thành phố. Tuy nhiên nhiều người dân vẫn thấy khó có điều kiện mua được một ngôi nhà tươm tất và không gian giao thông đã được mở rộng của thành phố vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu đi lại của dân số đang bùng nổ tại Hà Nội. Và chỉ một số nhỏ bệnh viện, trường học, công viên và sân chơi mới được xây dựng thêm.
Với ranh giới hành chính được mở rộng gần đây, Hà Nội ngày nay rộng lớn hơn 3 lần so với trước đây. Và với dân số ước tính đạt khoảng 6,4 triệu người vào năm nay, đầu tư vào cơ sở hạ tầng, các cơ sở công cộng và dịch vụ công có chất lượng là rất cần thiết. Hà nội hiện là một trong những thành phố đông đúc nhất trên thế giới và điều tối quan trọng là cần đảm bảo để các cư dân của thành phố, bao gồm cả phụ nữ và trẻ em, không phải chịu cảnh lớp học chật ních, bệnh viện quá tải và nơi ở tạm bợ, kém chất lượng. Nếu không sẽ xảy ra bất bình đẳng đô thị và ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững lâu dài của thành phố.
Hà Nội sẽ tiếp tục mở rộng, vì thế cần có những cơ hội như Hội thảo ngày hôm nay để đổi mới những thảo luận về chiến lược đô thị tương lai của thành phố. Có rất nhiều chiến lược khác nhau mà ta có thể theo đuổi nhưng cho phép tôi được chia sẻ hai viễn cảnh đô thị hóa rất khác nhau sau đây.
Ở viễn cảnh thứ nhất, thành phố không thể đáp ứng nhu cầu của cư dân đô thị. Trong một thành phố như vậy, nhiều người sẽ sống ở những ngôi nhà không đạt chuẩn hay sống trong những khu nhà tạm, nằm trong những khu vực thiếu quy hoạch mà ở đó họ ít được tiếp cận các dịch vụ cơ bản có chất lượng. Nhiều người cuối cùng vẫn chỉ là dân nhập cư, làm việc trong khu vực kinh tế phi chính thức và chỉ một số ít có thể thể hiện tiềm năng hữu ích của mình. Thành phố quy hoạch kém ấy đối diện với nguy cơ trở thành một đô thị chết.
Ở viễn cảnh thứ hai, những thách thức đô thị được bàn luận công khai trong các cuộc thảo luận chính sách công. Những nguồn lực cần thiết cho sự phát triển đô thị khôn ngoan được huy động thông qua cả đầu tư công lẫn nguồn vốn tư nhân. Đó là thành phố, nơi có quy hoạch sử dụng đất đai cẩn trọng và hợp lý, cũng như hệ thống quản trị địa phương và quản lý đô thị hiệu quả. Đó là thành phố, nơi cơ hội tiếp cận với cơ sở hạ tầng và các dịch vụ cơ bản tốt được cải thiện, và nơi công nghệ được áp dụng để giải quyết các vấn đề môi trường. Thành phố xanh, bền vững này sẽ có khả năng ứng phó tốt hơn với thiên tai và là nơi tạo công ăn việc làm cũng như cơ hội cho các cư dân, là nơi cung cấp chỗ ở tốt và giúp thêm nhiều người dân thoát nghèo.
Tôi rất mừng là với Hội thảo này và những đối thoại và thảo luận tiếp theo, sự phát triển tương lai của Hà Nội dường như đang ở giai đoạn đầu của viễn cảnh thứ hai này.
Một góc Hà Nội hôm nay (ảnh: Ngụy Hà)
Thưa quý vị,
Khi quý vị tiếp tục thảo luận về cách tốt nhất để xây dựng một Hà Nội xanh và bền vững, có hai vấn đề mà tôi tin là chúng ta cần lưu tâm tới.
