Trung tâm cộng đồng và thư viện Surry Hills

Thư viện Surry Hills được hoàn thành vào năm 2009 với diện tích dự án là 2.497 m2 với 770 m2 dành cho không gian cảnh quan. Công trình được thiết kế bởi tư vấn kiến trúc của Francis-Jones Morehen Thorp, tư vấn cảnh quan của Matthew Todd và Mark Brandon, và tư vấn kết cấu và mặt đứng của Taylor Thomson Whitting, được tọa lạc tại vị trí nổi bật ngay giữa trung tâm của quận Surry Hills, một quận nội thành của thành phố Sydney, Úc nơi mà công đồng dân cư mang sự đa dạng về độ tuổi, mức thu nhập và bản sắc văn hóa.

Hình thái kiến trúc của khu vực này cũng rất đa dạng với những chung cư dân cư, nhà liền kế, cửa hàng mua sắm và các khu thương mại / công nghiệp đa dạng về quy mô với phong cách kiến trúc mang đậm dấu ấn kiến trúc kiểu Victoria. Khu đất thiết kế rất hạn hẹp và khó khăn với kích thước là 25 x 28 m được bao quanh bởi ba con đường: đường Crown, trục đường chính của Surry Hills, tại phía đông và hai con đường dân cư tại phía nam và phía tây.

Yêu cầu thiết kế dự án được lập ra và phát triển cùng với việc thảo luận chi tiết với cộng đồng dân cư rất tích cực tại địa phương. Yêu cầu then chốt được đưa ra từ các cuộc thảo luận là cộng đồng địa phương muốn có một công trình mà tất cả mọi người đều có thể sử dụng. Thay vì chỉ đơn thuần là một thư viện hay một trung tâm cộng đồng hay một nhà trẻ, người dân mong muốn có tất cả các tiện ích trên ngay trong một công trình tại một địa điểm duy nhất. Thông qua cách này, công trình sẽ trở thành một nơi chia sẻ thật sự nơi mà toàn bộ cộng đồng có thể gặp gỡ và sử dụng nó theo nhiều cách khách nhau. Ngoài ra, điều quan trọng nữa là công trình phải dại diện và phản ánh được những giá trị của cộng đồng địa phương.

Nhằm đáp ứng các yêu cầu trên, nhóm kiến trúc sư đã thiết kế nên một thể loại công trình công cộng mới cho thành phố Sydney. Công trình sẽ không phải là một tòa nhà đơn chức năng, mà là một công trình công cộng tích hợp nhiều chức năng trong một thể thống nhất: một thư viện / trung tâm dữ liệu thông tin, một trung tâm cộng đồng và một nhà trẻ được tích hợp tất cả trong một công trình hiện đại nhất và được sử dụng bởi tất cả mọi người.

Tính trong suốt trở thành chủ đề kiến trúc chủ đạo tại nhiều cấp độ khác nhau, cho phép hình thành nên một công trình thân thiện, lôi cuốn và mở với cộng đồng. Đồng thời, điều quan trọng là công trình không chỉ ‘trong suốt’, hoặc đơn thuần chỉ để lộ các không gian bên trong, mà còn phải thể hiện được và mang các giá trị của cộng đồng. Các giá trị then chốt bao gồm dễ dàng tiếp cận, mở, trong suốt và bền vững là nguyện vọng chung muốn hướng đến.

Từ những việc khảo sát ban đầu, bốn yếu tố tổng hợp chủ đạo đã được hình thành:

+ Một không gian mở mới, đơn giản và một sàn được nâng cao;
+ Một không gian thông tầng thiên nhiên với các mảng kính hình lăng trụ;
+ Một hình khối bằng gỗ hình chữ U treo;
+ Một không gian sảnh chuyển tiếp.

Tại mặt phía nam, đoạn cuối con đường Collins được biến thành khuôn viên hiện đại với nền trồng cỏ được nâng cao. Không gian mới này đã gia tăng thêm chức năng của công trình và khẳng định lại rằng toàn bộ công trình là một không gian công cộng.

Không gian thông tầng bằng kính hình chóp nón được thiết kế để đáp ứng các mục tiêu công trình bền vững nhiều tham vọng của dự án, và đồng thời nhằm mang lại cảm giác trong suốt với nhiều tầng lớp và chất lượng nhiều khát vọng của dự án. Một loạt các lăng kính hình thành nên một mặt đứng trong suốt, mở, tương tự như một ngôi nhà đồ chơi trưng bày búp bê, và hình thành nên một không gian mở mới để làm lộ diện và trưng bày các hoạt động khác nhau bên trong công trình nhằm khuyến khích sự tham gia của cộng đồng.

Khối bằng gỗ hình chữ U bao xung quanh khôgn gian thông tầng tự nhiên bằng lăng kính và hướng cả hai đến phía nam cùng với một khuôn viên nhỏ mới xây. Các khoảng ‘đặc’ của khối gỗ được tạo thành từ các hệ thống cửa chớp tự động để che và kiểm soát ánh sáng và tầm nhìn ra bên ngoài. Khối gỗ mang sự ấm áp này được nâng cao khỏi mặt đất để hình thành nên sự trong suốt và sự thuận tiện của việc ra vào công trình.

