Trụ sở văn phòng của tập đoàn Alibaba tại Hàng Châu, Trung Quốc đã được hoàn thành trong năm 2009 do công ty thiết kế Hassell đảm trách. Trụ sở văn phòng này đã định hình nên các tiêu chuẩn về không gian làm việc quốc tế mới tại Trung Quốc, mang lại khoảng 15.000 mét vuông không gian văn phòng mở cho các nhân viên Alibaba trong một tổng thể mặt bằng theo dạng khuôn viên đại học.
Tập đoàn Alibaba là một công ty thương mại điện tử hàng đầu của Trung Quốc và hoạt động tại một trong những thị trường internet lớn nhất thế giới cho thương mại quốc tế cũng như nội địa Trung Quốc. Khuôn viên năng động này mang lại không gian làm việc cho gần 9.000 nhân viên và được thiết kế nhằm thể hiện mối quan hệ khăng khít, sự đa dạng và sức sống của tập thể công ty.
Các yếu tố chính của mặt bằng tổng thể dựa trên các ý tưởng về kết nối, minh bạch và cộng đồng – các ý tưởng mang tính mấu chốt cho sự tồn tại của kinh doanh thương mại điện tử đối với tập đoàn Alibaba. Các yếu tố này đã dẫn dắt các quyết định thiết kế từ một không gian làm việc cá nhân cho đến một cộng đồng làm việc tập thể.
Công trình trụ sở văn phòng Alibaba được thiết kế với sự cộng tác của một nhóm gồm nhiều đơn vị khác nhau như Hassel cho kiến trúc, và các đơn vị khác cho thiết kế nội thất, và cảnh quan. Toàn thể công trình được sắp xếp quanh xung quanh một không gian mở trung tâm lớn, hay nói cách khác là được bao bọc bởi một nhóm các công trình hay ‘cộng đồng dân cư’ có chiều cao đa dạng từ 4 đến 7 tầng.
Hình khối của công trình và “các không gian giữa các khu vực” được kết nối với nhau để từng phần sẽ định hình nên các phần còn lại. Không gian trung tâm lớn được thiết kế trọn vẹn hơn bằng một loạt các khu vườn cây xanh để ‘nuôi dưỡng’ từng cá nhân trong một cộng đồng lớn. Tỷ lệ con người của hình khối công trình và các sàn dài, hẹp mang lại một cảm giác mạnh về địa điểm theo một tỷ lệ phù hợp, và định hình nên một sự kết nối vật chất xuyên suốt khu khuôn viên. Thẩm thấu thị giác – hay khả năng nhìn vào và xuyên qua các sân trong chính của các phần khác nằm trong công trình – cũng là yếu tố chính nhằm đạt được cảm giác về cộng đồng và sự kết nối.
Hình thái địa phương tại Hàng Châu cũng được củng cố bằng các hệ thống vườn cây xanh và các màn che nắng dựa theo các màn che Trung Quốc phổ biến tại các khu vườn truyến thống nổi tiếng địa phương. Các giải pháp thiết kế bền vững được tích hợp nhằm giảm thiểu các tác động của công trình lên môi trường đồng thời tăng cường tối đa sự đóng góp đến sức khỏe, thể chất và năng suất lao động của các nhân viên.
Không gian làm việc linh hoạt, mở được thiết kế để khuyến khích các cuộc trao đổi không gò bó và sáng tạo xuyên suốt toàn công trình. Các trung tâm thông tin, các con đường bên trong và bên ngoài, các cây cầu, các mái hiên và vệc sắp đặt chiến lược các địa điểm gặp gỡ chính đã góp phần mang đến một môi trường cộng tác tự nhiên cho không gian làm việc. Các khối nhà và sàn được sắp đặt và cùng với các mặt đứng thiết kế độc đáo nhằm tận dụng tối đa ánh sáng và gió tự nhiên đến tất cả các không gian làm việc. Các lam che nắng ngang tại mặt đứng phía nam để che ánh nắng trực tiếp giữa buổi chiều, giảm thiểu việc cần thiết phải làm lạnh. Các lam che nắng đứng che ánh nắng phía tây và các cửa sổ mở được trên các mặt đứng đối diện để tăng cường thông gió chéo.
Được mở cửa vào tháng 10/2009, công trình trụ sở văn phòng Alibaba đã giữ đúng được các ý tưởng thiết kế ban đầu, thể hiện rõ những mong muốn của cộng đồng nhân viên thương mại điện tử Alibaba, và đồng thời xác lập nên các tiêu chuẩn quốc tế mới về thiết kế không gian làm việc.
KTS Vũ Linh Quang – Công ty Kiến trúc ARDOR Architects (biên dịch từ ArchDaily)