Trước tiên, chúng ta cần nhận thức rằng các vấn đề nảy sinh trong quá trình đô thị hóa có mối liên hệ mật thiết với các ưu tiên phát triển quốc gia. Trước đây, những nỗ lực giảm nghèo thường chủ yếu hướng về các khu vực nông thôn. Mặc dù vậy, với tiềm năng kinh tế của mình, các thành phố có thể giúp đẩy nhanh hơn nỗ lực giảm nghèo. Cùng lúc, các dạng nghèo đói mới đang xuất hiện tại các thành phố. Một số nhóm có thu nhập thấp và những người nhập cư không đăng kí sẽ có ít cơ hội tiếp cận nền giáo dục chính quy và có được các kĩ năng tiếp cận thị trường để hoà nhập vào nền kinh tế đô thị. Giải quyết thách thức mới này đòi hỏi phải có những chiến lược giảm nghèo khác.
Thứ hai, những thảo luận xung quanh đô thị hóa cũng không nên tách rời khỏi các cuộc tranh luận trên thế giới và trong khu vực. Với việc dân số thành thị ước tính chiếm hai phần ba dân số toàn cầu trong hai thập kỷ tới, thế giới trở thành một thành phố toàn cầu chứ không còn là một ngôi làng toàn cầu nữa. Các thành phố tiêu thụ khoảng 80% sản lượng năng lượng toàn cầu, sinh ra 70% lượng rác thải và phát thải hơn 60% lượng khí nhà kính. Điều này gây nên những thay đổi không thể đảo ngược trong cách chúng ta sử dụng đất, nước, năng lượng và các tài nguyên khác, và đặt các thành phố, bao gồm cả Hà Nội vào trung tâm của chương trình nghị sự về biến đổi khí hậu. Mặt khác, những ảnh hưởng bất lợi nhất của biến đổi khí hậu có thể xảy ra ở các khu vực thành thị nơi tập trung dân cư, các nguồn lực và cơ sở hạ tầng.
Do đó, các chiến lược nhằm thích nghi và giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu phải được thực hiện ở cả cấp quốc gia và địa phương và phù hợp với mật độ và sự phân bổ dân số, cơ sở hạ tầng và các hoạt động kinh tế.
Để kết luận, những điều mà chúng ta sắp thảo luận ở đây vào hôm nay và ngày mai không chỉ vì sự bền vững tương lai của Hà Nội mà còn vì trách nhiệm của chúng ta với tư cách là những công dân toàn cầu. Chủ đề cho Ngày Định cư thế giới (World Habitat Day), diễn ra vào tuần trước, là “Thành phố tươi đẹp hơn, cuộc sống tốt đẹp hơn”. Mỗi thành phố, bao gồm các công dân sống ở đó, thật ra, đều có trách nhiệm và quyền xây dựng một không gian đô thị bền vững mà ở đó các khả năng và tiềm năng được khai thác, sự bất bình đẳng và chênh lệch được giảm bớt, có chỗ sinh sống cho tất cả mọi người từ các nền văn hoá, mọi lứa tuổi, dù giàu hay nghèo.
Với vị trí thành phố thủ đô, Hà Nội chiếm giữ trái tim của rất nhiều người Việt Nam qua nhiều thế hệ. Tôi hy vọng, với mục tiêu xây dựng Hà Nội trở thành một thành phố bền vững, sống tốt cho tất cả mọi người, thành phố này sẽ tiếp tục được nhiều thế hệ tương lai yêu mến.
Với sự tham gia tích cực của quý vị tại hội thảo lần này, tôi tin rằng những cam kết và nỗ lực hiện tại sẽ giúp chúng ta đạt được một thành phố tươi đẹp hơn cho tất cả cư dân Hà Nội.
Cảm ơn sự chú ý của quý vị. Chúc quý vị sức khỏe, hạnh phúc và có những buổi thảo luận hiệu quả trong hai ngày hội nghị.
Ngài John Hendra – Điều phối viên thường trú của Liên hợp quốc tại Việt Nam
>>
>>