Không gian sảnh là một không gian chuyển tiếp nằm thấp hơn để tạo sự hòa giải giữa công trình với các cửa hàng mua sắm kế bên, và đồng thời hình thành nên một lối vào thân thiện, trong suốt. Các tấm trần treo, giống như các đám mây, mang ánh sáng vào không gian này và nối dài ra trên mặt đường nhằm đánh dấu lối vào của công trình.

Không gian thông tầng tự nhiên đã trở thành biểu tượng của khu vực trung tâm công trình và định hình một cách rõ ràng nên công trình mới và khu vực công cộng bên ngoài. Từ khu vực khuôn viên mới nhìn vào công trình xuyên qua mặt đứng lăng kính, các chức năng của công trình đều hiện ra.

Thư viện tại tầng trệt và các tầng hầm bên dưới mặt đất chứa một bộ sưu tập đa dạng với khoảng 30.000 hiện vật, các bộ sưu tập lịch sử địa phương, một vài tài liệu tham khảo và các máy tính cho người dùng. Trung tâm cộng đồng được bố trí trên lầu một bao gồm một hội trường có sức chứa cho 125 người và một hành lang bên hông, các phòng họp, một nhà bếp giảng dạy nấu ăn, các văn phòng hành chính của trung tâm cộng đồng và các tiện ích khác. Tại tầng hai, nhà trẻ mang lại không gian cho 26 trẻ em ở hai nhóm tuổi (1-2 và 2-5 tuổi) và bao gồm một không gian vui chơi ngoài trời có thiết kế cảnh quan với mái che tự động.

Mục tiêu then chốt của công trình Surry Hills là thiết lập nên một tiêu chuẩn chất lượng hoàn hảo mới về thiết kế bền vững với môi trường cho các công trình công cộng tại Úc. Surry Hills đã kết hợp được nhiều công nghệ thiết kế bền vững tiên phong và tìm hướng kết hợp tất cả chúng vào kiến trúc và thăm dò tiềm ẩn to lớn của các hệ thống này. Điều này đã được thể hiện rõ ràng nhất tại không gian thông tầng tự nhiên.

Không gian thông tầng tự nhiên được thiết kế với một loạt các ống thông gió tam giác hình chóp để lấy không khí sạch bên ngoài và làm mát nó một cách tự nhiên. Việc sử dụng mang tính thử nghiệm các cây cỏ thực vật để lọc các chất ô nhiễm được trồng với các loại thực vật khác được lựa chọn kỹ càng tại các khu vườn xanh bên trong các tấm kính bao bọc. Ánh sáng tự nhiên được lọc xuyên qua các lớp kính và khu vườn xanh này và chiếu sâu vào các không gian nội thất công trình.

Các ứng dụng bền vững với thiên nhiên vào thiết kế còn bao gồm:

+ Một hệ thống cân bằng nhiệt độ dưới đất để lọc và điều chỉnh nhiệt độ không khí **;
+ Các hệ thống bao gồm các lam gỗ che nắng tự thay đổi vị trí theo mặt trời;
+ Hệ thống màn che bằng vải điểu khiển tự động;
+ Hệ thống thông gió hỗn hợp;
+ Hệ thống pin mặt trời;
+ Hệ thống địa nhiệt làm mát đặt trong lòng đất;
+ Sân thượng trồng thực vật xanh;
+ Hệ thống hứng và tái sử dụng nước mưa;
+ Sự chọn lựa có cân nhắc các vật liệu bền vững.

(** Hệ thống điều chỉnh nhiệt độ không khí thụ động hay “thermal labyrinth”: bao gồm các đường dẫn không khí lớn, được thiết kế bên dưới mặt đất, theo hình zig zag nhằm cân bằng nhiệt độ không khí dựa vào nhiệt độ ổn định của lòng đất. Hệ thống này mang lại hiệu quả hơn trong việc làm mát không khí vào mùa hè hơn là làm ấm không khí vào mùa đông. )

Hệ thống quản lý và kiểm soát công trình bằng máy tính (BMS) tự động theo dõi và kiểm soát các điều kiện môi trường bên trong công trình, điều chỉnh lượng thông gió và các lam che nắng trong ngày nhằm kiểm soát nhiệt lượng, ánh sáng và bóng râm, và tắt mở các thiết bị chiếu sáng khi cần thiết. Hệ thống BMS còn theo dõi và ghi lại cả hệ thống điện và nước để tối đa hiệu quả môi trường của công trình và phát hiện các lỗi hệ thống.

Surry Hillls đã trở thành điểm đến của cộng đồng kể từ khi công trình được mở cửa. Đây là một không gian cộng đồng thân thiện cho tất cả mọi lứa tuổi và mọi nhóm giai cấp xã hội. Công trình mang lại các cơ sở vật chất thể hiện rõ ràng những giá trị của sự bình đẳng trong việc tiếp cận thông tin và các nguồn dữ liệu, vốn cần thiết trong việc xây dựng nên các cộng đồng dân cư.